Top “hiện tượng” chính trị chấn động thế giới 2016
(Tổ Quốc) - Chính trường thế giới 2016 xuất hiện thêm nhiều ngôi sao mới trong khi phong trào dân túy và nhiều luồng tư tưởng mới cũng khiến thế giới chấn động.
An Bình - / Thứ Sáu, ngày 30/12/2016 - 13:14

Chính trường thế giới 2016 xuất hiện thêm nhiều ngôi sao mới trong khi phong trào dân túy và nhiều luồng tư tưởng mới cũng khiến thế giới chấn động.

1. Donald Trump thắng cử Tổng thống Mỹ

Từ thời điểm ông Trump tuyên bố tranh cử Tổng thống Mỹ vào ngày 16/ 6/ 2015, các chuyên gia chính trị đã bác bỏ cơ hội của ông. Nhưng vào ngày 8/11, người Mỹ đã bầu ông Trump trở thành Tổng thống thứ 45 của nước Mỹ. Ông Trump đã trở thành một trong 5 tổng thống giành chiến thắng dù thua cuộc trong vòng bỏ phiếu phổ thông và cũng là Tổng thống đầu tiên không hề có kinh nghiệm chính trị hoặc quân sự.

Top “hiện tượng” chính trị chấn động thế giới 2016 - ảnh 1Twitter của Đảng Cộng hòa Mỹ tuyên bố chiến thắng của Donald Trump. (Nguồn: Twitter)

Dấy lên nhiều tranh cãi với chính sách “Đặt nước Mỹ lên đầu tiên”, hiện chưa rõ những ảnh hưởng từ quyết sách của Tổng thống Trump năm 2017 sẽ định hình mối quan hệ của Mỹ với thế giới ra sao.

2. Anh rời khỏi EU

Cuộc trưng cầu dân ý trong tháng 6 về việc Anh có nên rời khỏi Liên minh châu Âu (EU) hay không đã kết thúc với kết quả sít sao nghiêng về phe ra đi. 52% người Anh ủng hộ việc rời khỏi EU trong khi 48% số phiếu muốn ở lại.

Top “hiện tượng” chính trị chấn động thế giới 2016 - ảnh 2Châu Âu và toàn thế giới đã chấn động sau kết quả trưng cầu dân ý Brexit. (Nguồn: CNBC)

Cuộc trưng cầu đã cho thấy sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ nước Anh: Scotland và Bắc Ireland chọn "ở lại", trong khi Engaland và xứ Wales chọn “ra đi”. Kết quả cuộc trưng cầu dân ý cũng đã kết thúc sự nghiệp chính trị của Thủ tướng David Cameron và đưa bà Theresa May lên kế nhiệm.

Tiến trình đưa Anh ra khỏi EU hiện vẫn còn nhiều tranh cãi trong khi có nhiều động thái có thể dẫn tới nguy cơ Scotland rời khỏi Vương quốc Anh.

3. Phán quyết Biển Đông

Ngày 12/7, Toà Trọng tài Thường trực được thành lập theo Phụ lục VII của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982 đã ra phán quyết cuối cùng về vụ kiện của Philippines với Trung Quốc.

Top “hiện tượng” chính trị chấn động thế giới 2016 - ảnh 3Người dân Philippines chúc mừng phán quyết PCA ngày 12/7. (Nguồn: Reuters)

Phán quyết đã khẳng định rằng Trung Quốc không có "quyền lịch sử" đối với Biển Đông; "Đường 9 đoạn" do Trung Quốc tuyên bố tại Biển Đông không phù hợp với Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển; không có thực thể nào ở quần đảo Trường Sa có thể mang lại vùng đặc quyền kinh tế cho Trung Quốc; Trung Quốc can thiệp vào quyền đánh bắt cá của ngư dân Philippines, đặc biệt là ở bãi cạn Scarborough và Trung Quốc cũng đang gây thiệt hại đến hệ sinh thái quần đảo Trường Sa bằng các hoạt động như khai thác quá mức, bồi đắp đảo nhân tạo....

Đây là phán quyết quốc tế đầu tiên liên quan đến tranh chấp ở Biển Đông và đã nhận được sự hoan nghênh rộng rãi của cộng đồng quốc tế.

4. Chủ tịch Cuba Fidel Castro qua đời

Chủ tịch Fidel Castro - nhà cách mạng vĩ đại và kiệt xuất của thế kỷ XX đã qua đời ngày 26/11, ở tuổi 90. Tang lễ của ông đã được Nhà nước Cuba tổ chức theo nghi thức quốc tang trong 9 ngày; nhiều hoạt động tưởng niệm để tỏ lòng tôn kính đối với vị lãnh tụ của cách mạng Cuba đã được tổ chức trọng thể trên thế giới.

Tổng thống Mỹ Obama, người đặt nền móng cho tiến trình bình thường hóa quan hệ giữa Mỹ và Cuba với chuyến thăm lịch sử đến Havana đã nhận xét, “Lịch sử sẽ đánh giá ảnh hưởng của Castro tới Cuba và thế giới”.

5. Hồ sơ Panama

Trong tháng 4, vụ rò rỉ hồ sơ Panama - một kho dữ liệu khổng lồ chưa từng có  đã dấy lên sự phẫn nộ lớn vào đầu năm 2016. Với hơn 11 triệu tài liệu được công bố, bí mật về các hoạt động trốn thuế và rửa tiền từ giữa thập niên 1970, liên quan tới hàng trăm nghìn do các cá nhân nổi tiếng, giàu có, quyền lực hoặc của những thân nhân và trợ lý của họ lập ở nước ngoài đã bị phanh phui.

Top “hiện tượng” chính trị chấn động thế giới 2016 - ảnh 4Kho dữ liệu khổng lồ của hồ sơ Panama đã chấn động thế giới 

Trong số đó có các nhà lãnh đạo, hoặc thân nhân của các nhà lãnh đạo đến từ Saudi Arabia, Trung Quốc, Malaysia, Syria, Pakistan, Argentina và Ukraine hay thông tin liên quan đến một người bạn thân thiết của Tổng thống Vladimir Putin, cũng như các quan chức chính phủ hiện tại hay thời gian trước ở châu Âu, châu Phi, châu Á và Trung Đông – tổng số đã có hơn 140 chính trị gia và quan chức có liên quan.

6 . Triều Tiên tiến hành thử tên lửa và hạt nhân

Trong hơn hai thập kỷ qua, cộng đồng quốc tế đã kiên trì yêu cầu Bình Nhưỡng chấm dứt chương trình vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, Triều Tiên vẫn tiếp tục chính sách của mình, tiến hành vụ thử hạt nhân thứ tư kể từ năm 2006 vào tháng 1. Cùng với hàng loạt các vụ thử tên lửa đạn đạo, vào ngày 9/9, Bình Nhưỡng tiến hành vụ thử hạt nhân thứ năm với khối lượng nổ khoảng 10 kiloton – mức cao nhất được ghi nhận cho đến nay.

Top “hiện tượng” chính trị chấn động thế giới 2016 - ảnh 5Người dân Hàn Quốc xem bản tin về việc Triều Tiên thử bom hạt nhân tại Seoul

Nhưng cho đến nay, Bình Nhưỡng không cho thấy họ có thể thay đổi chiến lược này. Tổng thống Obama đã khuyến nghị Tổng thống mới đắc cử Trump rằng Triều Tiên nên là một ưu tiên hàng đầu đối với chính quyền mới.Trong tháng 7, Washington và Seoul đã nhất trí triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD ở Hàn Quốc cũng như thúc đẩy LHQ ra nghị quyết hạn xuất khẩu than của Triều Tiên, nguồn ngoại tệ chính của nước này.

7. Đảo chính Thổ Nhĩ Kỳ thất bại

Khoảng nửa đêm ngày 15/7 theo giờ địa phương, một số thành viên trong lực lượng quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đã tiến hành đảo chính, theo họ là để "tái lập trật tự hiến pháp." Vào những giờ khắc đầu tiên, cuộc đảo chính dường như có tín hiệu thành công.

Tuy nhiên, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan, lúc đó đang có kì nghỉ tại Marmaris lại bất ngờ xuất hiện trên truyền hình. Sử dụng tính năng FaceTime trên iPhone, ông kêu gọi lực lượng ủng hộ mình chống lại đảo chính. Lời kêu gọi đã được đáp ứng. Hàng nghìn người dân đã xuống đường và chỉ trong buổi sáng, lực lượng quân sự ủng hộ ông Erdogan đã giành lại quyền kiểm soát.

Top “hiện tượng” chính trị chấn động thế giới 2016 - ảnh 6Binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ đứng gác tại quảng trường Taksim ở Istanbul. (Nguồn: Reuters)

Ông Erdogan cũng lên tiếng cáo buộc Fethullah Gulen, một cựu đồng minh chính trị đang sống lưu vong tại Pennsylvania, Mỹ về vụ đảo chính và yêu cầu dẫn độ. Washington từ chối yêu cầu này – điều dấy lên sự giận dữ từ Ankara và tạo ra sự căng thẳng trong quan hệ Mỹ - Thổ.

Ngay tại nội bộ đất nước, ông Erdogan cũng tiến hành một cuộc thanh trừng lớn để loại bỏ những người gọi là “Gulenists” và sau đó đã lan rộng tới những nhà chỉ trích chính phủ. Hơn 100 nghìn quan chức đã bị bắt giữ hoặc cách chức, nhiều cơ quan truyền thông bị đóng cửa hoặc trừng phạt trong khi nhiều chính trị gia người Kurd bị bắt giữ. Sau đảo chính, ông Erdogan dường như ngày càng có quyền lực chính trị mạnh mẽ hơn.

8. Rodrigo Duterte trở thành Tổng thống Philippines

Chính sách ngoại giao ít khi định hình các cuộc bầu cử, nhưng tiến trình bầu cử chắc chắn hình chính sách đối ngoại. Ông Rodrigo Duterte thắng cử tổng thống Philippines tháng 5 với 39% số phiếu và nhanh chóng thay đổi cách Manila tiến hành các cuộc thỏa thuận.

Top “hiện tượng” chính trị chấn động thế giới 2016 - ảnh 7Quốc hội Philippines ngày 30/5 công bố ông Rodrigo Duterte là tân Tổng thống. (Nguồn: Reuters)

Sau khi nhậm chức, ông Duterte đã đưa Manila xa rời Washington – một đồng minh thân cận của Philippines, chỉ trích Tổng thống Obama và kêu gọi quân đội Mỹ phải rời nước này trong vòng hai năm. Trong khi đó chiến dịch chống ma túy do ông Duterte dẫn đầu tại Philippines, khiến ít nhất 4.000 người thiệt mạng đã dấy lên sự quan ngại của cộng đồng quốc tế.

9. Luận tội Tổng thống Brazil và Hàn Quốc

 Một điều cần chú ý đối với các nhà lãnh đạo dân cử: tránh xa các bê bối. Tổng thống Brazil Dilma Rousseff và Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye đã bỏ lỡ điều này. Trong khi năm 2016 có thể ghi lại dấu ấn cho Brazil khi đăng cai Thế vận hội lần đầu tiên thì khủng hoảng lại bao trùm nước này với nền kinh tế suy sụp và bê bối tham nhũng lớn tại tập đoàn dầu khí quốc gia Petrobras. Còn bà Rousseff đã bị phe đối lập cáo buộc vi phạm luật ngân sách và sau đó đã bị Quốc hội luận tội.

Top “hiện tượng” chính trị chấn động thế giới 2016 - ảnh 8Tổng thống Park Geun-hye cúi đầu xin lỗi người dân Hàn Quốc hôm 4/11. (Nguồn: Korea Times)

Tại Hàn Quốc, bà Park đã trở thành tâm điểm khi nhiều thông tin cho biết một người bạn của bà đã có sự can thiệp vào các quy định của chính phủ và lợi dụng uy tín của Tổng thống để hưởng lợi từ các doanh nghiệp.  Hàng trăm nghìn người dân đã xuống đường biểu tình yêu cầu luận tội bà Park và Quốc hội nước này cũng đã thông qua quyết định luận tội.

CFR hiện vẫn đang quan sát liệu Brazil và Hàn Quốc sẽ đối phó ra sao trước những biến động chính trị lớn này. Brazil và Hàn Quốc là nền kinh tế thứ chín và thứ mười một trên thế giới, trong đó, Hàn Quốc đang chìm trong một sự chia rẽ địa chính trị lớn.

10. Đông Aleppo sụp đổ

Từ tháng 3/ 2011, các lực lượng nổi dậy Syria luôn muốn lật đổ sự lãnh đạo của Tổng thống Syria Bashar al-Assad. Với khởi điểm gặp nhiều thất bại, tuy nhiên, lực lượng quân đội Syria đã nhanh chóng xây dựng chiến lược và cùng với sự hỗ trợ từ Nga vào tháng 9/2015, chính phủ Syria đã lật ngược thế cờ.

Top “hiện tượng” chính trị chấn động thế giới 2016 - ảnh 9Xung đột khốc liệt tại Syria đã khiến nhiều khu vực đông dân cư bị tàn phá nặng nề. (Nguồn: Reuters)

Chiến sự tại Aleppo đã đến hồi kết khi lực lượng nổi dậy và người dân được di tản ra khỏi phía đông thành phố. Tuy nhiên, CFR nhận định chiến sự Syria vẫn chưa chấm dứt khi nhiều khu vực phía đông Syria vẫn nằm trong tay lực lượng nổi dậy còn IS đã chiếm lại thành phố lịch sử Palmyra. Bi kịch vẫn tiếp tục.

11. Thỏa thuận hòa bình Colombia

Tổng thống Colombia Juan Santos – người được nhận giải Nobel Hòa bình năm 2016 đã có nhiều đóng góp đối với tiến trình hòa bình Colombia. Nhiều năm đàm phán giữa chính phủ Colombia là lực lượng nổi dậy FARC đã kết thúc với tuyên bố ngày 25/8: hai bên đã nhất trí về thỏa thuận hòa đàm 6 điểm và sau đó được ra trong một cuộc trưng cầu dân ý.

Top “hiện tượng” chính trị chấn động thế giới 2016 - ảnh 10Tổng thống Colombia bắt tay thủ lĩnh FARC sau khi ký thỏa thuận ngừng bắn dưới sự chứng kiến của Chủ tịch Cuba Raul Castro (Nguồn: Reuters)

Dù người dân Colombia sau đó đã bỏ phiếu bác bỏ thỏa thuận này, tuy nhiên, ông Santos đã nỗ lực đàm phán thỏa thuận mới và gần đây đã được Quốc hội Colombia thông qua.

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại
PTI

Từ khóa tìm kiếm

Từ khóa tìm kiếm