Lo ngại bất ổn tại Thổ Nhĩ Kỳ sau đảo chính
16-07-2016 01:38
(Tổ Quốc) - Ít nhất 60 người bị giết và 754 binh lính bị bắt giữ trong cuộc đảo chính chớp nhoáng ở Thổ Nhĩ Kỳ đêm 15/7.
 

Nỗ lực đảo chính quân sự cho tới đầu ngày 16/7 tại Thổ Nhĩ Kỳ đã sụp đổ sau khi đám đông dân chúng đáp lại lời kêu gọi của Tổng thống Tayyip Erdogan và đổ xuống đường để ủng hộ ông.

Trước đó, đêm 15/7, cuộc đảo chính của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt đầu với nhiều máy bay chiến đấu và trực thăng bay ầm ầm trên bầu trời Ankara trong khi quân đội phong tỏa cây cầu qua eo biển Bosphorus nối hai vùng lãnh thổ châu Âu và châu Á của nước này.

Lo ngại bất ổn tại Thổ Nhĩ Kỳ sau đảo chính - ảnh 1Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ xuất hiện tại sân bay Ataturk ngày 16/7. (Nguồn: Reuters)

Tuy nhiên, cho tới sáng sớm ngày 16/7, cuộc bạo loạn này đã bị dập tắt. Reuters cho biết khoảng 30 binh sĩ ủng hộ cuộc đảo chính đã đầu hàng sau khi bị cảnh sát vũ trang bao vây ở quảng trường trung tâm Taksim của Istanbul sáng 16/7.

Thủ tướng Binali Yildirim nói với đài truyền hình NTV trong cùng ngày rằng tình hình tại nước này "phần lớn đã được kiểm soát".

Theo hãng tin Anadolu, ít nhất 60 người bị giết và 754 binh lính tham gia đảo chính đã bị bắt giữ trên toàn quốc.

Ông Erdogan, đang trong nghỉ ở bờ biển phía tây nam khi cuộc đảo chính diễn ra đã bay về Istanbul ngay sau đó và xuất hiện giữa đám đông người ủng hộ bên ngoài sân bay Ataturk. Cuộc nổi dậy này là "một hành động phản bội", và những người có trách nhiệm sẽ phải trả một giá đắt, ông Erdogan nói với các phóng viên tại một cuộc họp báo.

Ông Erdogan và nhiều quan chức khác đổ lỗi cho cuộc bạo loạn này là do những người đi theo Fethullah Gulen, một giáo sĩ Thổ Nhĩ Kỳ có ảnh hưởng trong sống lưu vong ở Mỹ, người đã từng ủng hộ Erdogan nhưng hiện nay có lập trường trái ngược.

Tuy nhiên, ông Gulen đã lên án cuộc đảo chính nhằm lật đổ nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ, nói rằng "chính phủ nên được lập thông qua một quá trình bầu cử tự do, công bằng và không ép buộc", hãng tin DPA cho biết.

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry cho biết ông đã gọi điện cho Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ và nhấn mạnh "sự ủng hộ tuyệt đối cho bầu cử dân chủ, chính phủ dân sự của Thổ Nhĩ Kỳ và các tổ chức dân chủ".

Cảnh báo hỗn loạn

Cuộc đảo chính đã bắt đầu hết sức mạnh mẽ vào tối 15/7. Một nguồn tin cấp cao EU giám sát tình hình cho biết: "Đây giống như một cuộc đảo chính được chuẩn bị tương đối tốt bởi một cơ quan quan trọng của quân đội, không phải chỉ là một vài đại tá ... Họ đã kiểm soát một số địa điểm chiến lược ở Istanbul."

Thổ Nhĩ Kỳ, một thành viên của NATO với quân đội lớn thứ hai trong liên minh, là một trong những đồng minh quan trọng nhất của Hoa Kỳ trong cuộc chiến chống lại nhóm Nhà nước Hồi giáo IS tại Iraq và Syria.

Thổ Nhĩ Kỳ cũng là một trong những bên phản đối chính quyền Tổng thống Syria Bashar al-Assad và là nơi trọng điểm tiếp nhận người di cư trong cuộc khủng hoảng tị nạn châu Âu lớn nhất kể từ Thế chiến II.

Ankara cũng đã có xung đột lâu năm với người Kurd và gần đây đã phải chịu nhiều vụ đánh bom và tấn công, bao gồm cuộc tấn công cách đây hai tuần tại sân bay Ataturk khiến hơn 40 người thiệt mạng.

Sau khi làm thủ tướng từ năm 2003, ông Erdogan đã được bầu làm tổng thống vào năm 2014 với kế hoạch thay đổi hiến pháp để đem lại quyền lực lớn hơn cho tổng thống. Kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ đã phát triển mạnh mẽ trong thời gian qua và ảnh hưởng chính trị cũng được gia tăng đáng kể trong khu vực. Tuy nhiên, nhiều người nói rằng ông Erdogan đang ngày càng trở nên độc đoán.

Đảng AK của ông Erdogan, có nền tảng Hồi giáo, từ lâu đã có mối quan hệ căng thẳng với quân đội và các nhà dân tộc chủ nghĩa.

Theo Reuters, nếu cuộc đảo chính thành công lật đổ ông Erdogan, điều này sẽ đánh dấu một trong những thay đổi lớn nhất ở Trung Đông trong nhiều năm, chấn động chính trường của một trong những đồng minh quan trọng nhất tại khu vực của Mỹ trong khi xung đột đang diễn ra tại nhiều vùng biên giới với Ankara. Tuy nhiên, dù cuộc đảo chính thất bại vẫn có thể gây ra nhiều bất ổn lớn.

(Theo Reuters, Aljazeera)

An Bình

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại