Trung Quốc: Ô nhiễm khói mù đã đến mức hiểm họa
22-12-2015 05:43

(Toquoc)- Báo động đỏ ô nhiễm tại Bắc Kinh đã dấy lên nhiều quan ngại về sức khỏe người dân không chỉ ở Trung Quốc mà cả miền Bắc Việt Nam.

Trung tâm Khí tượng Quốc gia Trung Quốc dự báo từ 19-22/12, nhiều khu vực miền Bắc Trung Quốc sẽ trải qua đợt khói mù nghiêm trọng nhất trong năm nay. Mức độ ô nhiễm không khí sẽ tệ hơn nhiều so với đợt báo động đỏ trước đó (từ ngày 7-9/12 vừa qua).

Khói mù sẽ trải rộng từ Tây An tới khu vực miền trung nước này sau đó tràn sang Bắc Kinh, đến Thẩm Dương và Cáp Nhĩ Tân ở vùng đông bắc.

Ở Bắc Kinh và các vùng lân cận thuộc tỉnh Hà Bắc, chỉ số chất lượng không khí (AQI) có thể sẽ vượt mức 500. Theo như chỉ dẫn của chính phủ Trung Quốc, khi chỉ số AQI ở mức trên 300, người dân được khuyến cáo nên ở trong nhà.

Tầm nhìn tại Bắc Kinh và một số khu vực lân cận sẽ giảm xuống dưới 1km. Mật độ bụi PM2,5 (hạt bụi có đường kính 2,5 micromet hoặc nhỏ hơn) tại một số khu vực sẽ vượt quá 500 microgram/m3, gấp 20 lần mức khuyến cáo tối đa của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Lần thứ 2 áp dụng báo động đỏ ô nhiễm không khí tại Bắc Kinh, từ 7 giờ sáng ngày 19/12 đến 12 giờ ngày 22/12, các ôtô cá nhân sẽ chỉ được phép lưu thông luân phiên ngày chẵn - lẻ theo biển số xe, trong khi 30% số xe công vụ bị cấm hoạt động.

Cảnh báo đỏ là mức cao nhất trong thang cảnh báo ô nhiễm không khí và khói bụi gồm 4 bậc. Hệ thống cảnh báo bốn cấp đó đã được thiết lập khoảng hai năm trước đây, nhưng các cảnh báo màu đỏ chưa bao giờ được phát ra cho đến tháng 12 năm nay.

Trung Quốc: Ô nhiễm khói mù đã đến mức hiểm họa - ảnh 1
Các ngành công nghiệp nặng và công nghiệp hóa chất là tác nhân chính gây ra hiện tượng khói mù tại Trung Quốc

Hậu quả của phát triển

Theo báo cáo của Bộ Bảo vệ môi trường Trung Quốc (MEP), trong nền kinh tế thiên về phát triển công nghiệp, thì các ngành công nghiệp nặng và công nghiệp hóa chất là tác nhân chính gây ra hiện tượng khói mù gần đây tại khu vực phía Bắc Trung Quốc.

Tân Hoa xã dẫn báo cáo công bố ngày 14/12 cho biết sau khi thanh sát 6 tỉnh và thành phố phía Bắc nước này, các chuyên gia của bộ trên kết luận rằng việc các khu công nghiệp nặng và công nghiệp hóa chất nằm rải rác tại khu vực là một rào cản lớn đối với các nỗ lực bảo vệ môi trường.

Báo cáo cũng chỉ rõ thực tế đáng quan ngại là than đá- một nguồn nhiên liệu gây ô nhiễm cao đang đáp ứng tới 90% nhu cầu năng lượng của các thành phố phía Bắc, trong đó có Bắc Kinh và Thiên Tân. Hiện nguồn cấp điện của Trung Quốc vẫn phụ thuộc tới 60% vào than đá dù nước này đã đầu tư lớn vào các nguồn năng lượng xanh.

Bên cạnh đó, một thủ phạm giấu mặt góp phần không nhỏ vào tình trạng ô nhiễm ở Trung Quốc là phân bón chứa nitơ sử dụng trong nông nghiệp, gây ra nhiều ảnh hưởng xấu đến chất lượng đất, nước và không khí.

Theo Business Insider, Trung Quốc sở hữu 7 % đất trồng trọt trên Trái Đất nhưng sử dụng đến 35 % tổng số phân bón chứa nitơ trên toàn thế giới. Khi oxit nitơ phản ứng trong không khí, nó kết hợp với chất ô nhiễm công nghiệp tạo thành sương mù dày đặc dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe và thúc đẩy sự ấm lên toàn cầu.

Đe dọa đời sống xã hội và kinh tế

Theo nghiên cứu của Richard Muller, một nhà vật lý của Đại học California và sĩ Robert Rohde, những nhà nghiên cứu của Berkeley Earth, một tổ chức phi lợi nhuận chuyên phân tích dữ liệu khí hậu toàn cầu thì ô nhiễm không khí là nguyên nhân khiến 1,6 triệu người chết mỗi năm ở Trung Quốc - tương đương với khoảng 1/6 số trường hợp tử vong sớm ở đây. Và đối với hơn 1/3 người dân Trung Quốc, không khí mà họ hít vào luôn ở mức nguy hiểm trong cả ngày.

Trong thời gian cảnh báo đỏ đầu tiên vì ô nhiễm khói mù trước đó vào đầu tháng 12 vừa qua, bà Liu Feifie, 36 tuổi, nhân viên một công ty Internet, cho biết: “Đây là ngày tệ nhất trong năm. Tôi cảm thấy cổ họng bị nghẹt vì đờm và rất ngứa. Nhưng tôi quan tâm đến sức khỏe của đứa con 7 tuổi hơn”. Đầu tuần vừa qua, các trường học tại Thượng Hải không được phép tổ chức cho học sinh vui chơi ngoài trời.

Bên ngoài một bệnh viện nhi ở Bắc Kinh, các bậc phụ huynh bức xúc vì ảnh hưởng của khói mù đối với trẻ nhỏ và cho rằng ô nhiễm không khí khiến chúng dễ mắc các bệnh như viêm họng hoặc cảm cúm. Cô Yin Lina, người đưa con gái 5 tuổi đi khám bệnh viêm mũi, cho biết: “Chính phủ đang xử lý tình trạng ô nhiễm và chúng tôi muốn thấy hiệu quả. Nếu tình hình vẫn không cải thiện trong vài năm tới, tôi sẽ cân nhắc rời khỏi đây”.

Các hãng hàng không đã hủy hơn 30 chuyến bay từ Bắc Kinh và Thượng Hải trong thời gian cảnh báo đỏ đầu tiên trong khi nhiều công trường xây dựng cũng như nhà máy tại các khu vực bị ô nhiễm nặng cũng bị hạn chế hoạt động theo yêu cầu của nhà chức trách.

Các trường mầm non, tiểu học và trung học được khuyến cáo đóng cửa còn người dân cũng không được đốt pháo hoa hoặc tổ chức tiệc nướng ngoài trời.

Việt Nam phải “hứng” khói bụi từ Trung Quốc

Cuối tháng 10/2015, Viện Khoa học khí tượng thủy văn và biến đổi khí hậu (Bộ Tài nguyên và Môi trường) công bố kết quả nghiên cứu về tình hình ô nhiễm tại 9 tỉnh, thành, trong đó có Hà Nội, Vĩnh Phúc và các tỉnh biên giới phía bắc trong thời gian gần đây. Theo đó, khu vực miền Bắc đang chịu ảnh hưởng đáng kể của không khí ô nhiễm xuyên biên giới từ Trung Quốc tràn sang, đặc biệt vào mùa đông.

“Vào mùa đông, có sự lan truyền ô nhiễm không khí khá lớn từ Trung Quốc tới miền Bắc Việt Nam. Sự di chuyển này chủ yếu đi theo hướng đông bắc - hướng có sự hoạt động mạnh mẽ của gió mùa đông bắc. Nghiên cứu cũng cho thấy, vào mùa đông 40-50% nồng độ các chất ô nhiễm ở miền Bắc Việt Nam có nguồn gốc ngoài lãnh thổ từ phía bắc và phía đông bắc nước ta” - nghiên cứu chỉ ra.

Trong danh sách 10 thành phố ô nhiễm nhất tại Trung Quốc trong tháng 11 do MEP công bố ngày 13/12 vừa qua có hơn nửa địa chỉ nằm tại phía Bắc. Và trong khi tình trạng khói mù ở nhiều thành phố đang ở mức nguy hiểm cao thì nhiều chuyên gia đã quan ngại rằng sự ảnh hưởng ô nhiễm tới Việt Nam sẽ còn trầm trọng hơn trong thời gian tới - đặc biệt là vào tháng 1, thời điểm gió mùa đông bắc mạnh nhất trong năm.

Cần nhiều nỗ lực

Năm 2008, để chuẩn bị cho Thế vận hội 2008, Bắc Kinh đã đóng cửa các nhà máy, công trường xây dựng và buộc phân nửa số xe hơi tư nhân không được lưu thông trên đường. Đây là một chiến lược hiệu quả để chống ô nhiễm nhưng theo con số chính thức của chính quyền, tổng giá trị đầu tư vào việc cải thiện chất lượng môi trường ở Bắc Kinh lên tới 30 tỷ đôla.

Biện pháp tương tự cũng được áp dụng nhân hội nghị thượng đỉnh các lãnh đạo APEC năm 2014, Đại hội Điền kinh Thế giới tháng 8/2015 hay diễn binh kỷ niệm kết thúc Đệ nhị Thế chiến tháng 9/2015.

Tuy nhiên, Hervé Robin, chịu trách nhiệm về kỹ thuật của airvisual.com, cung cấp các công cụ theo dõi ô nhiễm tại Trung Quốc đã cảnh báo: “Nếu cứ mỗi lần điều kiện khí tượng dẫn đến ô nhiễm mà đóng cửa toàn bộ, thì chính quyền sẽ phải làm như thế hàng tuần”.

Một nhà phát triển phần mềm 34 tuổi họ Trịnh ở Bắc Kinh, nói: “Tôi rất lo ngại về tình trạng ô nhiễm hiện tại. Thiết nghĩ chính phủ cần phải nỗ lực nhiều hơn để giải quyết dứt điểm”.

Trong tháng này, Bộ trưởng Bộ Bảo vệ Môi trường Trung Quốc Trần Cát Ninh đã cam kết sẽ xử phạt các cơ quan, quan chức thất bại trong công tác ứng phó ô nhiễm. MEP đã khuyến cáo chính quyền địa phương cần cải thiện công tác quản lý cũng như kiểm soát mức độ ô nhiễm tại các khu vực ngoại ô, đồng thời cần có chế tài xử phạt thích đáng đối với những doanh nghiệp cố tình phớt lờ các quy định về bảo vệ môi trường.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi, trong buổi họp báo thường kỳ tại Bắc Kinh cũng cho biết bảo vệ môi trường là mục tiêu quan trọng mà Chính phủ Trung Quốc quyết tâm thực hiện, song Trung Quốc vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức về vấn đề này.

An Bình (Tổng hợp)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại