Quan ngại xung quanh báo cáo về nạn buôn người của Mỹ
12-08-2015 06:01

(Toquoc)- Một trong những tâm điểm là vị trí của Malaysia và Thái Lan trong danh sách, liên quan đến khủng hoảng buôn người và nhập cư.

Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 27/7 gần đây đã công bố báo cáo thường niên về tình trạng buôn người trên thế giới của 188 quốc gia (TIP). Trong đó, tại khu vực Đông Nam Á, Malaysia đã được nâng từ mức 3 lên mức 2 (trong danh sách theo dõi) trong khi Thái Lan là năm thứ 2 liên tiếp ở mức 3.

Nạn buôn người- vấn đề nghiêm trọng

Trong tháng 5 vừa qua, Cảnh sát Malaysia đã phát hiện ra 139 ngôi mộ tại 28 trại tập trung người của những kẻ buôn lậu và buôn bán người tại biên giới phía bắc với Thái Lan. Theo báo địa phương The Star, ngày 22/5, riêng trong một hố chôn đã tìm thấy được gần 100 thi thể. Còn tờ Utusan Malaysia cho biết, tại hai khu vực thuộc bang Perlis, miền bắc Malaysia, giáp biên giới Thái Lan đã tìm thấy 30 ngôi mộ lớn, chứa hài cốt hàng trăm người.

Còn cảnh sát Thái Lan cũng phát hiện được nhiều hài cốt trong một trại buôn người ở huyện Sadao, tỉnh Songkhla, miền nam Thái Lan và trên hai hòn đảo không người ở phía nam tỉnh Phang Nga.

Vùng biên giới Malaysia - Thái Lan là một điểm dừng dọc theo tuyến đường buôn lậu người đến Đông Nam Á. Trong đó, những trại lớn nhất có thể có tới 1.000 người. Các nhóm buôn người giam cầm người tị nạn, đòi tiền chuộc từ gia đình họ. Đa phần những người tị nạn là người Bangladesh đi tìm việc, và người Hồi giáo Rohingya chạy trốn khỏi Myanmar.

Không chỉ sử dụng tuyến đường xuyên rừng, những kẻ buôn người còn tổ chức các chuyến tàu chở hàng trăm người di cư qua đường biển từ Myanmar tới vùng biển Thái Lan, Malaysia, và Indonesia.

Khu vực tây nam Thái Lan thường là điểm trung chuyển của người Rohingya, trước khi họ đến Malaysia để tìm kiếm việc làm bất hợp pháp. Malaysia cũng là nơi tập trung của nhiều người nhập cư từ các quốc gia Hồi giáo. Một thống kê chưa đầy đủ ước tính 60.000-100.000 người Iran đang ở Malaysia, hầu hết rời quốc gia vùng Tây Á này trong các cuộc bạo động và biểu tình giai đoạn 2009-2010.

Quan ngại xung quanh báo cáo về nạn buôn người của Mỹ - ảnh 1
Các trại buôn người với điều kiện tồi tàn ở khu vực gần biên giới Malaysia và Thái Lan

Được cho là dính dáng đến chính trị

Với tình hình nghiêm trọng sau những phát hiện về nạn buôn người tại Malaysia và Thái Lan, nhiều quan ngại về vị trí khác nhau của 2 quốc gia trong danh sách TIP năm nay. Chính quyền Thái Lan ngay từ đầu tháng Năm vừa qua đã phát động chiến dịch trấn áp đường dây buôn người và khởi tố 72 người được cho dính líu đến đường dây buôn người lớn nhất lịch sử nước này, trong đó có một tướng quân đội và 4 cảnh sát vào ngày 24/7. Còn Malaysia đã bắt giữ 4 cảnh sát vì nghi liên quan việc trợ giúp cho những hành động buôn bán người và hàng hóa qua biên giới, theo thông tin của tờ New Straits Times ngày 29/5.

Theo Reuters, nhiều nhà hoạt động nhân quyền đã cho rằng Malaysia chưa thể được chuyển lên nhóm 2 và cáo buộc đây là động thái của Washington nhằm thúc đẩy quá trình đàm phán Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Báo cáo được công bố ngay trước khi diễn ra Vòng đàm phán mới cấp Bộ trưởng về TPP tại Hawaii, từ ngày 28/7, với kì vọng đạt được thỏa thuận TPP trong năm nay (dù chưa thành công kí kết hiệp định vì còn một số rào cản).

Tháng 6 vừa qua, Quốc hội Mỹ đã thông qua quyền đàm phán nhanh (TPA), mở rộng cửa cho sự kí kết thành công TPP, tuy nhiên, không cho phép chính phủ nước này kí kết thỏa thuận thương mại với quốc gia thuộc nhóm 3 trong TIP (như Malaysia trong danh sách năm 2014).

Theo luật pháp Mỹ, các quốc gia thuộc nhóm 3 có thể đối mặt với sự hạn chế nhận viện trợ nước ngoài từ Mỹ cũng như nguy cơ “phong tỏa” quyền tiếp cận đối với nguồn vốn vay ưu đãi của các tổ chức tài chính toàn cầu như Ngân hàng Thế giới và Quỹ tiền tệ quốc tế. Đối với Thái Lan, bản báo cáo đã khiến quan hệ song phương với Mỹ trở nên căng thẳng hơn.

Bất đồng nội bộ chính trường Mỹ

Trước khi TIP năm nay được công bố, 160 nghị sĩ hạ viện và 18 nghị sĩ thượng viện trong Quốc hội Mỹ đã gửi thư cho Ngoại trưởng John Kerry đề nghị ông vẫn giữ Malaysia trong danh sách nhóm 3.

Họ cho rằng chưa đủ căn cứ hợp lý để đưa Malaysia khỏi danh sách này và truy vấn về việc có hay không động cơ liên quan tới TPP đã dẫn tới thay đổi trong danh sách của Bộ Ngoại giao về tình trạng buôn người.

"Malaysia đã được nâng cấp thứ hạng, đủ để dễ dàng thông qua TPP", nghị sĩ Rosa DeLauro đến từ Connecticut cho biết.

Trong khi đó, các quan chức Nhà Trắng cho rằng, khủng hoảng nạn buôn người và người nhập cư Rohingya diễn ra sau thời hạn đánh giá tình hình buôn người của báo cáo TIP năm nay (hạn đánh giá là tháng 3 hàng năm) và sẽ là cơ sở cho việc xây dựng báo cáo TIP năm 2016.

Thượng nghị sĩ Dân chủ Bob Menendez đại diện cho New Jersey cho rằng, ông thất vọng với báo cáo TIP mới nhất của Bộ Ngoại giao Mỹ. "Chính quyền đã quay lưng lại với nạn nhân của nạn buôn người, nhắm mắt làm ngơ các sự kiện gần đây, và bỏ qua lời kêu gọi từ Quốc hội.”

Dù có động cơ chính trị hay không thì kết quả của báo cáo TIP của Mỹ, liên quan đến sự phát triển của 188 quốc gia và những cơ hội thương mại song phương với Mỹ cũng cần phản ánh sát thực tế và nhận được sự đồng thuận của mỗi nước.

 An Hoa (Tổng hợp)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại