Những biến động lớn trên chính trường Pháp và Venezuela
10-12-2015 05:57

(Toquoc)-Dù lý do khác nhau, chiến thắng bầu cử cho thấy sự bất mãn của cử tri đối với các nhà cầm quyền ở Pháp và Venezuela và các thế lực bảo thủ đang trỗi dậy.

Ngày 6/12, đảng cực hữu Mặt trận Quốc gia (FN) Le Pen giành được một chiến thắng lịch sử: ngoài việc dẫn đầu tại nhiều cuộc bầu cử địa phương cấp vùng nước Pháp với tỉ lệ 28% số phiếu bầu trong vòng 1, các lãnh đạo của đảng này còn giành thắng lợi tại những địa phương mà họ tham gia ứng cử với tỷ lệ phiếu bầu cao, trong đó Chủ tịch đảng FN dẫn đầu với 41% số phiếu bầu.

Vì sao đảng cực hữu Pháp lại thắng thế trong vòng 1?

Có bốn lý do chính dẫn tới việc cử tri Pháp bỏ phiếu cho FN – một đảng cực hữu bài ngoại một cực đoan. Một là, đa số cử tri thất vọng với chính sách của đảng cánh tả cũng như trung hữu truyền thống. Hai là, cuộc bầu cử địa phương diễn ra trong bối cảnh châu Âu đang đang chật vật đối phó với khủng hoảng người di cư từ Trung Đông. Nhiều thị trưởng và người dân đã phản đối việc chính quyền trung ương ra lệnh phải tiếp nhận người tị nạn. Đảng cực hữu vốn chủ trương hạn chế số người nhập cư đã biết khai thác mối lo ngại của cử tri trong vấn đề này. Ba là, một loạt vụ tấn công khủng bố tại Paris hôm 13/11 khiến người dân Pháp lo lắng về an ninh của đất nước. Không ít người nghĩ rằng chỉ có những chính sách cứng rắn của đảng FN mới có thể khiến Pháp hiệu quả hơn trong cuộc chiến chống khủng bố. Bốn là, tình hình kinh tế Pháp vẫn còn khó khăn; tỷ lệ thất nghiệp cao, với gần 3,6 triệu người không có việc làm.

Những biến động lớn trên chính trường Pháp và Venezuela - ảnh 1
Bà Marine Le Pen thắng với 41% số phiếu bầu trong vòng 1, báo hiệu sự lên ngôi mạnh mẽ của đảng cực hữu Pháp

Sau cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu năm ngoái, đảng FN đã nổi lên như là đảng số một ở Pháp. Với việc nắm một hay nhiều chính quyền vùng, FN sẽ có thể đóng vai trò như là một đảng cầm quyền tại các vùng đó để thực hiện các chính sách kinh tế, xã hội, giáo dục, nhập cư… Bốn năm trước, khi bà Marine Le Pen tiếp nhận chức Chủ tịch đảng FN từ người cha, bà này đã nỗ lực cải tổ đảng thành một đảng thống nhất nội bộ hơn và mở rộng sự hiện diện trên khắp nước Pháp. FN sử dụng một chiến lược lôi kéo những người thuộc tầng lớp trung lưu bị tước quyền công dân và các gia đình lao động bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng kinh tế, cũng như những cử tri đang cảm thấy rằng mô hình Cộng hòa Laicite, một biểu tượng của chủ nghĩa thế tục tại Pháp, đang bị đe dọa bởi sự phát triển của đạo Hồi.

Cuộc bầu cử địa phương lần này là cuộc bỏ phiếu cuối cùng trước khi diễn ra cuộc bầu tổng thống Pháp vào năm 2017. Như vậy, có thể nói cuộc bầu cử này là chiếc bệ phóng để ứng cử viên đảng FN Marine Le Pen tham gia tranh cử chức Tổng thống Pháp trong một bối cảnh thuận lợi hơn bao giờ hết. 

Venezuela: kinh tế mang lại rủi ro chính trị

Trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày 6/12, phe đối lập Liên minh Bàn Đoàn kết Dân chủ (MUD) đã chiến thắng áp đảo. Lần đầu tiên trong vòng hơn 16 năm qua, cử tri quay lưng lại với đảng Xã hội Chủ nghĩa Thống nhất (PSUV). Phe đối lập có thể tạo ra bước ngoặt chính trị chấm dứt các chương trình cải cách chính trị, kinh tế và xã hội mà cố Tổng thống Hugo Chavez khởi xướng từ năm 1999 khi ông lần đầu đắc cử.

Đa số người dân Venezuela đang quay lưng lại với các chính sách kinh tế từng được ông Chavez khởi xướng – “cuộc cách mạng” xã hội chủ nghĩa – sử dụng những thu nhập từ dầu lửa để thực hiện đầu tư vào các sáng kiến hỗ trợ người nghèo, tăng chi tiêu công dành cho phúc lợi xã hội. Giá dầu hạ trong một thời kỳ kéo dài vừa qua đã đẩy nền kinh tế Mỹ Latinh này vào tình trạng khốn đốn. Nhiều vấn đề mà Venezuela đang đối mặt nảy sinh từ những chính sách kinh tế xã hội thiếu hợp lý từ thời cố Tổng thống Chavez và càng trầm trọng hơn khi ông Maduro lên nắm quyền năm 2013. Báo Libération nhận định ông Maduro, người theo trường phái Chavez, đã đánh mất lòng tin của cử tri Venezuela “làm thì ít mà nói thì nhiều”.

Theo báo Pháp Le Figaro, cỗ máy kinh tế Venezuela đang trên đà tuột dốc không phanh. Tổng Sản phẩm Quốc nội (GDP) của Venezuela đã giảm gần 5% trong năm 2014, và trong năm nay GDP vẫn tiếp tục giảm mạnh, mất đến 10%; lạm phát lên tới mức 80%; chi phí sinh hoạt không ngừng leo thang, các nhu yếu phẩm ngày càng khan hiếm, giá trị đồng nội tệ bolivar liên tục lao dốc.

Kết quả bầu cử dẫn tới tình trạng phe tả nắm quyền hành pháp, phe hữu nắm quyền lập pháp. Quốc hội do phe đối lập kiểm soát có quyền bãi nhiệm chánh án Tòa án Tối cao, lãnh đạo Hội đồng Bầu cử Quốc gia, tiến hành trưng cầu dân ý và cải cách hiến pháp, thậm chí có thể luận tội phế truất tổng thống. Các nhân vật đối lập bị tù có thể sẽ được phóng thích tiếp sức cho cuộc đấu tranh quyền lực, trong đó có Tintori, một nhà hoạt động xã hội và là vợ của thủ lĩnh phe đối lập Leopoldo Lopez.

Kết quả bầu cử sẽ có tác động tới cả khu vực Mỹ Latinh, làm suy yếu các chính phủ ưu tiên về xã hội. Chính quyền tại Argentina gặp thất bại trong bầu cử, trong khi chính quyền Brasil Dilma Rousseff đang bị dồn vào chân tường về mặt chính trị.

Tuy nhiên, giới phân tích tỏ ra khá thận trọng về năng lực tham chính của đảng đối  lập, mà trong cuộc vận động bầu cử chưa đưa ra bất kỳ đề xuất cải cách kinh tế chi tiết nào. Tuy nhiên, xu hướng vươn lên của các thế lực bảo thủ và tự do mới là không tránh khỏi sau 16 năm bị che khuất và gạt xuống hàng thứ yếu tại đa phần các nước Nam Mỹ./.

Lưu Việt

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại