Tín hiệu tích cực cho lao động nước ngoài tại Hàn Quốc
23-09-2015 10:46

(Toquoc)- Hoàn cảnh của lao động nhập cư tại Hàn Quốc đang nhận được sự quan tâm nhiều hơn, cho thấy nhiều thay đổi xã hội và chính trị đang diễn ra.

Sôi động hay khắc nghiệt

Một bài viết trên trang Chosun Ilbo bản tiếng Anh ngày 4/9 vừa qua đã nhận định rằng dòng lao động di cư và nhập cư tại Hàn Quốc đang tạo ra sự sôi động, đa văn hóa. Từ cuối những năm 1980, đầu 1990, chính phủ Hàn Quốc bắt đầu chấp thuận yêu cầu từ phía các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, bằng cách mở cửa đối với người lao động nước ngoài. Đã có nhiều ảnh hưởng đối với xã hội Hàn Quốc xảy ra một cách chậm rãi và chắc chắn, bao gồm việc thúc đẩy biến động dân số. Hàn Quốc đang biến đổi từ một xã hội dân tộc đồng nhất sang xã hội đa sắc tộc. Theo số liệu từ Bộ Hành chính và Bộ Nội vụ Hàn Quốc, số người nước ngoài đang gia tăng tới 1,74 triệu người, chiếm 3.4% tổng dân số.

Người nước ngoài tại Hàn Quốc có thể được chia thành 2 nhóm: oeguki (người nước ngoài) và oegukin nodongja (lao động nước ngoài). Nhóm 1 chủ yếu là người da trắng, thuộc tầng lớp “cổ cồn trắng”, tập trung ở những thành phố lớn. Họ là những kỹ sư từ châu Âu hay Australia, làm việc cho các ngành đóng tàu và công nghiệp nặng hay làm những công việc như giảng dạy Tiếng Anh. Lối sống và điều kiện làm việc, dù không hoàn hảo nhưng là phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế. Nhóm này có thể là đối tượng được bài báo của tờ Chosun đề cập đến, họ có thời gian nghỉ ngơi cuối tuần, thư giãn bằng hoạt động chèo thuyền hay thưởng thức tại các nhà hàng và quán bar sang trọng.

Nhóm thứ 2 là những công nhân, người lao động nước ngoài, làm việc trong ngành “công nghiệp 3D” của Hàn Quốc gồm những công việc hạ đẳng (dirty), nguy hiểm (dangerous) và thấp kém (demeaning) trong ngành nông nghiệp ở các vùng quê hay trong các khu công nghiệp của doanh nghiệp vừa và nhỏ. Điều tra của Tổ chức Ân xá quốc tế về điều kiện làm việc của người lao động trong ngành công nghiệp 3D tại Hàn Quốc đã đưa ra những kết luận dấy lên nhiều quan ngại. Thống kê mới nhất cho thấy, Hàn Quốc đã tiếp nhận 250.000 lao động nhập cư làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp, xây dựng và sản xuất, trong đó phần đông đến từ các nước Đông Nam Á.

Tín hiệu tích cực cho lao động nước ngoài tại Hàn Quốc - ảnh 1
Công đoàn của người nhập cư Hàn Quốc (MTU) đã được đăng kí pháp lí chính thức, thắng lợi bước đầu của cuộc chiến pháp lý dai dẳng trong hơn 10 năm qua

Tín hiệu tích cực cho lao động nước ngoài tại Hàn Quốc - ảnh 2

 

“Vấn đề” từ lâu

Theo bà Norma Muico, một nhà nghiên cứu của Tổ chức Ân xá quốc tế, những khó khăn của lao động nhập cư châu Á tại Hàn Quốc đã tồn tại từ hơn một thập kỷ qua.

Ủy ban Nhân quyền quốc gia Hàn Quốc (NHRC) công bố bản điều tra từ năm 2013 cho biết, việc gây khó khăn cho những người lao động nhập cư vốn đã ăn sâu vào truyền thống và văn hóa của người dân bản địa. Ông Yook Seong-cheol, một điều tra viên của NHRC cho biết, nhiều chủ các trang trại vốn có thành kiến với những lao động nhập cư nước ngoài và nhìn nhận họ như những nô lệ đã được trả tiền để làm việc.

Trong khi đó, các lao động nhập cư nước ngoài làm những công việc 3D đều chỉ được trang bị ít, hoặc không được trang bị vốn kiến thức ngoại ngữ của nước sở tại. Bất đồng ngôn ngữ là một trong những trở ngại cho các lao động để lên tiếng về hoàn cảnh của mình.

Chế độ cho người nhập cư cũng được xem xét theo Hệ thống cấp phép việc làm (EPS) của Hàn Quốc. Theo EPS, lao động nhập cư phải được sự cho phép của người chủ trước khi thay đổi chỗ làm việc; do đó nhiều nhà tuyển dụng bóc lột công nhân theo hệ thống này. Đó là chưa kể đến các công nhân, người lao động không có giấy tờ (trong đó có thể chiếm số lượng lớn).Trong khi đó, pháp luật Hàn Quốc chưa thay đổi phù hợp với tốc độ tăng trưởng của người nhập cư nước ngoài, nên có rất ít sự bảo vệ cho những người này khi họ phải đối mặt với sự phân biệt đối xử.

Dù Chính phủ Hàn Quốc thừa nhận có biết đến những trường hợp lao đông nhập cư làm khó khăn và đã tiến hành nhiều cuộc thanh tra để phát hiện sai phạm và áp dụng xử phạt. Ông Pyo Deabum, Phó Giám đốc Văn phòng lao động nước ngoài Hàn Quốc, cho biết, hàng năm Seoul tiến hành kiểm tra từ 3.000 đến 4.000 doanh nghiệp có lao động nước ngoài. Tuy nhiên, theo Channel News Asia, rất hiếm khi các chủ doanh nghiệp bị xử phạt. Trong năm 2011, Hàn Quốc phát hiện 8.000 trường hợp có hành vi bạo lực với các lao động nước ngoài nhưng chỉ truy tố 6 đối tượng.

Luồng gió mới

Ngày 20/8 vừa qua, Bộ Lao động Hàn Quốc đã cho phép Công đoàn của người nhập cư Hàn Quốc (MTU) được đăng kí pháp lí chính thức. Trước đó, tờ Hankyoreh đã cho biết, dù MTU nộp đơn lên Bộ Việc làm và Lao động Hàn Quốc hơn 10 năm qua nhưng đã nhiều lần bị từ chối do “một số thành viên công đoàn là người nhập cư không có giấy tờ."

Việc động thái vừa qua được đưa ra sau một phán quyết của Tòa án tối cao nước này đã đại diện cho thắng lợi bước đầu của cuộc chiến pháp lý dai dẳng trong việc đòi quyền lợi cho người lao động nhập cư tại Hàn Quốc.

Quan trọng hơn, các tổ chức phi chính phủ tại Hàn Quốc, các nhà hoạt động vì người lao động và các công đoàn viên đã liên tục cổ vũ và ủng hộ cuộc đấu tranh cùng những nỗ lực đòi quyền lợi của người nhập cư trong nhiều năm qua.

MTU, với sự hỗ trợ từ các nhóm lao động khác của Hàn Quốc, có thể giúp thúc đẩy những sự thay đổi mới về chính sách liên quan đến lao động nhập cư khi chúng được ban hành và áp dụng chúng trong thực tế.

Hơn nữa, sự chú ý của công chúng về hoàn cảnh của lao động nhập cư tại Hàn Quốc đang ngày càng gia tăng. Ngày 9/9, Yonhap đã đăng tải một câu chuyện về sự phân biệt chủng tộc đối với người di cư tại nước này.  Bài báo bày tỏ quan ngại về sự phân biệt chủng tộc nặng nề ở Hàn Quốc đối với người lao động nhập cư (hiện nay đã đạt được mức cao nhất trong khối OECD) và sự khổ cực mà họ phải chịu đựng theo EPS.

Dù chưa rõ về hiệu quả của những động thái mới này, nhưng chắc chắn rằng đây là một bước tiến quan trọng trong việc thúc đẩy quyền bình đẳng của lao động nhập cư và thực sự tạo ra một xã hội đa văn hóa tại Hàn Quốc.

An Bình (Tổng hợp)

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại