Trang mới trong quan hệ ngoại giao Cuba- Mỹ
21-07-2015 08:37

(Toquoc)- Tiến hành mở lại đại sứ quán tại thủ đô mỗi nước sau 54 năm tạo nền tảng phá bỏ rào cản trong quan hệ ngoại giao song phương.

Ngày 20/7, lá cờ xanh đỏ với sao trắng của Cuba đã tung bay bên ngoài Đại sứ quán mới được nâng cấp tại thủ đô Washington trong khi Đại sứ quán Mỹ tại Thủ đô La Habana, Cuba cũng bắt đầu đi vào hoạt động với nghi lễ chính thức sẽ được tổ chức trong chuyến thăm Cuba của Ngoại trưởng Kerry từ ngày 14/8 tới.

Ngay sau lễ thượng cờ tại Đại sứ quán Cuba ở Washington, Ngoại trưởng nước này Bruno Rodriguez đã đến thăm Bộ Ngoại giao Mỹ và có cuộc hội đàm với người đồng cấp John Kerry, đánh dấu chuyến thăm đầu tiên của một ngoại trưởng Cuba tới Mỹ kể từ cuộc Cách mạng Cuba năm 1958.

Ngoại trưởng Mỹ cho rằng tiến trình bình thường hóa hoàn toàn quan hệ song phương đem lại cho người dân cả hai nước, khuyến khích đi lại và tự do trao đổi thông tin, cũng như nối lại hoạt động thương mại và tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc thăm thân cho công dân hai nước.

Trang mới trong quan hệ ngoại giao Cuba- Mỹ - ảnh 1
Lần đầu tiên kể từ năm 1961, quốc kỳ của Cuba được treo trên đại sứ quán mới được nâng cấp của La Habana tại thủ đô Washington

Triển vọng mới cho kinh tế Cuba

Sau khi mở cửa trở lại Đại sứ quán, hai nước sẽ có các cuộc đối thoại thường xuyên, đem lại những cơ hội mới cho chính phủ và nhân dân hai nước, giúp thúc đẩy nền kinh tế Cuba đang gặp khó khăn bằng cách thu hút thêm nhiều nguồn đầu tư nước ngoài.

Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, hiện nay lượng kiều hối từ Mỹ chuyển về Cuba khoảng 2 tỷ USD/năm và sẽ tăng lên gấp 4 lần sau khi Mỹ chính thức gỡ bỏ mọi lệnh cấm vận về thương mại. Sự tăng trưởng nguồn kiều hối này sẽ góp phần thúc đẩy các nguồn vốn đầu tư và hỗ trợ khác cho khu vực kinh tế tư nhân vốn còn non trẻ của Cuba.

Trong lĩnh vực viễn thông, các công ty viễn thông Mỹ có thể mở rộng xây dựng cơ sở hạ tầng thông tin nhằm cải thiện liên lạc giữa hai nước. Đồng thời, Cuba cũng được mở đường tiến hành các giao dịch tài chính quốc tế trong thời gian tới.

Ngành nông nghiệp Cuba cũng có triển vọng phục hồi và phát triển mạnh mẽ nếu như lệnh cấm bán thiết bị nông nghiệp và thiết bị trừ sâu của Mỹ được dỡ bỏ và nông sản xuất khẩu của nước này xâm nhập thành công vào thị trường Mỹ rộng lớn. Hiện Cuba nhập khẩu 60 - 65% lương thực phục vụ nhu cầu trong nước mặc dù đây là đất nước có tiềm năng lớn về nông nghiệp.

Sự kiện này cũng là một tín hiệu đáng mừng đối với cộng đồng doanh nghiệp lâu nay muốn Mỹ dỡ bỏ cấm vận với Cuba, một quốc đảo Caribbean giàu tiềm năng kinh doanh du lịch. Mỹ và Cuba chỉ cách nhau 145km đường biển, khoảng 30 - 45 phút cho mỗi chuyến bay, tạo ra cơ hội du lịch thuận tiện đối với các du khách Mỹ.

“Trong 6 tháng đầu năm nay, du khách Mỹ đến Cuba tăng khoảng 50%. Nếu xu hướng này tiếp tục đến cuối năm, tôi nghĩ thực sự đó là một bước tiến  đáng kể, đặc biệt cho ngành du lịch Cuba”, Omar Everleny, chuyên gia kinh tế Cuba nhận định.

Tiếp tục đà cải cách từ năm 2008, các doanh nghiệp nhà nước Cuba đã được trao thêm quyền tự quản và khối doanh nghiệp phi quốc doanh nhận được nhiều cơ hội phát triển khi vai trò của nhà nước và chế độ bao cấp được cắt giảm trong lĩnh vực nông nghiệp và bán lẻ.

Quốc đảo Caribean có thể tự tin từng bước mở cửa thị trường và thiết lập lại mối quan hệ thương mại với Mỹ. Theo các số liệu gần đây, tốc độ phát triển kinh tế của Cuba trong nửa đầu năm nay là 4,7%, tăng so với dự báo 4% tháng trước. 

Khắc sâu dấu ấn đối ngoại

Có thể nói việc tái thiết lập quan hệ ngoại giao với Cuba được xem là một "di sản" quan trọng trong chính sách đối ngoại của Tổng thống Obama trước khi ông rời nhiệm sở vào đầu năm 2017 và là một trong những bước đi nhằm thích ứng với tình hình thế giới, với những xu thế mới đầy biến động và khó dự đoán.

Trước đó, cuộc gặp lịch sử và đầu tiên giữa nhà lãnh đạo 2 nước Cuba và Mỹ diễn ra ngày 11/4 đã cho thấy sự quyết tâm của ông Obama trong việc viết nên chương mới cho mối quan hệ song phương sau gần 60 năm xa cách.

Tổng thống Mỹ Barack Obama đã tuyên bố rằng, chính sách của Mỹ nhằm kiểm soát Cuba thông qua cô lập và hạn chế thương mại đã thất bại. Hợp tác với La Habana là một cách tốt hơn theo hướng dân chủ và thịnh vượng.

Sự xích lại gần giữa hai nước cũng là lời trấn an với các quốc gia Mỹ Latinh về quyết tâm hiện diện tại khu vực, dù “chiến lược xoay trục” tại châu Á – Thái Bình Dương đang được coi là mục tiêu chiến lược của Tổng thống Obama.

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry ngày 20/7 đã bày tỏ hy vọng việc Cuba và Mỹ bình thường hóa quan hệ sẽ giúp cải thiện quan hệ giữa Mỹ với Venezuela, cũng như tiến trình hòa đàm hiện nay tại Colombia. Trước đó, Cố vấn của ông Kerry, Thomas Shannon đã gặp gỡ với các quan chức cấp cao của Venezuela trong một nỗ lực để giảm bớt căng thẳng giữa Washington và Caracas. Và Cuba trong nhiều năm qua đã đảm nhiệm vai trò trung gian, tổ chức nhiều vòng hòa đàm giữa Chính phủ Colombia và nhóm du kích Lực lượng vũ trang cách mạng Colombia (FARC) nhằm đem lại hòa bình ổn định cho Colombia.

Bên cạnh đó, trong thời điểm cả nước Mỹ đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử Tổng thống năm 2016, những thành công trong tiến trình bình thường hóa quan hệ với Cuba vừa qua được coi là “món quà chính trị” đầy ý nghĩa từ Tổng thống đương nhiệm đối với các ứng cử viên của Đảng Dân chủ, đặc biệt là bà Hillary Clinton, trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2016, Reuters cho biết.

Trước đó, bà Clinton đã lên tiếng ủng hộ ông Obama về quyết định bình thường hóa quan hệ với Cuba tháng 12/2014, động thái giúp bà nhận được nhiều sự ủng hộ của các đảng viên Đảng Dân chủ cũng như những cử tri người Mỹ gốc Latin tại nhiều bang có tính quyết định. Các nghị sỹ của Đảng Dân chủ cũng như chính bà Hillary Clinton cần phải tính đến việc giành lá phiếu của những cử tri trẻ tại Florida, những người ủng hộ việc thúc đẩy quan hệ giữa Mỹ và Cuba. Do thực tế, trong số 1,5 triệu người Mỹ gốc Cuba sinh sống tại Mỹ có tới 80% đang sống tại Florida.

Ngổn ngang những thách thức

Dù hoan nghênh “sự khởi đầu mới” trong quan hệ giữa Mỹ và Cuba song Ngoại trưởng Mỹ John Kerry cũng cho rằng vẫn còn nhiều khác biệt giữa hai nước và rằng việc bình thường hóa đầy đủ sẽ là một tiến trình lâu dài và phức tạp.

Hiện tại, lệnh cấm vận của Mỹ đối với Cuba trong suốt nửa thế kỷ qua vẫn có hiệu lực và việc dỡ bỏ hoàn toàn các biện pháp bao vây kinh tế này sẽ còn nhiều chông gai để nhận được sự tán thành của Quốc hội Mỹ. Dù Tổng thống Obama đang dùng quyền hành pháp để lách qua những kẽ hở trong rào cản thương mại đối với Cuba thì sự thành công của tiến trình này trong thời gian ngắn là điều bất khả thi trong bối cảnh đảng Cộng hòa đang chiếm đa số cả ở Thượng viện lẫn Hạ viện.

Bên cạnh đó, một số nghị sĩ Mỹ đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ đối với cách tiếp cận của Tổng thống Obama với Cuba, đề cập đến vấn đề nhân quyền, với việc Mỹ yêu cầu Cuba cải thiện tự do ngôn luận, tôn giáo và báo chí.

Thượng nghị sĩ Cruz, thuộc bang Texas, cho biết ông sẽ "làm mọi cách để cản trở việc cung cấp nguồn vốn cho kế hoạch xây dựng đại sứ quán tại La Habana... tới khi nào Tổng thống có thể thực sự cho thấy ông đã đạt những tiến triển cụ thể trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống cho bè bạn của chúng ta, những người dân thường tại Cuba".

Còn Thượng nghị sĩ Cộng hòa Marco Rubio, một ứng viên Tổng thống 2016, đã tuyên bố ngăn cản việc thông qua đại sứ mới tại Cuba cho đến khi nào chính phủ 2 nước đạt được thỏa thuận đối với một số vấn đề.

Trong khi những người Cuba tại Mỹ đòi bồi thường số tài sản trị giá khoảng 8 tỷ USD đã bị Chính phủ Cuba tịch thu khi họ vượt biên sang Mỹ thì chính phủ Cuba cũng yêu cầu Mỹ đền bù hơn 100 tỷ USD do những thiệt hại gây ra bởi các lệnh cấm vận trong nhiều thập kỉ qua.

Bất đồng giữa hai nước cũng thể hiện trong tuyên bố của Ngoại trưởng Cuba Rodriguez về yêu cầu trả lại những căn cứ quân sự của Mỹ và nhà tù tại Vịnh Guantanamo trong khi ông Kerry tuyên bố vào thời điểm này, Washington chưa có ý định thay đổi thỏa thuận thuế hiện tại.

Dù còn nhiều trở ngại nhưng cột mốc 20/7 trong quan hệ giữa Mỹ và Cuba mở ra chương mới cho hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực cũng như trên thế giới, đồng thời, giúp khẳng định thêm giá trị của phương châm đối ngoại mềm mỏng, thay vì đối đầu, bao giờ cũng đem lại hiệu quả thực sự.

An Bình (Tổng hợp)



 

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại