Tổng thống Trump: Sức mạnh tại Trung Đông sâu tới đâu?
(Tổ Quốc) -
An Bình - / Thứ Hai, ngày 23/01/2017 - 21:31

Mới nhậm chức vài ngày, Tổng thống Donald J. Trump đã có nhiều động thái có thể định hình lại tình hình chính trị giữa Israel và Palestine, từ các vấn đề như di dời Đại sứ quán Mỹ tới việc có thể sáp nhập các khu định cư lớn hay việc có thể đẩy người dân Palestine vào tình thế bất ổn có đang ở rìa của một cuộc nổi dậy mới.

Bám sát sự thân mật

Ngày 22/1 là một ngày đầy căng thẳng với tất cả các bên, có một sự hứng khởi đối với nhiều người Israel rằng thời kỳ lạnh nhạt với chính quyền Obama đã qua – tuy nhiên, nhiều câu hỏi đã được đặt ra về việc ông Trump sẽ đi bao xa trong việc đưa đại sứ quán Mỹ từ Tel Aviv tới Jerusalem – một nan đề đã làm khó nhiều tổng thống Mỹ trong nhiều thập kỷ.

Tổng thống Trump: Sức mạnh tại Trung Đông sâu tới đâu? - ảnh 1Nhiều đồn đoán đang được dấy lên về việc Đại sứ quán Mỹ tại Israel có thể dời đến Jerusalem. (Nguồn: Reuters) 

Theo Newyork Times (NYT), truyền thông Israel ngày 22/1 xuất hiện một số thông tin rằng chính quyền Trump sẽ ngay lập tức thông báo việc di dời Đại sứ quán - như một sự công nhận trên thực tế của việc sát nhập Đông Jerusalem, vùng đất thuộc Jordan trong cuộc chiến tranh năm 1967 của Israel.

Trong cùng ngày, ông Trump cũng đã nói chuyện qua điện thoại với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Trong khi ông Trump cho biết cuộc điện đàm "rất tốt đẹp", ông đã không đề cập đến việc di dời Đại sứ quán - một lời hứa nhiều lần được đưa ra nhưng chưa được  thực hiện bởi nhiều ứng cử viên tổng thống Mỹ kể từ những năm 1970.

Ông Netanyahu cũng nhận định cuộc điện đàm này "rất thân mật" trong một tuyên bố, tuy nhiên, cũng không đề cập đến vấn đề đại sứ quán. Ông cho biết hai bên đã thảo luận về tiến trình hòa bình với người Palestine và chuyến thăm dự kiến của ông Netanyahu tới Washington vào tháng 2.

Cuộc họp giữa ông Trump và ông Netanyahu vào tháng 2 tới sẽ được lên lịch sớm và sẽ được người Israel, Palestine và cộng đồng quốc tế theo dõi chặt chẽ trong bối cảnh ông Trump đã cho biết sẽ thay đổi đáng kể về chính sách của Hoa Kỳ về tiến trình hòa bình Trung Đông. Thủ tướng Israel cũng đã nói rằng ông rất cởi mở để thảo luận về những ý tưởng mới.

Trong khi đó, trong cùng ngày, Bộ trưởng tình báo và vận tải Israel Yisrael Katz cho biết ông sẽ đề xuất một sáng kiến nhằm sáp nhập khu định cư lớn Ma'ale Adumim và các khu định cư khác trong và xung quanh Jerusalem.

Ông Katz, người được coi là một nhà lãnh đạo cấp cao trong đảng cầm quyền Likud của ông Netanyahu cho biết Israel sẽ sáp nhập ít nhất bốn khu định cư lớn để thiết lập một thủ phủ Jerusalem lớn hơn cũng như phối hợp các bước đi với chính quyền Hoa Kỳ.

Sự “đáp trả” của Palestine

Các quan chức Palestine đã kêu gọi Israel không đơn phương sáp nhập lãnh thổ Bờ Tây. Hàng trăm người Palestine trong tuần qua đã tuần hành ở Bờ Tây để phản đối việc Mỹ có thể di dời đại sứ quán và hành động của chính phủ Israel đối với người Ả Rập sống ở Israel.

Các nhà lãnh đạo Palestine và Ả Rập cũng đã cảnh báo những thay đổi mà chính quyền mới ở Washington có thể mang lại. Ngày 22/1, Mahmoud Abbas, nhà lãnh đạo Palestine đã gặp Vua Abdullah II của Jordan và cả hai nhà lãnh đạo đã nhấn mạnh sự phản đối của họ với việc di dời đại sứ quán.

Hai bên không công bố chi tiết về bất kỳ kế hoạch phản ứng chung nào, tuy nhiên, đã cảnh báo về làn sóng bạo lực mới nếu động thái trên sẽ xảy ra. Nhà lãnh đạo Palestine đã chỉ ra rằng họ sẽ hủy bỏ sự công nhận đối với Israel, được coi là điều kiện đầu tiên của Israel trong việc tiến hành cuộc đàm phán về một giải pháp hai nhà nước - một khả năng dường như xa vời trong thời điểm hiện tại.

"Tôi hy vọng chính quyền Mỹ sẽ hành động ở hai cấp độ: một, không thảo luận về động thái di dời Đại sứ quán Mỹ tới Jerusalem, và thứ hai, đối với chính quyền (Mỹ) là dẫn dắt cuộc đàm phán giữa Palestine và Israel với mục đích đạt được một giải pháp chính trị", ông Abbas nói.

Diễn biến nội bộ Israel

Trong khi ý định về việc di dời đại sứ quán của ông Trump còn chưa rõ ràng, ông Netanyahu cũng đang ở vào một vị thế rất căng thẳng. Một mặt, Thủ tướng Israel nhận được tín hiệu vui khi người lãnh đạo Nhà Trắng phần nào có lập trường tương tự ông về Palestine.

Tuy nhiên, các cố vấn của ông Trump và đại sứ Mỹ tại Israel do ông chỉ định David M. Friedman, một người ủng hộ việc xây dựng các khu định cư ở Bờ Tây, trong một số bước đi chính trị lại có sự xích lại các đối thủ cánh hữu của ông Netanyahu.

Bản thân Thủ tướng Netanyahu cũng đang vướng phải một một loạt các cuộc điều tra nghiêm trọng, từ việc ông tiếp nhận những món quà xa xỉ như xì gà hay rượu sâm banh đến việc ông bị cáo buộc liên kết với một nhà xuất bản để đăng tin tức thuận lợi hơn.

Theo NYT, ông Netanyahu đã cố gắng giảm uy thế của đối thủ bằng cách định vị bản thân là người đối thoại chính của ông Trump cũng như là người bảo vệ cho những người định cư Do Thái ở Bờ Tây và Đông Jerusalem.

Ông tuyên bố rằng ông phản đối bất kỳ giới hạn nào về hoạt động xây dựng ở Đông Jerusalem, quan điểm gây nhiều tranh cãi với chính quyền Obama trước đây. Vào ngày 22/1, sau cuộc điện đàm giữa ông Trump và ông Netanyahu, Jerusalem đã công bố thông qua 566 khu nhà ở bị trì hoãn vì sự phản đối của ông Obama.

"Chúng tôi đã có tám năm khó khăn với ông Obama, người đã gây áp lực cho hoạt động xây dựng," Thị trưởng Jerusalem Nir Barkat nói. "Tôi hy vọng rằng thời đại đó đã kết thúc và từ bây giờ chúng tôi sẽ tiếp tục xây dựng và phát triển Jerusalem vì lợi ích công dân của mình, cả người Do Thái và Ả Rập."

Nabil Abu Rudeineh, một phát ngôn viên của nhà lãnh đạo Palestine Mahmoud Abbas, đã chỉ trích quyết định này, gọi đây là "một thách thức rõ ràng" với nghị quyết của Liên Hợp Quốc.

Rõ ràng, dưới chính quyền ông Trump, tiến trình hòa bình Israel – Palestine đang đứng trước nhiềubất ổn mới.

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại
PTI

Từ khóa tìm kiếm

Từ khóa tìm kiếm