EU có động lực đổi mới sau cuộc chia tay của nước Anh
18-07-2016 03:06
(Tổ Quốc) - Brexit tạo áp lực để EU củng cố thể chế và hành động nhanh chóng thúc đẩy an ninh-phòng thủ.

Gần một tháng sau ngày nước Anh trưng cầu dân ý ngày 23/6, khi 52% cử tri bỏ phiếu “rời khỏi EU” (Brexit), cục diện chính trị, kinh tế, ngoại giao của nước Anh và của cả Liên minh châu Âu (EU) đang có sự thay đổi sâu sắc, khá nhanh chóng, theo hướng thuận nghịch.

Vào thời điểm hiện tại, Brexit đang tạo thêm áp lực cho Liên minh châu Âu vốn đã phải chịu nhiều sức ép chưa từng thấy.

Việc nước Anh rời khỏi EU không phải là hậu quả nghiêm trọng nhất mà chính là lòng tin, là hình ảnh của EU - hình ảnh của một liên minh mỏng manh, có nhiều bất cập và sự gắn kết nội khối sau 1/4 thế kỷ không phải là bất khả xâm phạm. Nhưng Brexit sẽ không thể xoá bỏ thành quả to lớn nhiều thập kỷ hội nhập của châu Âu.

Đồng thời sự nổi lên của các đảng chống lại EU là hồi chuông cảnh tỉnh cho các nhà hoạt định chính sách của Liên minh về các khiếm khuyết của EU. Thủ tướng Đức Merkel từng đánh giá Anh là một đồng minh then chốt trong cuộc chiến chống các chính sách tài chính rườm rà và lỏng lẻo của EU. Liên minh sẽ phải quyết định sự phát triển của mình theo hướng chặt chẽ hơn hay lỏng lẻo linh hoạt hơn.

Sau khi tham gia EU mấy chục năm, việc ra khỏi EU buộc nước Anh phải thay đổi cuộc sống xã hội và diện mạo quốc gia của mình. Bà Theresa May  - nữ thủ tướng thứ hai trong lịch sử nước Anh, sẽ phải đối mặt với vô vàn khó khăn và thách thức để điều hành đất nước thời hậu Brexit.

EU có động lực đổi mới sau cuộc chia tay của nước Anh - ảnh 1
Bà Theresa May và Angela Merkel -hai người phụ nữ châu Âu sẽ quyết định tương lai sự tan và hợp của Anh và EU trong dài hạn 

Có 2 năm để đàm phán quyết liệt

Vương quốc Anh, với khu vực dịch vụ tài chính khá lớn, hưởng lợi rất nhiều từ tấm giấy thông hành tài chính cho phép các ngân hàng và doanh nghiệp tài chính khác của nước này hoạt động tại bất cứ đâu trong EU. Thành phố London cũng là nơi đặt trụ sở của Cơ quan ngân hàng châu Âu, một cơ quan giám sát tài chính trên toàn EU. Việc rời khỏi EU có thể gây tác hại tới những dàn xếp này và làm dấy lên những nghi ngờ về tương lai của thành phố như là thủ đô tài chính của thế giới. Nhưng về lâu dài, vị trí của nó phụ thuộc vào sức khỏe của nền kinh tế Anh và các mối quan hệ với các trung tâm tài chính thế giới như New York, Thượng Hải, Tokyo…

Nhưng tương lai của nước Anh đã trói buộc cùng với châu Âu, cũng như bản thân EU cũng không muốn “ly hôn” với nước Anh. Họ tuy sẽ không sống chung dưới một mái nhà EU nhưng cả hai phía đều nhận thức sự cần thiết liên kết dưới dạng thức mới.

Các nhà lãnh đạo châu Âu và chính phủ mới của bà Theresa May đã gửi đi các tín hiệu cho thấy những cuộc thương lượng khó khăn đang chờ đón EU và nước Anh trong hai năm tới.

Les Echos dự đoán bà Theresa May sẽ thương thuyết rất quyết liệt với Brussels. Bà Theresa May nhiều khả năng sẽ theo đuổi chính sách “Brexit mềm”. Thủ tướng mới đã khẳng định rằng bà sẽ theo đuổi phương án đàm phán ưu tiên quyền tiếp cận thị trường chung đối với hàng hóa và dịch vụ của các doanh nghiệp Anh, đồng thời có quyền kiểm soát số người từ châu Âu vào nước Anh, nghĩa là trao quyền tự do di chuyển tìm việc làm cho một lượng công dân EU nhất định.

Tạo cú huých nhanh chóng trong lĩnh vực an ninh - phòng thủ

Anh là một nước lớn về quân sự, nhưng dè dặt trong liên kết phòng thủ trong EU, phản đổi việc thành lập “quân đội EU” và phản đối xu thế hội nhập quân sự sâu rộng hơn của Liên minh châu Âu. Việc Anh rời khỏi Liên minh có thể thúc đẩy mạnh mẽ mục tiêu liên minh quốc phòng mà các nước có ảnh hưởng lớn như Pháp và Đức từ lâu vẫn mong muốn. Điều này tăng tính độc lập tự chủ của EU. Và các nhà lãnh đạo EU đã không hề bỏ lỡ thời gian nắm lấy cơ hội “rèn thép khi còn nóng”.

EU nhanh chóng xác định cần lấp khoảng trống về an ninh – phòng thủ do việc mất đi một trong các cường quốc quân sự chính là nước Anh (và cũng không còn sự cản trở từ phía Anh). Chưa đầy một tuần sau khi người Anh bỏ phiếu cho Brexit, ngày 28/6, Hội nghị Thượng đỉnh Liên minh châu Âu đã thông qua Chiến lược toàn cầu của EU, khẳng định EU cần tăng cường sức mạnh quân sự để bổ trợ cho quyền lực mềm của Liên minh. Bản chiến lược nêu rõ: “Sự hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng phải trở thành chuẩn mực; châu Âu phải nhận trách nhiệm lớn hơn vì sự an toàn của mình. Chúng tôi sẵn sàng đáp trả các nguy cơ và tự vệ trước các nguy cơ đó”.

Brexit đã tác động tới việc EU và NATO ra Tuyên bố chung tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược bên lề Hội nghị Thượng đỉnh NATO ngày 8/7/2016.

Sáu ngày sau thỏa thuận với NATO, tại cuộc họp hàng tuần ngày 13/7, Nội các Đức đã thảo luận nội dung dự thảo Sách Trắng quốc phòng Đức sửa đổi từ Sách Trắng năm 2006. Sách Trắng Quốc phòng mới nêu lên viễn cảnh về việc thành lập một liên minh quốc phòng giữa các nước EU trong tương lai và “củng cố ngành quốc phòng của châu Âu” thông qua các thỏa thuận, đặc biệt là với Pháp. Bản dự thảo Sách Trắng có đoạn: “Đức ngày càng được coi là nhân tố chủ chốt ở châu Âu. Đức, một quốc gia có sự kết nối mạnh mẽ với toàn cầu, có trách nhiệm tích cực giúp đỡ định hình trật tự thế giới”. Người ta có cảm giác, người Đức đang làm những điều mà nước Nhật Shinzo Abe tiến hành mấy năm qua để tự chủ về quân sự.

Hiện nay, bên cánh gà EU, có 5 nước đang xin gia nhập là Albania, Macedonia, Montenegro, Sécbi, Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, EU không chủ trương kết nạp thêm thành viên mới trước 2020. Liên minh cần thời gian để củng cố và tự đổi mới./.

Người bình luận

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại