Tự động hoá và Tự giác vì giá trị sống tốt đẹp hơn
19-08-2016 09:48
(Tổ Quốc) - Cùng với sự tinh vi, thông minh, hiện đại của máy móc tự động, chính tính tự giác và nếp sống kỷ luật của con người - mới là những giá trị quý báu nhất vì một xã hội văn minh, thanh bình và đáng sống hơn.

Việc dùng intenet để mua vé máy bay, vé tàu lửa, ô tô… hay check in trước chỗ ngồi trên máy bay, đặt chỗ trước khách sạn, quán ăn, mua vé xem phim...; việc dùng ATM để nạp tiền vào thẻ, chuyển tiền cho tài khoản khác, hay thanh toán tiền điện, nước, điện thoại… cũng chẳng còn xa lạ tại Việt Nam. Không hề vọng ngoại, nhưng qua chứng kiến thực tế tại Canada, nhận thấy thật đáng nể về cách tổ chức, quản lý xã hội của chính quyền và tính tự giác của mỗi người dân xứ sở “Lá Phong đỏ” trong cuộc sống hàng ngày.

*Hệ thống chỉ đường, kiểm tra, giám sát an toàn giao thông bằng vệ tinh

Xe ô tô riêng là phương tiện tối thiểu với mỗi người để xin việc làm và hòa nhập. Nhưng tham gia giao thông lại đòi hỏi phải am hiểu kiến thức và luật lệ mới đảm bảo an toàn xa lộ. Lái xe hoàn toàn theo thiết bị chỉ đường từ vệ tinh (qua điện thoại thông minh) là phổ biến. Để tiết kiệm nhiên liệu, thời gian và không bị lạc đường, trước khi nổ máy, qua điện thoại thông minh, người lái xe xác định điểm đang đứng tới nơi mình cần đến dài bao nhiêu dặm, và thời gian tới đó mất bao nhiêu lâu. Xe lăn bánh, con đường bạn đã đi và sẽ còn phải đi đều hiển thị rõ trên bản đồ vệ tinh. Ở mỗi ngã tư, ngã năm, giao lộ, xa lộ, đều có hệ thống camera tự động quay hình ảnh để theo dõi mọi phương tiện tham gia giao thông. Xe nào phạm lỗi phóng nhanh, vượt ẩu, vượt đèn đỏ, ngược chiều... đều bị gửi giấy báo phạt đến tận địa chỉ. Chủ xe chậm nộp phạt sẽ bị tính cộng luỹ tiến từng ngày và phải ra toà, hoặc bị tịch thu bằng lái... Quy tắc “bất vị thân” khiến cho ai cũng phải chạy đúng luật nếu không muốn rắc rối. Hầu hết mọi phương tiện đều phải dùng lại nhường cho người đi bộ qua đường. Sự tự giác trở thành nếp sống văn minh. Không kể đèn hiệu trắng cho phép người đi bộ qua đường sắp tắt, cứ thấy ai đặt chân xuống đường, là hầu hết các ô tô đều dừng lại. Với thú rừng: hươu, nai, sóc, thỏ... thỉnh thoảng chạy qua đường, xe cũng chạy chậm lại, hoặc dừng hẳn để ưu tiên bảo vệ chúng. Rất nhân văn và tôn trọng tự nhiên, khi rất nhiều tấm biển trên xa lộ nhắc nhở người lái xe: "Đoạn đường cần giảm tốc độ, có hươu, nai hay chạy qua".

Tự động hoá và Tự giác vì giá trị sống tốt đẹp hơn - ảnh 1
Tự động hoá và Tự giác vì giá trị sống tốt đẹp hơn - ảnh 2 Biển đỗ xe phong phú, buộc các “bác tài” phải tuân thủ

*Hệ thống tự động kiểm tra tính tự giác của người lái khi dừng, đỗ xe

Nhìn những chiếc xe hơi, đủ màu, đủ loại đỗ thành hàng, chừa tránh các lối đi lại cho người đi bộ, mới thấy rõ kỷ luật rất nghiêm mà bất cứ ai cũng phải thuộc nằm lòng. Chỉ riêng chuyện đậu xe hơi, cũng khá thú vị. Có bãi rộng hoặc tuyến đường cắm biển cho phép đỗ xe miễn phí theo giờ nào đó (từ 22 giờ đến 6 giờ sáng, hoặc từ 17 giờ đến 21 giờ... vv..), hiển nhiên ngoài giờ ấy, chủ xe phải tự giác cà thẻ trả tiền. Có bãi đậu xe bắt buộc trả tiền tính theo thời gian đỗ. Có bãi đề biển cấm đỗ, chỉ dành riêng cho cơ quan, tư gia. Có bãi đề biển chỉ được dừng đậu khi có giấy phép... Có tuyến đường cho đậu xe cả hai bên, có tuyến chỉ cho đậu một bên, có tuyến chỉ cho đậu ngày chẵn, tuyến chỉ cho đậu ngày lẻ. Có bến đậu xe chỉ cho đậu miễn phí 1 tiếng đến 2 tiếng, nếu lâu hơn sẽ bị phạt. Cách xử lý nghiêm và đáng sợ nhất là cảnh sát giao thông điều xe chuyên dụng đến cẩu xe mình đi. Nhẹ hơn, có camera theo dõi, tự gửi biên lai phạt theo địa chỉ chủ xe (vì mỗi công dân đã ghi rõ lý lịch cá nhân trong giấy phép lái xe và thẻ ngân hàng). Vậy, nếu cho mượn xe, dù người mượn phạm lỗi thì chủ xe cũng phải chịu. Tại những nơi công cộng đông đúc như sân bay, ga tàu... bãi đỗ xe thu tiền theo giờ cộng lên dần theo số giờ đỗ xe. Lúc lái xe đến, chủ xe phải cà thẻ ngân hàng vào một máy tự động có barie chắn tự động để báo giờ mình bắt đầu đậu xe. Khi xong việc, chủ xe sẽ phải cà thẻ lần thứ hai. Khi thẻ bị trừ tiền, biên lai thu tiền sẽ được tự động đẩy ra và lúc ấy barie mới tự động mở lối cho xe bạn. Tóm lại, biết lái xe, để có được bằng lái, thì ngoài học luật đi đường, phải học cách đọc các loại biển hiệu trên đường và trải qua kỳ thi lý thuyết trước khi thi thực hành 01 năm, nếu đỗ, thì mới được chạy xe. Sau vài năm, khi bằng lái hết hạn phải tiếp tục thi nâng trình độ để nhận bằng mới.

*Hệ thống tự động cho người mua tự giác tính tiền hàng hóa tại siêu thị

Tại siêu thị, ngoài các quầy tính tiền có nhân viên phục vụ người mua hàng, để khỏi phải chờ lâu, còn có hàng dãy máy tính tiền tự động dành cho khách hàng tự phục vụ, tự giác tính tiền cho mình. Theo cách này, người mua hàng tự dùng máy cà vào mã vạch đã gắn trên mỗi mặt hàng mình đã chọn mua và bấm cộng ra tổng số tiền. Sau đó tự động cà thẻ ngân hàng, lấy hoá đơn và mang hàng đi. Cố nán lại, kín đáo quan sát, xem có ai "vờ quên" không tính đủ số hàng mình đã mua hay không, trước mắt chúng tôi, một phụ nữ cầm trên tay hai trái chanh, đi đến thắc mắc với người nhân viên siêu thị là máy tự động trục trặc chưa cộng khoản này vào tổng chi phí mà lẽ ra cô cần phải trả. Ở Toronto, Calgary… tại nhiều cửa hàng lớn như WALMART, SUPERSTORE... có rất nhiều gian hàng liên kế thông nhiều lối vào ra với nhau. Nếu không tự giác, người mua hàng có thể vào cửa này mua thực phẩm, nhưng lại ra lối cửa khác từ quầy hàng thời trang, hoặc đồ gia dụng…vv... Khi đặt câu hỏi với một người bảo vệ: "Nếu như có ai đó gian dối, cố tình cầm nhầm hay vờ quên thanh toán thì sao?". Câu trả lời của ông kèm theo một nụ cười: "Chẳng đáng bao nhiêu. Hầu hết mọi công dân Canada đều không làm như thế!"

Tự động hoá và Tự giác vì giá trị sống tốt đẹp hơn - ảnh 3
Tự động hoá và Tự giác vì giá trị sống tốt đẹp hơn - ảnh 4Người mua tự động tính tiền cho mình tại siêu thị

*Hệ thống tự động cho chủ xe tự phục vụ mình tại các cây xăng, chỗ rửa xe

Tại các cây xăng, hầu như không bao giờ nhìn thấy nhân viên nào đứng bơm xăng phục vụ khách hàng. Các "bác tài" tự động đánh xe tới, tự động xếp hàng xe (nếu đông), cho xe tiến dần lên, tới lượt mình, rồi đỗ xe, bước ra ngoài tự phục vụ mình: đầu tiên là ước lượng số xăng cần nạp, số tiền sẽ trả rồi cà thẻ bằng lệnh (điền thông tin số thẻ trên máy và bấm số lít xăng cần nạp). Trong trường hợp bình xe đã được đổ đầy xăng, mà số tiền chủ xe đã bấm còn dư, vòi xăng sẽ tự đông ngắt cấp xăng, đồng thời khoản tiền còn thừa lập tức được hoàn trả ngay vào thẻ ngân hàng của chủ xe. Phía trong toà nhà trạm xe, chỉ có duy nhất một nhân viên thường trực để giải quyết cấp thẻ cho những ai trả bằng tiền mặt, hoặc có thẻ giảm giá nhờ khuyến mãi.

Tự động hoá và Tự giác vì giá trị sống tốt đẹp hơn - ảnh 5

Tự động hoá và Tự giác vì giá trị sống tốt đẹp hơn - ảnh 6

Các bác tài tự động bơm xăng tại cây xăng tự phục vụ

Tự động hoá và Tự giác vì giá trị sống tốt đẹp hơn - ảnh 7

Xe cho thuê tự lái CAR 2 GO, phục vụ tự động 24/24

Dịch vụ rửa xe tự động cũng khá thú vị ở Canada. Chẳng có nhân viên nào làm trong đó. Trước tiên là nộp tiền để có mã số. Sau đó các “bác tài, hay “cô tài” cứ việc đánh xe vào, nhập mã số đã có, rồi đóng chặt cửa xe, yên tâm ngồi trong mà nghe nhạc. Bên ngoài, máy móc tự động sẽ làm hết: máy nâng toàn bộ xe của bạn lên, máy tự phun nước và phun xà bông, bọt phun phủ trùm lên xe bạn và hệ thống chà, rửa hoạt động chi li, sạch sẽ từ gầm xe, tới mái xe, cửa kính và toàn bộ xe... rồi sấy khô. Toàn bộ thời gian thao tác khoảng 3 tới 5 phút, với giá gần 20 đô Canada. Nếu muốn dùng máy hút bụi tự động trong khoang xe (tự thao tác lấy), chủ xe sẽ phải trả thêm 2 đô la nữa. Nếu so với Việt Nam, do giá nhân công rẻ, nhân viên rửa xe nước mình rửa bằng tay còn kỹ hơn cả máy.

Tự động hoá và Tự giác vì giá trị sống tốt đẹp hơn - ảnh 8Rửa xe tự động, tất cả do máy làm thay người

*Hệ thống khách sạn tự động: khách thuê tự phục vụ mình… rồi tự về

Ngoài các khách sạn 3,4,5 sao có người phục vụ khách và cần có tiền bo cho họ, còn hầu hết các khách sạn bình dân có giá thuê trung bình từ 200 đô canada/ ngày, đêm (trở xuống), đều giao cho khách tự phục vụ mình. Một quầy lễ tân quản lý nhiều toà nhà khác nhau xung quanh đó, nên sau khi trả tiền thuê, khách được phát một thẻ thông minh để: tự mở cửa vào khu nhà, tự khuân vác vali vào đúng số phòng mình ở. Khi đi vắng, vẫn có người tự động dọn dẹp, thay vỏ gối, tấm trải giường... còn lại, tất cả là khách tự lo. Thậm trí đến lúc check out, khách sẽ tự thu gom đồ và đóng cửa ra về, vì khi thẻ từ hết hạn, cửa sẽ tự khoá lại và không ai có thể vào. Thoạt đầu, nhiều người có cảm tưởng như khách sạn không hề quan tâm liệu tài sản trong phòng có bị mất mát, hư hỏng gì không. Thực ra, ngay khi đăng ký vào khách sạn, ai cũng phải trình thẻ của mình. Mọi thông tin về cá nhân người thuê đã được quản lý cập nhật rõ ràng và sẽ là căn cứ cần thiết để xử lý. Có một điều lý thú là, nếu gọi điện hay đăng ký thuê phòng sớm qua mạng, bạn sẽ được hưởng đơn giá rẻ. Nếu nổi hứng xin ở thêm mà không báo trước, bạn sẽ phải chịu số tiền đắt hơn, hoặc bị từ chối vì đã có người khác đặt phòng.

*Hệ thống phục vụ tự động 24/24: cho thuê xe riêng tự lái khắp thành phố

Có một điều khá thú vị là chuyện cho thuê xe ô tô "CAR 2 GO" chạy khắp thành phố. Đây là loại xe tự thuê, tự lái. Muốn sử dụng, phải có bằng lái xe để đăng ký miễn phí làm thẻ thành viên. Dùng thẻ ấy quệt vào xe, cửa sẽ tự đông mở. Khi bước vào xe, bạn lại quệt thẻ để khai mật khẩu, thông báo cho tổng đài qua bộ đàm về tình trạng của xe (thử phanh có an toàn không, trong xe có vệ sinh không...) và khi tổng đài "ok", thế là xe chạy. Với giá 0.41 đô la / 01 phút, người thuê có thể chạy khắp thành phố cả ngày (tính ra rẻ hơn ta xi). Điều thú vị là ở chỗ, ta có thể dừng lại bất cứ đâu và yên tâm bỏ luôn xe tại bất cứ bãi đậu nào trong thành phố mà không phải lăn tăn gì. Khi bước ra, và khi cửa xe đóng lại là xe đã khoá. Cứ an tâm đi dạo, mua sắm bình thường... và rất có thể sẽ có người thuê khác sử dụng xe này. Nếu quay lại bãi đỗ, không thấy xe của mình, người thuê có thể gọi điện thoại hay kết nối mạng với tổng đài để được thông báo thay thế bằng chiếc xe khác mà vị trí của nó đang ở gần nhất với địa điểm hiện đứng của bạn.

Điều cần nói thêm, sự tự giác của người dân Canada còn được thể hiện trên các phương tiện công cộng: tàu điện, xe buýt... Có người chìa vé tháng, có người dùng tiền xu lấy vé, và hầu như chẳng ai cần biết là người bên cạnh mình có bỏ đủ số tiền vé không, ngoài tiếng leng keng của những đồng xu rơi vào thùng. Tất cả đều tin vào sự tự giác. Ai cố tình trốn vé, cũng chẳng ai để ý, nhưng nếu bất ngờ gặp nhân viên kiểm tra đột xuất thì sẽ bị phạt nặng hơn gấp nhiều lần số tiền bỏ ra mua vé. 

Bài và ảnh: Tú Anh

(từ Calgary, Alberta - Canada)



Xe cho thuê tự lái CAR 2 GO, phục vụ tự động 24/24

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại