Bí ẩn người đàn ông Trung Quốc “đứng sau” cả Trump và Tập Cận Bình
(Tổ Quốc) - Ai là người hiểu rõ nhất Tập Cận Bình và Donald Trump, cũng như “hết lòng” cho cuộc gặp gỡ lịch sử sắp tới?

Minh Đức - / Chủ Nhật, ngày 02/04/2017 - 10:42

Uỷ viên quốc vụ Trung Quốc Dương Khiết Trì được cho là người đóng vai trò quan trọng nhất trong việc chuẩn bị cho cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại dinh thự Mar-a-Lago (Florida, Mỹ) vào tuần sau.

Người làm “lu mờ” Ngoại trưởng Vương Nghị

Theo các nguồn tin ngoại giao tại Bắc Kinh, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị dường như cũng đã bị “lu mờ” trước một Dương Khiết Trì đã “cống hiến hết thời gian và năng lượng của mình trong những tuần gần đây, để biến sự kiện này [cuộc gặp thượng đỉnh] thành hiện thực.”

Bí ẩn người đàn ông Trung Quốc “đứng sau” cả Trump và Tập Cận Bình - ảnh 1Ông Dương Khiết Trì giữ vai trò lớn nhất trong việc tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh giữa Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Mỹ (ảnh: scmp)

Bắc Kinh tỏ ra “lạc quan một cách thận trọng” về những viễn cảnh của cuộc gặp gỡ sắp tới, bất chấp những mối nghi ngại mà giới lãnh đạo Trung Quốc dành cho chính phủ non trẻ của Tổng thống Trump vẫn đang tồn tại rõ rệt.

Giới chức cấp cao Trung Quốc, trong đó có cả ông Dương, từng không ít lần phải “nhăn mày nhíu mặt” trước giọng điệu gay gắt của ông Trump đối với quốc gia châu Á trong suốt chiến dịch tranh cử, cũng như cuộc điện đàm giữa tân Tổng thống Mỹ và người đứng đầu lãnh thổ Đài Loan Thái Anh Văn. Sau nhiều tuần căng thẳng, mối quan hệ giữa hai quốc gia rốt cục đã có những tín hiệu ổn định lại, sau khi ông Trump tái khẳng định Washington sẽ tôn trọng chính sách “Một Trung Quốc” trong một cuộc điện thoại với Chủ tịch Tập Cận Bình vào tháng Hai vừa qua. 

Một nhà ngoại giao Trung Quốc cho biết, ngoại giao Trung – Mỹ đã có “những tín hiệu tích cực” gần đây, thể hiện qua thái độ việc ông Trump đã giảm độ “gay gắt” khi nhắc đến Trung Quốc, và Washington lựa chọn một chính trị gia thân Trung Quốc trở thành Đại sứ Mỹ tại Bắc Kinh.

“Bắc Kinh nhìn nhận quan hệ Trung – Mỹ là phức tạp, dễ thay đổi và tin rằng các động cơ tích cực cần phải được duy trì và thúc đẩy,” Pang Zhongying – chuyên gia quan hệ quốc tế tại Bắc Kinh nhận xét.

Ý kiến của giới quan sát ngoại giao quốc tế về cuộc gặp gỡ của hai nhà lãnh đạo hàng đầu thế giới khá chia rẽ. Một số người e ngại trước những nguy cơ tiềm tàng, xuất phát từ bất đồng giữa hai bên trên nhiều lĩnh vực, như thương mại, an ninh và quan hệ quốc tế... Họ cũng dự đoán, sự kiện này sẽ không có một kết quả ý nghĩa khi ông Trump thậm chí còn chưa có một chính sách đối ngoại với Trung Quốc, hay một đội ngũ chuyên gia về Trung Quốc hoàn thiện.

“Xem mắt” được, đã là một thành tựu lớn

Tuy nhiên, đối với ông Dương Khiến Trì, việc có thể đưa Chủ tịch Tập và Tổng thống Trump ngồi cùng một bàn, đã là một thành tựu lớn.

“Nó giống như một buổi xem mắt vậy, và kỳ vọng là không thể tránh được,” Gal Luft, đồng Giám đốc của Viện Nghiên cứu an ninh toàn cầu tại Washington phân tích. “Kỳ vọng thoả đáng là việc hai nhà lãnh đạo sẽ hiểu nhau rõ hơn, cả hai sẽ để ngỏ vị thể của mình trong các vấn đề, nắm được các mối quan tâm của nhau và định vị được các lĩnh vực mà họ có thể cùng hợp tác.”

“Có rất nhiều vấn đề đang tồn tại giữa Trung Quốc và Mỹ mà chưa tìm được giải pháp. Tuy nhiên, họ có thể làm được điều đó,” Luft tin tưởng.

Còn chưa đầy một tuần trước khi cuộc gặp diễn ra, giới chuyên gia dự đoán, mối quan tâm lớn nhất hiện nay của ông Dương Khiết Trì và các đồng nghiệp chính là, làm sao khiến đội ngũ của ông Trump thuyết phục được chính Trung Quốc rằng, sự kiện này sẽ là một thành công.

“Đội ngũ của ông Tập rõ ràng đã nhận định đây sẽ là một cuộc gặp gỡ thành công, nếu không họ đã chẳng khuyên lãnh đạo của mình tham gia,” Steve Tsang, Giám đốc Viện SOAS Trung Quốc tại London nói.

Bí ẩn người đàn ông Trung Quốc “đứng sau” cả Trump và Tập Cận Bình - ảnh 2Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson gặp gỡ Chủ tịch Tập Cận Bình hôm 19/3, có sự tham gia của Uỷ viên Quốc vụ Dương Khiết Trì (bên phải ngoài cùng) (ảnh: scmp)

Năm nay 67 tuổi, ông Dương Khiết Trì là một trong những nhà ngoại giao Trung Quốc “quen mặt” nhất tại Washington. Trước khi trở thành Uỷ viên Quốc vụ Trung Quốc, ông đã giữ cương vị Ngoại trưởng nước này trong 6 năm. Từ năm 2001-2005, ông cũng từng là Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ. Một cuộc gặp thượng đỉnh thành công sẽ là một dấu mốc rất lớn trong sự nghiệp của ông Dương, đặc biệt trước khi ông chính thức nghỉ hưu vào cuối năm nay.

Nhà ngoại giao kỳ cựu từng “thất bại” trước Trump?

Tuy nhiên, ngay cả đối với một nhà ngoại giao kỳ cựu như ông Dương, Tổng thống Trump vẫn sẽ là một ẩn số nhiều bất ngờ.

Hồi tháng Mười hai, ông Dương là quan chức cấp cao của Trung Quốc đầu tiên gặp gỡ một số cố vấn hàng đầu trog chính quyền Trump, bao gồm cả Michael Flynn – người sau này trở thành cố vấn an ninh quốc gia đầu tiên làm việc dưới ông Trump. Diễn ra chỉ một tuần sau cuộc điện đàm gây tranh cãi của ông Trump với bà Thái Anh Văn, chuyến đi tới New York của ông Dương được đánh giá là không quá thành công. Một trong những dẫn chứng là việc Bộ Ngoại giao Trung Quốc chỉ xác nhận lại sự kiện này vào 3 ngày sau – sau khi ông Dương đã kết thúc một chuyến công du khác đến Mexico.

Căng thẳng tiếp tục leo thang vào ngày 11/12 khi ông Trump liên tiếp “giáng những đòn tấn công” vào Trung Quốc, từ vấn đề hệ thống tiền tệ, tranh chấp biển Đông; và cuối cùng là bài phỏng vấn trên Fox News, trong đó ông chủ mới của Nhà Trắng tuyên bố “không bị ràng buộc” bởi chính sách Một Trung Quốc. 

Theo tờ South China Morning Post, các nguồn tin ngoại giao tiết lộ, Bắc Kinh đã không thể thừa nhận được việc một nhà ngoại giao hàng đầu của mình lại “thất bại”, không thể đảm bảo được một sự cam kết từ đội ngũ của ông Trump, ít nhất là trong vấn đề Đài Loan. Điều này dẫn đến việc Chủ tịch Tập Cận Bình đã từ chối tiếp chuyện với Tổng thống Trump trên điện thoại, cho đến khi ông Trump phải tái khẳng định Washington tôn trọng quan điểm đã tồn tại từ nhiều thập kỷ kia.

Bí ẩn người đàn ông Trung Quốc “đứng sau” cả Trump và Tập Cận Bình - ảnh 3Chủ tịch Tập Cận Bình và ông Dương Khiết Trì

Cho đến tận đầu tháng Hai, khi ông Dương có cuộc điện đàm với cựu cố vấn an ninh quốc gia Flynn, Bắc Kinh mới thực sự tin rằng, Tổng thống Trump đã bắt đầu “mềm mỏng” hơn khi đề cập đến vấn đề “Một Trung Quốc.”

Đây có lẽ là một trong những lý do lớn nhất khiến ông Dương Khiết Trì và các nhà ngoại giao Trung Quốc “ấp ủ” ý tưởng về một cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai bên. Khả năng này càng trở nên rõ ràng hơn sau lần gặp gỡ ngắn ngủi của ông Dương và người đứng đầu Nhà Trắng vào ngày 27/2.

Đối với rất nhiều chuyên gia Trung Quốc tại Mỹ, ấn tượng lớn nhất ông Dương Khiết Trì để lại chính là khoảnh khắc đáng nhớ trong một hội nghị khu vực, được tổ chức tại Hà Nội vào năm 2010. Trước mặt Ngoại trưởng Mỹ lúc bấy giờ là bà Hillary Clinton, ông Dương đã “chỉ vào mặt” người đồng cấp đến từ Singapore và nói: “Trung Quốc là một nước lớn, và các anh là một nước nhỏ.”

(Theo SCMP)

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại