Hậu chiến Mosul đối mặt nguy cơ thảm họa nhân đạo
20-07-2016 03:15
(Tổ Quốc) - Hội đàm của các Bộ trưởng quốc phòng và ngoại giao liên minh chống IS tập trung vào hậu quả của cuộc tấn công vào Mosul.

Các Bộ trưởng quốc phòng và ngoại giao liên minh chống IS có cuộc hội đàm tại Washington vào ngày 20-21/7 để tập trung chuẩn bị cho cuộc chiến lớn nhằm vào IS tại Mosul, Iraq. Trận chiến này dự kiến sẽ rất khó khăn nhưng hậu quả của cuộc chiến được cho là cũng khốc liệt hơn, các quan chức Iraq, Mỹ và Liên hợp quốc cho biết.

Hậu chiến Mosul đối mặt nguy cơ thảm họa nhân đạo - ảnh 1Hoạt động của binh lính Iraq ngày 15/7. (Nguồn: Reuters)

Các kế hoạch hoạt động vẫn đang được hoàn tất để cung cấp viện trợ nhân đạo khẩn cấp và khôi phục các dịch vụ cơ bản và an ninh cho người dân khi 2,4 triệu người đã phải di dời do xung đột. Các Bộ trưởng quốc phòng của liên minh sẽ hội đàm tại căn cứ Andrews ở ngoại ô Washington ngày 20/7 trong khi phiên họp chung của các lãnh đạo quốc phòng và ngoại giao sẽ diễn ra ngày 21/7.

Liên Hiệp Quốc cũng đang chuẩn bị cho hoạt động cứu trợ nhân đạo lớn nhất trong năm nay khi những người dân chạy trốn khỏi Mosul sẽ cần chỗ ở, thực phẩm, nước và khu vệ sinh từ 3-  12 tháng, tùy thuộc vào mức độ thành phố Mosul bị phá hoại.

"Rất hợp lí khi thúc đẩy chiến đấu càng nhanh càng tốt, nhưng có một nguy cơ là nếu hoạt động nhân đạo không được chuẩn bị tốt ... chúng ta có thể phải đối mặt với một thảm họa nhân đạo và nhiều vấn đề nảy sinh trong việc xử lí tình hình chính trị Mosul sau khi được giải phóng," một nhà ngoại giao cấp cao tại Baghdad nói với điều kiện giấu tên.

Xung đột dân tộc

Phần lớn những người tị nạn sẽ là người Hồi giáo Sunni  - phần lớn đang cảm thấy bị tước quyền công dân khi sống dưới chính phủ Iraq do người Shiite lãnh đạo và điều này có thể trở thành một vấn đề lớn.

Thủ tướng Iraq Haider al-Abadi đã dự định thành lập một chính quyền quân sự tại Mosul sau khi IS bị tiêu diệt tại đây, một số nguồn tin cho biết.

Một quan chức quốc phòng Hoa Kỳ, nói với điều kiện giấu tên, đặt câu hỏi liệu quân đội Iraq có thể chiếm lại thành phố mà không có sự "giúp đỡ lâu dài và đáng kể" từ lực lượng quân sự người Kurd và lực lượng dân quân Shiite. Sự pha trộn sắc tộc trong chiến đấu có thể làm phức tạp thêm các nỗ lực hòa giải sau xung đột.

"ISIL sẽ thất bại bất kể lực lượng nào tiến vào", các nguồn tin an ninh người Kurd cho biết, sử dụng một từ viết tắt phổ biến của IS. "Điều quan trọng không phải là sự thất bại quân sự; điều quan trọng là khả năng của chính phủ Iraq để quản lý Mosul sau ISIL – một trong số đó là sự bất ổn của người Sunni sống tại và gần Mosul. Họ cần giải quyết điều này trước khi thực hiện cuộc tấn công."

Mosul, đã bị IS chiếm đóng từ tháng 6/2014 là thành phố lớn thứ 2 của Iraq và là nơi có thể bùng phát xung đột dữ dội giữa những người Arab dòng Sunni, người Kurd, người Turkmen và nhiều dân tộc khác.

Lo ngại IS tử vì đạo

Mặc dù các quan chức Iraq và Hoa Kỳ không công bố thời điểm cuộc tấn công vào thành phố, một nhà ngoại giao cấp cao của Baghdad cho biết ông Abadi muốn thúc đẩy việc bắt đầu chiến dịch Mosul vào tháng 10 tới.

Trong tháng này, các lực lượng Iraq được hỗ trợ bởi không quân Hoa Kỳ đã tái chiếm căn cứ không quân Qayara phía nam Mosul, nơi sẽ trở thành một trung tâm dịch vụ hậu cần cho cuộc tấn công chính vào thành phố.

"Chúng tôi đang tập trung vào Mosul, điều sẽ là thách thức lớn nhất," Brett McGurk, phái viên đặc biệt của Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama trong cuộc chiến chống IS, cho biết vào ngày 19/7.

McGurk cho biết ông đã có cuộc gặp gần đây với các quan chức Iraq ở Erbil để thảo luận về việc "bố trí lực lượng" cho trận chiến. Lực lượng sẽ bao gồm các chiến binh người Kurd peshmerga, quân đội Iraq và 15.000 chiến binh địa phương từ tỉnh Nineveh, ông nói.

Ông McGurk cũng mô tả 3 thách thức khác mà cuộc họp tuần này sẽ giải quyết một cách chi tiết là: kế hoạch cứu trợ nhân đạo ngay lập tức; ổn định tình hình Mosul trong thời gian ngắn và quản lí địa phương.

Khi được hỏi liệu ông có nghĩ rằng IS sẽ phản công mạnh mẽ ở Mosul, Ngoại trưởng Iraq Ibrahim al-Jaafar cho biết ông mong đợi nhóm này hành động như đã từng ở Falluja.

"Tại Falluja, IS đã đe dọa và tuyên bố sẽ chiến đấu đến hơi thở cuối cùng ... số phận những người này đã kết thúc khác nhau, một số đã bị giết, một số đã bị đánh bại sớm và một số phải cải trang thành phụ nữ bỏ chạy," ông Jaafari nói với các nhà báo tại Washington.

"Vấn đề là," Điều gì sau đó?", tình hình phức tạp với thực tế rằng nếu bạn tiến vào thành phố, ISIS không có cách nào để rút lui giống như đã từng làm ở Falluja và điều này có thể dẫn tới một trận chiến lâu dài, khó khăn và tàn phá nhiều hơn nếu IS quyết định tử vì đạo tại đây ", ông nói.

Lise Grande, Phó đại diện Liên Hiệp Quốc tại Iraq, cho biết trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại: "Chúng tôi hiểu rằng cần thúc đẩy các kế hoạch tại Mosul, và dù chúng tôi chưa biết rõ những kế hoạch này là gì, nhưng chúng tôi cần sẵn sàng chuẩn bị."

(Theo Reuters)

An Bình

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại