“Trong ngoài bất nhất”, NATO cố tình dồn Nga trả đũa?
(Tổ Quốc) - Những động thái và lời nói không đi liền với nhau của liên minh quân sự NATO đã khiến Moscow không thể không phản ứng.

Minh Đức - / Thứ Bảy, ngày 16/06/2018 - 20:20

Mỹ và các đồng minh NATO vẫn đang tìm kiếm các biện pháp để đối phó với Nga. Hành động gần đây nhất là một đề nghị từ Na Uy, theo đó yêu cầu tăng gấp đôi số lượng binh lính Mỹ đóng tại đây, và thậm chí triển khai đội quân này gần với biên giới giữa Na Uy và Nga hơn nữa.

Hiện tại có khoảng 330 quân nhân Mỹ đồn trú tại Na Uy theo thể thức “luân phiên”. Đề xuất mới của Na Uy sẽ tăng con số này lên 700 người. Nếu được chấp nhận, các binh sỹ này sẽ đóng tại vùng cực bắc của đất nước – chỉ cách Nga khoảng gần 420km. Đơn vị lính Mỹ hiện đang có mặt tại miền trung của Na Uy.

Về lý thuyết, thể thức “luân phiên” phù hợp với cam kết của Na Uy với Moscow vào năm 1949 khi nước này gia nhập NATO là, Oslo không cho phép Mỹ đặt căn cứ trên lãnh thổ của mình. Ngoại trưởng Na Uy Ine Marie Eriksen Soriede tái khẳng định, cho dù tăng thêm binh lính Mỹ, vẫn sẽ “không có căn cứ của Mỹ trên đất Na Uy”. Thể thức “luân phiên” có thể được coi là đồng nghĩa với việc hiện diện quân sự của Mỹ tại Na Uy chỉ là tạm thời. Tuy nhiên, điều này có vẻ như không nhận được sự tin tưởng từ Tổng thống Vladimir Putin và chính quyền tại Moscow.

Đối với Nga, lời tuyên bố của giới chức Na Uy rằng, đề xuất triển khai thêm quân không trực tiếp nhắm vào Nga - tỏ ra không đáng tin cậy hơn cả việc “luân phiên” binh lính. Kế hoạch của Na Uy được đưa ra chỉ vài ngày sau khi 9 quốc gia ở sườn đông NATO, bao gồm Ba Lan, các nước Baltic và Romani, đồng loạt kêu gọi tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực của họ.

Ngoài việc gia tăng số lượng quân lính Mỹ tại Na Uy, cuộc tập trận chủ chốt của NATO có tên Triden Juncture 18, cũng đã được lên kế hoạch tổ chức vào tháng 10 sắp tới. Trọng tâm của hoạt động này sẽ là miền trung và bắc Na Uy, với sự tham gia của 35.000 quân lính, 70 tàu chiến và 130 phi cơ chiến đấu. Mặc dù vậy, Ngoại trưởng Ine Marie Eriksen Soriede vẫn khăng khăng rằng, bà không nhận thấy “bất kỳ lý do nào khiến Nga phải có phản ứng” trước đề xuất mở rộng hiện diện quân sự của Mỹ tại Na Uy.

“Trong ngoài bất nhất”, NATO cố tình dồn Nga trả đũa? - ảnh 1

Chính khoảng cách giữa lời nói và hành động của NATO vô hình chung đã khiến Nga không thể không có phản ứng, thậm chí là các biện pháp trả đũa (ảnh: National Interest)

Trang National Interest nhận định, đã từ lâu NATO luôn thể hiện một cách cư xử thiếu rõ ràng đối với Moscow. Ngay cả trong Chiến tranh lạnh, các quan chức phương Tây vẫn thường tuyên bố rằng, họ không trực tiếp nhằm vào Liên Xô. Tuy nhiên, như ngài Tổng thư ký NATO đầu tiên Hastings Ismay đã từng nói, NATO được tạo ra là để “giữ cho Liên Xô ở ngoài, Mỹ ở trong và Đức thất bại”. Trong đó, mục tiêu đầu tiên dường như lại là quan trọng nhất.

Hình mẫu này tiếp tục được các nhà lãnh đạo phương Tây thực thi sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc. NATO thậm chí còn kết nạp thêm các thành viên tại Đông Âu và mở rộng hiện diện quân sự tới gần các biên giới của Nga hơn; bất chấp lời cam kết mà cựu Ngoại trưởng Mỹ James Baker và Ngoại trưởng Tây Đức Hans-Dietrich Genscher từng đưa ra, khi thống nhất hai miền nước Đức là: NATO sẽ không mở rộng vượt qua biên giới phía đông Đức.

Một mặt tiếp tục “đông tiến”, mặt khác giới chức phương Tây lại “biện hộ” rằng, sự mở rộng của NATO không phải là để đối phó với Nga. Một số chính trị gia phương Tây còn cho rằng, động thái này thực chất lại có lợi cho Nga khi giúp xoá nhoà các ranh giới chia cắt từ thời Chiến tranh lạnh; tăng cường ổn định kinh tế - chính trị Đông Âu; và không ảnh hưởng tới các lợi ích của Moscow.

Tất nhiên, trong mắt người Nga, những tuyên bố trên với thực tế không thực sự tương đồng. Những can thiệp của NATO vào Bosnia và Kosovo đã làm suy yếu Serbia, một đồng minh lâu năm của Nga. Việc các nước NATO (chủ yếu là Mỹ) triển khai lực lượng và hệ thống vũ khí trên lãnh thổ của các thành viên ở cực đông – cũng được đánh giá là một hành động mang tính khiêu khích đối với Nga...

Tuy nhiên dư luận và các nhà lãnh đạo phương Tây lại cư xử giống như Moscow không có lý do nào để phản ứng một cách tiêu cực trước các động thái như trên. NATO đã tiến hành nhiều cuộc tập trận quy mô lớn tại Ba Lan và các nước thành viên khác, cũng như tập trận hải quân trên Biển Đen gần một căn cứ hải quân quan trọng của Nga tại Sevastopol. Thế nhưng dưới con mắt quốc tế, Nga lại không nhận được sự ủng hộ vì đã coi đó là các hành động khiêu khích và đe doạ đến an ninh lãnh thổ của mình.

Theo National Interest, Mỹ và các nhà lãnh đạo NATO cần thể hiện một thái độ thực tế hơn nhiều. Bất kỳ quốc gia nào cũng sẽ nhìn nhận các hành vi của NATO là không thân thiện, và thậm chí là nguy cơ nếu chúng diễn ra trên lãnh thổ của mình. Kéo dài những hành động tương tự trong khi lại phủ nhận thái độ thực chất của mình trước Nga, có thể dẫn tới những tính toán sai lầm cho NATO, cũng như một cuộc đụng độ khắc nghiệt giữa hai bên. Nếu muốn hàn gắn mối quan hệ với Moscow, có lẽ chính quyền Trump nên cân nhắc việc từ chối đề xuất tăng cường lính Mỹ của Na Uy.

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại

Đường dây nóng: 043 9742817