Đông Nam Á đối mặt nhiều thách thức 2017

(Tổ Quốc)-2017- ASEAN kỷ niệm vàng 50 năm ngày thành lập, Đông Nam Á gặp nhiều thách thức. 

Thứ Hai, ngày 16/01/2017 - 15:10

Chính trị hóa sắc tộc và tôn giáo nhiều khả năng sẽ là nguyên nhân gây chia rẽ chủ yếu trong nền chính trị của Malaysia và Indonesia. Chính phủ các nước Myanmar, Philippines, Thái Lan sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức về sự thống nhất.

Malaysia, đảng cầm quyền lợi dụng vấn đề sắc tộc và tôn giáo để giữ quyền lực trong tổng tuyển cử năm 2017.

Trong suốt đại hội thường niên, đảng cầm quyền ở Malaysia, Tổ chức Dân tộc Mã Lai Thống nhất (UMNO) coi việc bảo vệ quyền của người Mã Lai và người Hồi giáo là ưu tiên. Thủ tướng Nazib Jarak, cũng là Chủ tịch UMNO, đã cảnh báo các đại biểu rằng nếu UMNO thua trong cuộc tổng tuyển cử sắp tới thì đất nước này sẽ bị thống trị bởi đảng thế tục Hành động Dân chủ (DAP), đa số là người gốc Hoa và do đó, người Hồi giáo sẽ mất vị trí đặc biệt ở đất nước này. Ông Najib cũng chỉ trích cố vấn của mình hiện đã trở thành kẻ thù, cựu Thủ tướng Tun Mahathir Mohamed, gọi ông ta là “kẻ phản bội” vì đã tham gia đảng đối lập. Ông Mahathir đang dẫn đầu một chiến dịch nhằm lật đổ ông Najib vì các cáo buộc tham nhũng và phung phí công quỹ. Đảng mới của Mahathir, Đảng Bản địa Thống nhất Malaysia (PPBM), muốn hợp tác với các đảng đối lập như DAP và Đảng Công lý Nhân dân (PKR) để cạnh tranh với liên minh cầm quyền trong cuộc bầu cử sắp tới.

Vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy chiến lược UMNO sẽ thu hút được sự ủng hộ của cử tri. Quá dựa dẫm vào sắc tộc và tôn giáo sẽ gạt các đảng không phải gốc Mã Lai trong liên minh BN ra ngoài. Dựa vào nhân chủng học ở nước này, các đảng đang tìm cách nắm quyền ở Malaysia không thể chỉ dựa vào những lá phiếu của người Hồi giáo mà cần có cả sự ủng hộ của những người không phải gốc Mã Lai.

Mặt trận Dân tộc (BN) sẽ có lợi thế nếu cuộc bầu cử được tổ chức sớm hơn thay vì muộn hơn bởi các lực lượng đối lập hiện đang phân hóa. Kết quả sẽ phụ thuộc vào ba yếu tố: liệu lực lượng đối lập có thể đoàn kết dưới sự lãnh đạo của Mahathir không; phạm vi tác động của cuộc điều tra quốc tế vụ 1MDB đối với chính trị nội bộ Malaysia; Sabah và Sarawak sẽ phản ứng về mặt chính trị như thế nào trước quyết định dùng lá bài sắc tộc, tôn giáo của UMNO.

Đông Nam Á đối mặt nhiều thách thức 2017 - ảnh 1hững cuộc biểu tình của các lực lương đối lập ở Malaysia sẽ tiếp tục trong năm 2017 khi Tổng tuyển cử đến gần 

Indonesia, Jakarta đã chứng kiến hai cuộc biểu tình lớn vào tháng 11 và 12/2016, kêu gọi bắt giữ và truy tố gia đình Thị trưởng Jakarta Basuki Tjiahaja Purnama  vì tội phỉ báng đạo Hồi. Ahok, một người Hoa theo đạo Tin Lành, đang chạy đua để được tái đắc cử trong một cuộc cạnh tranh giữa ba ứng viên sẽ được tổ chức vào tháng 2/2017. Trong một bài phát biểu tranh cử, ông ta nói rằng những người Hồi giáo không nên bối rối bởi đoạn 51 kinh Quran về chương Al-Maidah ngăn cấm người Hồi giáo bầu chọn người không theo đạo Hồi làm lãnh đạo. Lập luận này rõ ràng được các đối thủ chính trị lợi dụng. Một số người Hồi giáo cho rằng phát biểu của ông ta là nhạo báng niềm tin của họ. Các đối thủ của Ahok sau đó đã lợi dụng sự tức giận của người Hồi giáo để huy động biểu tình, và Tổng thống Joko Widodo, người có quan hệ gần gũi với Ahok, đang phải chịu áp lực phải hành động chống lại Ahok.

Những nguy cơ thậm chí có thể lớn hơn là các đối thủ chính trị của Jokowi gây bất ổn đối với chính phủ.

Đông Nam Á đối mặt nhiều thách thức 2017 - ảnh 2Những cuộc biểu tình chống thị trưởng Jakarta và gây bất ổn cho chính quyền Jokowi sẽ tiếp diễn năm 2017

Tại Myanmar, năm 2017 hứa hẹn sẽ là thời kỳ củng cố của chính phủ dân sự Myanmar. Cán cân quyền lực cần thiết giữa chính phủ dân sự NLD và Tatmadaw, với các lực lượng vũ trang kiểm soát an ninh Myanmar, sẽ tiếp tục quyết định cách tiếp cận đối với vấn đề Rohingya và tiến trình hòa bình. Vấn đề Rohingya nhiều khả năng vẫn sẽ là điểm tranh cãi chính với các chính phủ phương Tây, các tổ chức quốc tế và các nhà nước Hồi giáo ở Đông Nam Á. Bất kì sự tái cô lập nào đối với Myanmar về vấn đề này sẽ làm chệch mục tiêu của nước này nhằm đa dạng hóa quan hệ với khu vực và các cường quốc khỏi Trung Quốc.

Philippines, 6 tháng đầu của nhiệm kì 6 năm của Duterte đã chứng kiến nhiều bất trắc về nội trị và chính sách đối ngoại. Cuộc chiến đẫm máu chống ma túy, với hơn 6.100 người chết, sự ủng hộ chưa từng có đối với việc cải táng của Ferdinand Marcos ở Nghĩa trang Anh hùng đang tạo ra những lo ngại trong nước. Cùng với đó là sự cương quyết của Duterte trong việc “thoát Mỹ”, “thân Trung”.

Hiện tại, đang có một cuộc kiểm lại phiếu của cuộc bầu cử phó thổng thống hồi tháng 5/2016 mà Leni Robredo đã giành chiến thắng sít sao. Ông này đã bị Tổng thống Duterte cấm tham gia tất cả các cuộc họp của nội các từ ngày 5/12. Nếu kết quả của cuộc kiểm lại phiếu đưa ông “Bongbong” Marcos trở thành phó tổng thống thì chia rẽ chính trị càng trở nên sâu sắc.

Các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng đã được ông Duterte thừa nhận và việc ông từ chối công bố báo cáo sức khỏe sẽ tạo ra nguy cơ chính trị khác vào năm 2017. Tháng 12, ông Duterte đã thừa nhận có nhiều vấn đề về cột sống, đau nửa đầu hàng ngày, bệnh trào ngược dạ dày và bệnh Buerger.

Ông Duterte đã đe dọa rút khỏi Hiệp ước Phòng thủ chung năm 1951, Thỏa thuận các lực lượng viếng thăm năm 1999 và Thỏa thuận Hợp tác Quốc phòng Tăng cường năm 2014. Để rút khỏi Hiệp ước và Thảo thuận 1999 cần có sự thông qua của Thượng nghị viện; rút khỏi Thỏa thuận 2014 chỉ cần hành động của tổng thống là đủ.

Thái Lan, việc Quốc vương Bhumibol Adulyadej qua đời ngày 13/10/2016 là một sự kiện lịch sử. Vua Maha Vakjiralongkorn, hiện đã 64 tuổi, trị vì ra sao sẽ tác động đến chính trị trong nước và chiều hướng đối ngoại sẽ ít rõ ràng hơn.

Các nhà phân tích dự báo ít nhất 3 vấn đề đối với nền chính trị Thái Lan: Thứ nhất, cuộc bầu cử có bị trì hoãn hay không. Thứ hai, cán cân quyền lực và quan hệ giữa các gia đình hoàng gia và quân đội Thái Lan sẽ thay đổi ra sao. Thứ ba, không phải bất kỳ điều gì xảy ra sau khi Quốc vương Bhumibol  băng hà cũng sẽ tốt đẹp./.

Lưu Việt (Theo Viện Nghiên cứu các vấn đề Đông Nam Á)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại