Bí ẩn trăm năm chưa có lời đáp của Giải thưởng Nobel
(Tổ Quốc) - Trong hơn 100 năm tồn tại, giải thưởng danh giá nhất thế giới cũng chứa đựng không ít những điều kỳ lạ và bí ẩn.
 
Thứ Năm, ngày 05/10/2017 - 10:09

Trong 116 năm tồn tại của mình, bên cạnh việc tôn vinh những cá nhân hàng đầu thế giới trong lĩnh vực y học, vật lý, hóa học, văn học và hòa bình, cũng như mọi giải thưởng khác, Giải thưởng Nobel cũng chứa đựng những điều ngạc nhiên và kỳ lạ khó giải đáp.

Bí ẩn trăm năm chưa có lời đáp của Giải thưởng Nobel - ảnh 1Nhà khoa học Thụy Điển Alfred Nobel

Quyết định được đưa ra một cách bí ẩn

Theo Gustav Källstrand, curator (giám tuyển viên) của Bảo tàng Nobel tại Stockholm và là một chuyên gia lịch sử Nobel, các ủy ban chịu trách nhiệm chọn ra người thắng giải, phải làm việc theo những nguyên tắc và quy trình cực kỳ bí mật. Ban đầu, quy trình này vĩnh viễn không bao giờ được tiết lộ, tuy nhiên ngày nay, chi tiết về mỗi vòng tuyển chọn chỉ cần được giữ kín trong vòng 50 năm.

Những quy định chính thức hà khắc đã khiến nảy sinh một vài tình huống khó nói. Ví dụ như, theo yêu cầu của quỹ Nobel, giải thưởng chỉ được trao cho người còn sống. Năm 2011, nhà khoa học người Canada Ralph M. Steinman được trao giải Nobel hóa học sau khi đã qua đời.

Trước đó, ủy ban xét chọn đã biết rằng tình hình ông Steinman đang rất nguy kịch, tuy nhiên do cả quá trình xem xét cần phải được giữ bí mật, nên họ không thể “liên tục kiểm tra xem ông ấy còn sống hay đã qua đời”. Kết quả là, khi giải thưởng được công bố vào hôm thứ Ba, thì nhà khóa học đã ra đi từ 3 ngày trước. Tuy nhiên, vào thời điểm quyết định được đưa ra thì Steinman vẫn còn sống, vì vậy giải thưởng này vẫn được giữ nguyên.

Đề cử Nobel Hòa bình cho Hitler

Phát xít Đức từng là một trong những vấn đề đau đầu cho các nhà tổ chức giải Nobel. Thậm chí Hitler còn nhận được một đề cử Nobel Hòa bình.

Năm 1939, Thủ tướng Anh Neville Chamberlain được đề cử Nobel Hòa bình vì những nỗ lực trong quá trình thương thảo Hiệp ước Munich – cho phép Đức sáp nhập một phần lãnh thổ Tiệp Khắc. Để phản đối, 12 thành viên của Quốc hội Thụy Điển đã thống nhất chọn Hitler là một ứng cử viên cho danh hiệu trên và tuyên bố rằng, nếu Chamberlain có thể được đề cử vì đã đưa Hitler ra khỏi chiến tranh, thì Hitler cũng có thể giành giải Nobel Hòa bình vì đã không bắt đầu cuộc chiến.

“Hầu hết mọi người đều không cảm nhận được sự hài hước đó,” ông Källstrand giải thích. Đề cử này về sau đã bị rút lại.

Chiến tranh cuối cùng vẫn xảy ra. Trong Thế chiến thứ 2, Hitler từng ép ba nhà khoa học Đức Richard Kuhn, Adolf Butenandt và Gerhard Domagk từ chối nhận giải Nobel.

Trước đó, hai nhà vật lý học Max von Laue và James Franck cũng đã phải sử dụng acid để hòa tan kỷ niệm chương bằng vàng Nobel mà mình nhận được, do trong chiến tranh, việc vận chuyển vàng trong nước Đức bị coi là một tội phạm.

Muốn từ chối giải thưởng cũng khó

“Một khi quyết định giải thưởng được đưa ra, nó không thể thay đổi,” ông Källstrand nói. “Vì vậy khi họ gọi cho bạn, không phải họ đang đưa ra sựa lựa chọn, mà họ đang nói với bạn rằng, bạn là người chiến thắng. Ngay cả khi bạn trả lời là không, điều đó cũng không quan trọng nữa.” Đây là trường hợp của nhà văn Jean-Pau Sartre -  chủ nhân của Nobel văn học 1964 nhưng lại từ chối giải thưởng và giải thích, một nhà văn không nên để mình biến thành một người nổi tiếng.

Cố vấn Lê Đức Thọ cũng từng được trao tặng giải Nobel Hòa bình cùng Ngoại trưởng Mỹ Henry Kissinger vào năm 1973, tuy nhiên, ông đã từ chối với lý do hòa bình chưa thực sự được lặp lại trên đất nước Việt Nam.

Mặc đẹp, ngồi nhà ăn tối và xem tiệc Nobel

Tuần đầu tiên của tháng Mười - khi những người thắng giải được công bố tại Thụy Điển, sẽ mở đầu cho một mùa giải bận rộn và kết thúc với một bữa tiệc hoành tráng tại Tòa thị chính Stockholm vào ngày 10/12. Kéo dài 4,5 giờ và được truyền hình trực tiếp đến khoảng 2 triệu người xem. Điều thú vị là, hầu hết những người này đều sẽ vận trang phục trang trọng, vừa ăn tối tại gia vừa “dán mắt” vào TV để… theo dõi những diễn biến từ Tòa thị chính.

Bí ẩn trăm năm chưa có lời đáp của Giải thưởng Nobel - ảnh 2Các khách mời trong Lễ trao giải Nobel thường niên được tổ chức tại Tòa thị chính Stockholm

Ngay sau Giáng sinh, các ủy ban Nobel sẽ quay trở lại làm việc. Từ 2.000 đến 3.000 đề cử, họ sẽ phải chọn ra những cái tên xứng đáng nhất để đi vào lịch sử và trở thành những người giành Nobel tiếp theo.

(Theo Nationa Geographic)

 

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại
PTI

Từ khóa tìm kiếm

Từ khóa tìm kiếm