Trung Quốc trước tình trạng ô nhiễm không khí quá mức
19-08-2015 05:23

(Toquoc)- Nền kinh tế Trung Quốc dựa chủ yếu vào than đá và nhiên liệu hóa thạch đã nhận thức được vai trò của phát triển năng lượng sạch.

Khí thải công nghiệp độc hại gây ô nhiễm

Quá trình phát triển công nghiệp nặng với việc sử dụng than là chất đốt chính đã tạo ra một lượng lớn khí thải độc hại như lưu huỳnh dioxit, nitơ dioxit và bụi đã bao phủ và gây ô nhiễm nhiều khu vực rộng lớn của Trung Quốc, bao gồm cả thủ đô Bắc Kinh.

Trong một báo cáo được công bố ngày 13/8 trên PLOS One, các nhà khoa học tại trường đại học California, Berkeley (Mỹ) đã tính toán rằng, khoảng 1,6 triệu người dân Trung Quốc chết vì bệnh tim, phổi và đột quỵ với nguyên nhân là sự ô nhiễm không khí. Trong khi đó, năm 2008, một năm sau khi Trung Quốc tự hào đạt mức tăng trưởng kỉ lục 14,2% GDP, ô nhiễm không khí đã gây ra hơn 470.000 trường hợp chết yểu.

Michael Pareles, một chuyên gia thương mại Hoa Kỳ đã đến Bắc Kinh từ năm 2004 cho biết rằng, “Người dân phải thay đổi thói quen để bảo vệ bản thân trước sự ô nhiễm không khí”, đề cập đến việc sử dụng khẩu trang một cách phổ biến của dân cư thành thị Trung Quốc.

Rèn luyện sức khỏe, tập thể dục thường xuyên là rất khó. "Tôi bị nhiễm trùng đường hô hấp nhẹ vào năm 2012, và triệu chứng bệnh kéo dài quá lâu khiến tôi phải tạm nghỉ việc tập thể thao hàng ngày”, Parales chia sẻ. Ông quay về Mỹ vào năm 2014, một trong những lí do là sự ô nhiễm không khí nặng nề.

Những trải nghiệm của Parales là khá phổ biến đối với nhiều người nước ngoài sống và làm việc tại Trung Quốc. Hiện nay, người ngoại quốc không muốn đến Trung Quốc làm việc do phải “hi sinh” sức khỏe trong môi trường có hàm lượng khí thải, khói bụi ngày càng tăng.

Còn người dân trong nước cũng đang ồ ạt di cư ra nước ngoài. Theo thống kê của Viện Khoa học xã hội Trung Quốc năm 2014, nước này hiện có hơn 45 triệu kiều dân, là nước có số lượng di dân lớn nhất thế giới. Và đối với hàng trăm triệu người dân hiện đang sinh sống ở Trung Quốc, ô nhiễm không khí đã trở thành một vấn đề sống còn.

Trung Quốc trước tình trạng ô nhiễm không khí quá mức - ảnh 1
Năm 2013, Trung Quốc dẫn đầu thế giới về sản xuất năng lượng tái tạo, với tổng công suất 378 GW, phần lớn tập trung vào thủy điện và năng lượng gió

Trung Quốc trước tình trạng ô nhiễm không khí quá mức - ảnh 2

 

“Khi gió đổi chiều”

Tháng 10/2014, trong cuộc hội đàm với Tổng thống Mỹ Barack Obama, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã công bố một cam kết lịch sử về sử dụng 20% nhiên liệu tái sinh vào năm 2030. Đây là sự thay đổi đáng kể tại một quốc gia mà trước đó nhiều lần bác bỏ lời kêu gọi cắt giảm khí cacbon gây ô nhiễm từ việc sử dụng nhiều nhiên liệu hóa thạch, do có thể hạn chế tốc độ tăng trưởng của Trung Quốc.

Trung Quốc đồng thời là nhà sản xuất, nhập khẩu và tiêu thụ than lớn nhất thế giới. Năm 2013, nước này sản xuất 46% tổng sản lượng than thế giới trong khi cũng tiêu thụ hơn 1 nửa lượng than toàn cầu. Điều này đã khiến than trở thành một trong những thủ phạm chính gây ô nhiễm không khí nghiêm trọng tại Trung Quốc.

Sau tuyên bố đặt mục tiêu sử dụng năng lượng tái tạo, chính quyền Trung Quốc cũng ban hành lệnh cấm tiêu thụ “than bẩn”, có hiệu lực từ 1/1 năm nay. Động thái này được các phương tiện truyền thông quốc tế ca ngợi như một bước tiến giúp bảo vệ môi trường và phần nào giải quyết tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng của nước này.

Tuy nhiên, đây cũng là một nội dung trong chính sách bảo hộ kinh tế, được đưa ra để hỗ trợ các nhà khai thác và sản xuất than Trung Quốc đã bị thua lỗ trong suốt thập kỉ qua. Với quy định mới, than nhập khẩu được tập kết tại cảng, các quan chức hải quan sẽ tiến hành kiểm tra thành phần than để xác định chất lượng có phù hợp với quy định hay không. Chi tiết về quy trình kiểm tra không được công bố đầy đủ, gây ra sự hoài nghi của giới doanh nghiệp khi xuất khẩu than sang Trung Quốc hiện nay, cho rằng đây có thể là một canh bạc.

Các quy định mới dường như có hiệu quả nhất định. Thống kê của Hải quan Trung Quốc cho thấy trong tháng 2/2015, nhập khẩu than chỉ tương đương 2/3 tháng 2/2014. "Sự ra đời của các quy định mới về chất lượng than là do sản xuất dư thừa và năng lực sản xuất tăng cao của ngành công nghiệp than trong nước. Vì vậy Trung Quốc giảm chỉ tiêu nhập khẩu than," Yang Fuqiang, Cố vấn cao cấp về khí hậu, Năng lượng và Môi trường thuộc Hội đồng Bảo vệ Tài nguyên quốc gia Trung Quốc cho biết.

Vào cuối tháng 5 vừa qua, AP báo cáo rằng, 4 tháng đầu năm nay, sản lượng than nội địa Trung Quốc giảm 6% trong khi lượng than nhập khẩu cũng giảm 38%. "Tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ của Trung Quốc đã chững lại gần đây và điều này được phản ánh trong nhu cầu ít hơn đối với các nguồn tài nguyên bao gồm cả than và kim loại," Evans nói. Năm 2014, Chủ tịch Tập Cận Bình tuyên bố rằng Trung Quốc sẽ giảm thiểu sản lượng than trong cơ cấu năng lượng nước này xuống còn 62% vào năm 2020.

Bức thiết phát triển năng lượng sạch

Trung Quốc đang nâng cao khả năng sản xuất năng lượng sạch, vừa để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế, đảm bảo quá trình công nghiệp hóa trong khi giảm thiểu việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch như nguồn năng lượng chính - mà hậu quả của nó đang biến những thành phố của Trung Quốc và phần còn lại của hành tinh trở nên ô nhiễm quá mức.

Nước này đã cho thấy những nỗ lực mạnh mẽ, điển hình là chương trình phát triển năng lượng mặt trời. Năm 2010, kế hoạch 5 năm của Trung Quốc đặt mục tiêu sản xuất năng lượng mặt trời đạt 15 GW vào năm 2015. Không chỉ đạt được mục tiêu đề ra, nước này đang phấn đấu đạt công suất năng lượng mặt trời tới 70 GW vào cuối năm 2017.

Vào cuối tháng 4 vừa qua, Bộ Năng lượng Trung Quốc cũng đã ban hành thông báo tới chính quyền các địa phương, chỉ đạo việc ưu tiên sản xuất điện gió. Đến cuối tháng 2/2015, công suất điện gió đạt 100GW, với mục tiêu năm 2020 lên tới 208GW. Mục tiêu sản xuất năng lượng tái tạo của Trung Quốc là 550 GW vào năm 2017, chiếm khoảng 10,2% tổng sản lượng điện năm 2014 của nước này.

Chưa một quốc gia nào chạm đến mục tiêu thay thế hoàn toàn được nguồn năng lượng chính là than. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng đáng kinh ngạc trong sản xuất năng lượng sạch và sự thay đổi trong chính sách của Trung Quốc là điều đáng được ghi nhận.

Minh Hoa (Tổng hợp)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại