Mỹ định hình chiến lược châu Á và quan hệ Mỹ-Việt
(Tổ Quốc) - Trung Quốc là đối tượng kiềm chế của chiến lược mới.
 
Người bình luận - / Thứ Hai, ngày 05/06/2017 - 08:57

Ngay ở Mỹ, người ta nhìn nhận rằng, đối với ông Trump thì không thể tiên đoán được điều gì và điều gì cũng có thể xảy ra. Thế nhưng, nếu nhìn một cách hệ thống các việc làm và đối sách của chính quyền mới ở Mỹ đối với khu vực châu Á, trước hết là Đông Á, ta có thể thấy bản chất của chính sách ấy. Nhìn rộng ra, có thể thấy, châu Á là khu vực Mỹ hình thành chính sách đối ngoại sớm nhất và khá hoàn chỉnh so với các khu vực khác.

3 nội dung

Ngày 3/6 vừa rồi, tại Diễn đàn An ninh Shangrila (Singapore), Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis đã nêu ra một chiến lược 3 điểm của chính quyền Donald Trump về khu vực này.

Thứ nhất, ông nhấn mạnh nỗ lực hàng đầu của Mỹ vẫn là tăng cường các quan hệ với Hàn Quốc, Nhật Bản, Australia, Philippines và Thái Lan – là các nước có hiệp ước liên minh với Mỹ. James Mattis cho rằng các liên minh tạo ra các con đường cho hòa bình, tăng trưởng kinh tế với các nước có cùng quan điểm, trong khi kiềm chế những nước muốn tấn công hoặc tìm cách áp đặt ý chí của họ lên các nước khác.

Thứ hai, Mỹ có kế hoạch tăng cường sức mạnh cho các quốc gia khác ở châu Á để họ có thể đóng vai trò lớn hơn trong hòa bình và an ninh của mình. Mỹ coi Ấn Độ, Indonesia, Việt Nam, Singapore và Đài Loan là các đối tác quân sự quan trọng tiềm năng; Mỹ lạc quan về tương lai của ASEAN.

Thứ ba, James Mattis tuyên bố các kế hoạch nhằm thúc đẩy các năng lực quân sự của Mỹ ở châu Á, cho rằng sức mạnh quân sự là nền tảng cho ngoại giao; 60% khí tài chiến thuật trên không của Mỹ ở nước ngoài “sẽ sớm được phân bổ” tới châu Á-Thái Bình Dương.

Bên cạnh đó, James Mattis đề cập đến Triều Tiên, Biển Đông và quan hệ với Trung Quốc. Ông ta cho biết Mỹ hoan nghênh các nỗ lực hợp tác của Trung Quốc với cộng đồng quốc tế trong vấn đề hạt nhân của Triều Tiên.

Vấn đề Triều Tiên thể hiện mối quan ngại của chính quyền Mỹ về nguy cơ rõ rệt hiện hữu của chương trình tên lửa đạn đạo có khả năng mang đầu đạn hạt nhân, đặt ra những mối đe dọa trực tiếp và tức thời đối với các nước trong khu vực và thế giới.

Về vấn đề Biển Đông, James Mattis nói: “Chúng tôi không thể chấp nhận các hành động của Trung Quốc xâm phạm lợi ích của cộng đồng quốc tế, phá hoại trật tự dựa trên luật lệ vốn phục vụ tất cả các nước có mặt hôm nay tại diễn đàn này... Việc xây dựng đảo nhân tạo và quân sự hóa các sơ sở trên các thực thể trong lãnh hải quốc tế phương hại đến sự ổn định trong khu vực”. Bắc Kinh “coi thường pháp luật quốc tế, không tôn trọng lợi ích của các quốc gia khác, cũng như cố gắng của Trung Quốc gạt sang một bên tiến trình giải quyết ôn hòa các vấn đề liên quan”. 

Những phát biểu gay gắt và mạnh mẽ của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phần nào đã xóa những suy đoán rằng chính quyền Mỹ duy trì sự im lặng trong vấn đề Biển Đông để đổi lấy sự hợp tác của Trung Quốc trong việc đối phó với Bình Nhưỡng và lợi ích thương mại. Ông Mattis còn khẳng định Mỹ sẽ không mang những lợi ích của các đồng minh ra làm những con bài để mà cả. 

Với Trung Quốc, James Mattis cho rằng mặc dù sự cạnh tranh giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới chắc chắn sẽ diễn ra, nhưng xung đột không nhất thiết phải xảy ra.

Chính sách Việt Nam đã định hình

Kết quả của chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc cho thấy chính quyền Trump xem trọng vai trò Việt Nam và Đông Nam Á/ASEAN, mong muốn thúc đẩy sự hợp tác Mỹ-Việt lên độ cao mới, trên nhiều mặt cụ thể, đặc biệt về kinh tế và an ninh, quốc phòng. Bản tuyên bố chung 44 đoạn ghi nhận những nội dung quan trọng, tạo sự ổn định cho quan hệ hai nước những năm tới.

Mỹ định hình chiến lược châu Á và quan hệ Mỹ-Việt - ảnh 1 Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và phái đoàn Việt Nam hội đàm với Tổng thống Mỹ Trump và các thành viên nội các Mỹ. Nguồn: Reuters

Chính quyền Trump thể hiện ý định sử dụng chuyến thăm của Thủ tướng Việt Nam để khẳng định mối quan tâm của Mỹ đối với khu vực sau một thời gian có những phát biểu và động thái gây nghi ngại về ý định của Mỹ, tạo các chập chững quan hệ các nước Đông Nam Á/ASEAN với Mỹ. Washington muốn dùng kết quả chuyến thăm để lôi kéo Đông Nam Á/ASEAN.

Chiến lược châu Á đang hình thành mang nhiều nội dung của chính sách cân bằng/xoay trục của chính quyền Obama, nhưng tỏ ra quyết đoán ngay từ đầu.

Quan hệ Việt-Mỹ ở vào thế thuận lợi. Nhưng các thuận lợi địa-chiến lược ấy đều phải “đổi ra tiền lẻ”, phải vừa đáp ứng các mối quan tâm của Việt Nam, phải vừa đáp ứng nhu cầu của Mỹ, chứ không chỉ “vờn” Mỹ, như nhận xét của giới chiến lược gia Mỹ.

Suy cho cùng, quan hệ quốc tế là cuộc chơi nước lớn. Các nước nhỏ và vừa phải biết tạo thế, lực và đòn bẩy, khôn khéo ngoại giao, mới đạt hiệu quả cao trong quan hệ với các nước lớn và giữa các nước lớn./.

 

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại
PTI

Từ khóa tìm kiếm

Từ khóa tìm kiếm