Trung Quốc đang mâu thuẫn về chỉ đạo kinh tế
23-07-2016 05:12
(Tổ Quốc) - Chủ tịch Tập Cận Bình và Thủ tướng Lý Khắc Cường có thể đang bất đồng về chính sách kinh tế. 

Hồi đầu tháng này, Chủ tịch Tập Cận Bình và Thủ tướng Lý Khắc Cường đã đưa ra những chỉ thị mạnh mẽ về các biện pháp cải cách khu vực kinh tế nhà nước của Trung Quốc và những thông điệp này cho thấy sự mâu thuẫn với nhau.

Trung Quốc đang mâu thuẫn về chỉ đạo kinh tế - ảnh 1Chủ tịch Tập Cận Bình và Thủ tướng Lý Khắc Cường tại một sự kiện trong tháng 3 cho thấy sự bất đồng. (Nguồn: AFP)

Theo Wall Street Journal (WSJ), ngày 04/7, các quan chức của Hội đồng Nhà nước thuộc Quốc hội Trung Quốc, đã được đọc nhận định của ông Tập kêu gọi các doanh nghiệp nhà nước "tốt hơn, mạnh hơn và lớn hơn", và Đảng Cộng sản sẽ có vai trò trung tâm trong việc quản lí khu vực kinh tế này. Trong khi đó, những bình luận đã được chuẩn bị sẵn của Thủ tướng Lý nhấn mạnh sự cần thiết phải “giảm tải” các doanh nghiệp nhà nước và tái khẳng định việc "tuân theo quy tắc thị trường".

Những nguồn tin trong Đảng và các chuyên gia Trung Quốc nói rằng các thông điệp mâu thuẫn và nhiều động thái khác thời gian gần đây, bao gồm cả những lời chỉ trích gián tiếp và kín đáo của Chủ tịch Tập đối với các chính sách ông Lý đưa ra đã cho thấy sự bất hòa giữa hai nhà lãnh đạo hàng đầu của Trung Quốc đang ngày càng gia tăng.

Hệ lụy ngắn hạn và dài hạn

Các quan chức có liên quan trong việc giám sát hoạt động khu vực kinh tế nhà nước đã tập trung những ngày gần đây để "nghiên cứu tinh thần" của các mâu thuẫn trong bản chỉ đạo ngày 04/7. "Có một sự thiếu định hướng rõ ràng ngay từ đầu", một quan chức của Ủy ban Giám sát Tài sản và Quản lý Nhà nước tham dự các buổi họp cho biết. "Mọi người đang chờ đợi để xem những người khác có thể làm gì," ông nói. Và kết quả là: "không hành động."

Các mối quan ngại dài hạn là tác động mạnh của sự chia rẽ chính trị. Xung đột trong giới lãnh đạo đã trở thành một đặc trưng các giai đoạn biến động dữ dội nhất của chính trường Trung Quốc, từ cuộc Cách mạng văn hóa đến cuộc biểu tình Thiên An Môn năm 1989.

Ông Tập, giống như hai cựu lãnh đạo cao nhất của Trung Quốc trước đây, hiện là Chủ tịch nước, Tổng Bí thư và là người đứng đầu quân đội. Thủ tướng là người đứng đầu Quốc hội và trong gần bốn thập kỷ qua phụ trách việc phát triển kinh tế. Còn các nhiệm vụ khác được giao cho nhiều quan chức cao cấp khác.

Hiện tại, ông Tập đã thay đổi mô hình lãnh đạo này khi tập trung quyền quyết định trong nội bộ Ủy ban do ông đứng đầu, bao gồm cả các quyết sách kinh tế. Những người ủng hộ cho rằng vai trò lãnh đạo của đảng đã yếu đi do tham  nhũng lan rộng trong chính quyền trước và hiện nay cần một nhân vật trung tâm mạnh mẽ để giành được sự ủng hộ của người dân trong quá trình cải tổ nền kinh tế.

Những người phản đối nói ông Tập đã đảm nhận quá nhiều vai trò quản lí, tước quyền của ông Lý và nhiều nhà quản lí kinh tế khác. Ông Lý đã thể hiện vai trò lãnh đạo mạnh mẽ trong 2-3 năm qua nhưng gần đây, những người ủng hộ ông cho biết, vai trò của ông đã bị suy yếu.

Dấu hiệu và nguy cơ

Tin đồn hiện đang lan truyền rộng rãi trong Đảng về việc liệu ông Lý có thể bị thay thế trong cuộc cải tổ các vị trí chủ chốt của Đảng năm tới hay không. Ông Lý và ông Tập là hai thành viên duy nhất trong Ban Thường trực Bộ Chính trị Trung Quốc hiện nay chưa đến tuổi nghỉ hưu.

Dấu hiệu đầu tiên của sự bất hòa đã được hé lộ từ tháng 5 khi tờ Nhân dân Nhật báo đăng tải một bài phỏng vấn trên trang nhất của một “người có thẩm quyền” không xác định đã chỉ trích ảnh hưởng xấu của tín dụng đối với tăng trưởng trong quý đầu năm nay. Theo những nguồn tin thân cận với  vấn đề, cố vấn kinh tế hàng đầu của ông Tập đã soạn thảo bài viết này dưới sự hướng dẫn của ông.

"Ông Lý Khắc Cường đã được đặt ở một vị thế bất khả thi," Barry Naughton, một chuyên gia về kinh tế của Trung Quốc tại Đại học California, San Diego đã viết trong một bài báo vừa công bố trong tuần này. "Chính sách kinh tế đang chuyển dịch một cách cơ bản theo định hướng của ông Tập Cận Bình, và dần xa rời đường lối của ông Lý Khắc Cường. Ông Lý không hài lòng với điều này và rất khó để hình dung mối quan hệ Tập – Lí hiện nay có thể được duy trì ra sao trong tình hình này."

Một nguy cơ lớn từ sự không chắc chắn về chính sách, Arthur Kroeber, đồng sáng lập của doanh nghiệp chuyên nghiên cứu vềTrung Quốc GaveKal Dragonomics cho biết, là việc đòi hiểu nhiều thay đổi, chẳng hạn như việc đóng cửa các nhà máy và gian hàng thua lỗ. "Ngày càng rõ ràng rằng chương trình kinh tế của Trung Quốc không được chặt chẽ," ông nói.

Báo cáo tăng trưởng quý II của Trung Quốc công bố tuần trước là 6,7% - tốc độ tương tự như quý đầu tiên bất chấp nhiều cơn gió ngược – được xem là một dấu hiệu cho thấy các nhà lãnh đạo tiếp tục sử dụng phương thức kích thích cũ là mở rộng tín dụng và tăng cường giải ngân ngân sách nhà nước thay vì giải quyết sự thiếu hiệu quả .

Trong tháng này, ông Tập đã tổ chức một cuộc họp với hơn 20 nhà kinh tế và các nhà phân tích hàng đầu của đất nước. Ông Lý đã không được mời, theo những người am hiểu về vấn đề này.

"Đó là một cuộc họp được tổ chức bởi Xi Dada," một trong những người cho biết, sử dụng tên thường gọi của ông Tập. "Không cần thiết cho mời ông Lý tham dự."

Hai ngày sau, ông Lý đã tổ chức cuộc thảo luận bàn tròn với một nhóm các nhà kinh tế riêng biệt, theo truyền thông nhà nước Trung Quốc. Mặc dù đối mặt với các thách thức đang gia tăng trong năm nay, ông Lý cho biết, nền kinh tế của Trung Quốc phát triển “đều đặn và trong mong đợi”.

Hiện chưa rõ ràng rằng liệu những căng thẳng này có phản ánh sự khác biệt sâu sắc hơn về lập trường – điều đã gây ra sự xung đột trong các tầng lớp lãnh đạo trước đó. "Hai ông Tập và Lý có thể bất đồng ý kiến về các chính sách cụ thể, nhưng sự khác biệt của họ là rất nhỏ trong một kế hoạch lớn và đây chỉ là kết quả của việc chạy đua chính trị, chứ không mang tính cơ bản," Scott Kennedy, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế tại Washington cho biết.

(Theo Wall Street Journal)

An Bình

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại