Philippines bất ổn năm 2017

(Tổ Quốc)-Tình trạng sức khỏe nghiêm trọng của Duterte có thể ảnh hưởng đến các quyết định chính sách Philippines.

Thứ Năm, ngày 12/01/2017 - 10:34

Ngày 30/6/2016, Rodrigo Duterte trở thành tổng thống thứ 16 của Philippines. Ở tuổi 71, ông ta là tổng thống cao tuổi nhất của nước này.

Philippines bất ổn năm 2017 - ảnh 1 

Duterte thay đổi cuộc chơi

6 tháng đầu của nhiệm kì 6 năm của ông đã chứng kiến nhiều bất trắc đã được giả thiết trước đó về nội trị và chính sách đối ngoại Philipines. Cuộc chiến đẫm máu chống ma túy, với hơn 6.100 người chết, sự ủng hộ chưa từng có đối với việc cải táng thi hài của cố Tổng thống Ferdinand Marcos ở Nghĩa trang Anh hùng đang tạo ra những lo ngại trong nước và quốc tế. Như vậy, Ferdinand  Marcos – nhà độc tài của Philippines chết tha hương – là người hùng của Duterte, được Duterte khôi phục danh dự. Lịch sử được viết bởi bên thắng trận.

Cùng với đó là sự cương quyết của Duterte rời xa nước Mỹ về mặt kinh tế và quân sự, và xích lại gần hơn, phụ thuộc nhiều hơn vào Trung Quốc.

Năm 2017 hứa hẹn chính trị Philippines sẽ ngày càng bất ổn trên ít nhất hai mặt trận. Hiện tại, đang có một cuộc kiểm lại phiếu của cuộc bầu cử phó tổng thống hồi tháng 5/2016 mà Leni Robredo đã giành chiến thắng suýt soát. Ông này đã bị Tổng thống Duterte cấm tham gia tất cả các cuộc họp của nội các từ ngày 5/12. Nếu kết quả của cuộc kiểm lại phiếu đưa ông “Bongbong” Marcos trở thành phó tổng thống thì chia rẽ chính trị sâu sắc, vốn định hình nền chính trị Philippines thời hậu Marcos, sẽ ngày càng nghiêm trọng hơn với các cuộc biểu tình chính trị.

Năm 2017 cũng sẽ là giai đoạn kiểm chứng sự “thoát Mỹ” mà Tổng thống Duterte đã tuyên bố. Ông Duterte đã đe dọa rút khỏi Hiệp ước Phòng thủ chung ký năm 1951, Thỏa thuận về các lực lượng viếng thăm năm 1999 và Thỏa thuận Hợp tác Quốc phòng tăng cường năm 2014. Hai lời đe dọa về việc rút khỏi Hiệp ước phòng thủ và Thỏa thuận về các lực lượng viếng thăm cần có sự thông qua của Thượng nghị viện mới trở thành hiện thực. Nhưng để rút khỏi Thỏa thuận hợp tác quốc phòng tăng cường thì chỉ cần sắc lệnh của tổng thống là đủ.

Trong bản đánh giá tình hình Biển Đông, Hãng tình báo Mỹ Stratfor cho rằng 2017 đã xuất hiện một chiến lược mới ở Biển Đông, do việc trong năm 2016 Trung Quốc đã đạt được nhiều mục tiêu của mình ở Biển Đông và giờ đây đang thay thế một chiến lược mở rộng mạnh mẽ bằng một chiến lược khác, trong đó bên cạnh ép buộc thì vẫn để lại không gian hợp tác. Sự thay đổi thái độ của Philippines từ khi Duterte lên cầm quyền và của Malaysia theo hướng phù hợp với quan điểm của Bắc Kinh đã tạo điều kiện để Trung Quốc triển khai cách tiếp cận mới hai mặt về Biển Đông. Nhưng Bắc Kinh sẽ đặc biệt lo ngại Nhật Bản mở rộng hợp tác kinh tế và an ninh hàng hải với các bên Biển Đông.

Tác động từ tình trạng sức khỏe nghiêm trọng của Duterte

Các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng đã được ông Duterte thừa nhận và việc ông từ chối công bố báo cáo sức khỏe sẽ tạo ra nguy cơ chính trị khác vào năm 2017.

Ngày 19/12 năm ngoái, ông Duterte đã thừa nhận có nhiều vấn đề về cột sống, đau nửa đầu hàng ngày, bệnh trào ngược dạ dày và bệnh Buerger. Ông cũng cho biết bác sĩ đã buộc ông thôi dùng thuốc sau khi biết ông “lạm dụng thuốc”, dùng quá liều đã kê.

Ông Duterte hé lộ dùng fentanyl vì đau cột sống do tai nạn xe máy trước đó. Loại thuốc giảm đau cực mạnh này thường được kê để xoa dịu cơn đau do ung thư hay các bệnh hiểm nghèo khác.

Fentanyl có tác động mạnh và khả năng gây nghiện cao, được ước tính mạnh hơn thuốc giảm đau morphin gấp 100 lần.

Các nghị sĩ Philippines cho rằng tuyên bố của ông Duterte một lần nữa làm dấy lên phỏng đoán về sức khỏe của ông, trong đó có lời đồn ông bị ung thư vào thời điểm chiến dịch tranh cử tổng thống diễn ra đầu năm ngoái. Ông Duterte nhiều lần bác bỏ tin đồn này.

Trong sự kiện tại Campuchia đầu tháng 12, Tổng thống Philippines nói có thể ông không kết thúc được nhiệm kỳ 6 năm.

Hồi tháng 9, ông Rodrigo Duterte đã không tham gia cuộc họp của giới lãnh đạo các nước Đông Nam Á với hai đối tác Mỹ và Ấn Độ tổ chức tại Lào do mắc chứng đau nửa đầu. Người phát ngôn của tổng thống cho biết chứng đau nửa đầu khiến ông Duterte khó có thể tập trung vào những vấn đề được nêu ra trong các cuộc họp. Tại Hội nghị thượng đỉnh của diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Peru tháng 11, ông cũng bỏ họp cấp cao do bị đau nửa đầu và đau dạ dày.

Leila de Lima, thượng nghị sĩ thường công khai chỉ trích ông Duterte, đặt vấn đề nghi vấn: “Chúng ta không chỉ lo ngại về bệnh tật của ông ấy, mà còn cả những tác động hay phản ứng phụ của thuốc có thể có, đặc biệt là ảo giác và năng lực của ông trong việc ra quyết định với bộ óc minh mẫn”./.

Lưu Việt

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại