Tổng thống mới Ukraine trước thách thức lớn
Thứ Năm, ngày 15/04/2010 - 10:08

(Toquoc)-Có hai nguyên nhân dẫn đến thất bại của phe Cam và hai thách lớn đối với tân tổng thống Ukraine.

Với những thông báo của Ủy ban bầu cử Ukraine và các thông tin phân tích từ báo chí nước ngoài, với 99,58% tổng số phiếu được kiểm, Viktor Yushchnko, ứng cử viên thuộc đảng Các khu vực, đã thắng sít sao đương kim Thủ tướng Yulia Tymoshenko với cách biệt 3,24% phiếu bầu. Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) đã đăng tuyên bố của phái đoàn quan sát viên quốc tế khẳng định vòng hai cuộc bầu cử tổng thống mới tại Ukraine phù hợp với các tiêu chuẩn của Hội đồng châu Âu (CE) và OSCE; cuộc bầu cử năm nay tiến bộ hơn so với năm 2004, có tính nghiệp vụ cao và được tổ chức tốt, mang tính chất dân chủ, minh bạch và trung thực, bất chấp việc các ứng cử viên thiếu tin cậy lẫn nhau. Tuyên bố nhấn mạnh “cuộc bỏ phiếu ngày 7/2 là một màn trình diễn ấn tượng của những cuộc bầu cử dân chủ”, đã đến lúc các thủ lĩnh chính trị Ukraine phải tuân thủ quyết định của nhân dân để chuyển giao quyền lực một cách hòa bình và xây dựng. Nếu như vậy, ông Yanucôvích chắc chắn đã đắc cử, trở thành tổng thống thứ tư của Ukraine.

Bà Tymoshenko không thừa nhận thất bại. Khối bầu cử của bà đề nghị tiến hành bầu cử vòng ba. Nữ chính trị gia máu nóng này có tạo nên "mười ngày rung chuyển Ukraine" chăng? Hay lại thêm một thủ đoạn  để tăng thế mặc cả? Giới bình luận phương Tây cho rằng, cơ hội để bà này lật ngược thế cờ là rất ít.

Tổng thống mới Ukraine trước thách thức lớn - ảnh 1

Ukraine: chia rẽ về chính trị sâu sắc

Tại sao, các nhà lãnh đạo “Cách mạng Cam” thất cử? Ban đầu là đương kim Tổng thống Yushchenko, bị loại ngay vòng một với 5% số phiều. Tiếp đến là Bà hoàng Cam trong vòng hai vừa rồi.

Phương Tây cũng như phương Đông có những đánh giá khác nhau về kết cục này, nhưng tựu trung có hai điểm đồng: Người dân Ukraine quá thất vọng trước kết quả 5 năm cầm quyền của chính quyền Cam. Họ muốn có thay đổi. Trong năm 2009, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Ukraine giảm 15% và đồng nội tệ của nước này mất giá 60% kể từ cuối năm 2008. Thâm thủng ngân sách của Kiev đang ở mức báo động, khiến các nhà đầu tư nước ngoài lũ lượt rút khỏi nước này. Tổng thống mãn nhiệm Yushchenko thừa nhận: “Không một quốc gia châu Âu nào lại suy thoái dữ dội như ”. Đó là chưa kể những tha hóa đạo đức, sự phát triển văn hóa tham nhũng của những người được đưa lên ngôi cao quyền lực từ sau những cuộc biểu tình đường phố năm 2004.

Thứ hai, sự bất đồng và chia rẽ nghiêm trọng giữa các thủ lĩnh Cam, trước hết giữa tổng thống và thủ tướng. Vào thời kỳ cuối, hai người đối địch nhau và đối xử với nhau chẳng ra gì. Cuộc đấu tranh quyền lực giữa hai người đã ảnh hưởng đến việc giải quyết các vấn đề cấp bách quốc gia. Tổng thống thì say mê chống Nga và sa đà vào các vấn đề lịch sử. Thủ tướng thì tìm lỗi và đổ lỗi cho tổng thống đến mức, người Ukraine nhận xét ngoài những thủ đọan chính trị và say mê quyền lực, bà thủ tướng chắng làm được gì. Bài học đối với cánh Cách mạng Cam chính là: giành chính quyền đã khó, xây dựng một nhà nước phát triển và hiện đại còn khó hơn bội phần. Các cuộc cãi vã trên chính trường Ukraine đã phủ bóng đen lên các luật chơi bình thường của một nền dân chủ còn non trẻ.

Tổng thống mới Ukraine trước thách thức lớn - ảnh 2

Ukraine: cuộc bỏ phiếu cho tương lai

Ukraine đứng trước hai thách thức to lớn, bất luận là ai trở thành tổng thống mới: Thứ nhất là khắc phục cuộc khủng hoảng kinh tế xã hội trầm trọng. Thứ hai là đoàn kết các tầng lớp nhân dân và các lực lượng xã hội đang bị phân hóa sâu sắc thành hai phần - phía Tây thân phương Tây, phía Đông thân Nga. Đây quả là một nhiệm vụ khó khăn mà kết quả cuộc bầu cử sít sao đã cho thấy. Khi những đám hỏa mù của cuộc bầu cử tan đi, ông Viktor Yushchnko sẽ phải thực hiện cam kết chấn hưng đất nước, tiến hành một chính sách đối ngoại cân bằng giữa Đông và Tây. Ông từng phê phán chính sách chống Nga một cách mù quáng của chính quyền Yushchenko, nhưng cũng không phản đối các chính sách đối nội của chính quyền Cam “phi Nga hóa” Ukraine. Ông cũng nói rõ, ít nhất là trong thời gian vận động bầu cử vừa qua, sẽ đưa Ukraine tiếp tục phát triển theo hướng châu Âu phương Tây. Tổng thống mới có thể sẽ tiến hành bầu cử Quốc hội sớm để tăng lợi thế cho đảng cầm quyền, nhưng nhìn vào bản đồ chính trị Ukraine bị phân hóa rõ nét trong cuộc bầu cử tổng thống lần này và với một thắng lợi mong manh, tổng thống mới không rảnh tay hành động một chút nào, mà phải phụ thuộc nhiều vào các liên minh, tập hợp lực lượng chính trị xã hội, cũng như hòa giải dân tộc thực lòng.

Chính giới phương Tây, cũng như Nga, giữ thái độ khá kín đáo trong suốt cuộc bầu cử. Nhưng mọi người đều biết thắng lợi của người đứng đầu đàng Các khu vực sẽ giảm áp lực từ quá trình Đông tiến của NATO. Người ta sẽ không phải đợi lâu để biết nước Nga áp dụng quyền lực mềm như thế nào để giữ cho Ukraine trở thành “khu đệm” an ninh ở phía tây và để định hình ở Ukraine một nền ngoại giao ổn định, cân bằng, không  phụ thuộc vào việc bất kỳ nhà chính trị nào lên nắm quyền ở Kiev. Điều này đòi hỏi nước Nga phải thực hiện nhiều điều chỉnh chính sách ngoại giao và văn hóa ứng xử của một nước lớn trong quan hệ láng giềng với một nước Ukraine mới.

Sự thay đổi luôn mang lại hy vọng đổi mới. Nhưng cuộc bầu cử tổng thống lần này có thể dẫn tới một tương lai ổn định và phát triển phồn vinh cho Ukraine hay không vẫn là một câu hỏi lớn với rất nhiều ẩn số./.

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại
PTI

Từ khóa tìm kiếm

Từ khóa tìm kiếm