Việt Nam trong gạch nối giữa hai chính quyền Mỹ

(Tổ Quốc)-Ngoại trưởng Kerry có chuyến thăm hiếm có tới Việt Nam vào thời điểm bận rộn chuyển giao quyền lực ở Mỹ.

Nguyễn Ngọc Trường - / Thứ Ba, ngày 10/01/2017 - 08:09

Chỉ còn 10 ngày nữa, ở Mỹ sẽ có một chính quyền “mới toanh”, theo nghĩa là có cách tiếp cận rất mới đối với nhiều vấn đề của thế giới và chính sách đối ngoại Mỹ. Vậy mà trong mấy ngày tới, đương kim Ngoại trưởng Mỹ John Kerry  lại thăm Việt Nam. Đây là chuyến thăm trong tư cách ngoại trưởng của ông John Kerry vào thời kỳ chuyển giao quyền lực ở Mỹ. Điều hiếm có này  hẳn mang không ít ý nghĩa.

Việt Nam trong gạch nối giữa hai chính quyền Mỹ - ảnh 1Ngoại trưởng John Kerry trong lần thăm Việt Nam tháng 5-2016 

Trong những năm theo dõi việc vận hành chính sách đối ngoại của Mỹ, tôi chưa từng thấy ngoại trưởng Mỹ tình cờ đi thăm một nước nào. Đây không phải là một chuyến thăm chia tay. Không ai dùng chuyên cơ bay nửa vòng trái đất để nói lời chia tay. Mà nều cần đến tận nơi chia tay, thì Việt Nam không hẳn sẽ nằm trong danh sách 20 nước quan trọng nhất cần phải đến tận nơi để tạm biệt. Nếu quan tâm nhau thì chỉ cần một “cú phone” là đủ.

 Ông Kerry có những đóng góp lớn cho bình thường hóa quan hệ Mỹ-Việt và thúc đẩy nó đến tầm vóc như ngày nay. Ông đã nói với Đại sứ Ted Osius trước khi ông này sang nhậm chức tại Việt Nam: Anh đang đến “đất nước của tôi”. John Kerry có một số chương trình liên quan viện trợ của Mỹ trợ giúp Việt Nam, trong đó có lĩnh vực giáo dục và môi trường sinh thái.

 Nhưng có lẽ, những mối thiện cảm cá nhân ấy đã gặp gỡ lợi ích địa-chính trị của nước Mỹ, khi dưới thời ông Kerry đứng đầu ngành ngoại giao Hoa Kỳ, nước Mỹ chuyển trọng tâm chính sách sang châu Á trong chiến lược “Xoay trục” – sau này được bổ sung bằng cách gọi “Tái cân bằng” (để những người bạn của Mỹ ở các khu vực khác không chạnh lòng về ưu tiên đối ngoại của Mỹ).

 Việt Nam có một vị trí khá độc đáo trong chính sách Đông Nam Á và trong Xoay trục của chính quyền Obama. Một phần, vì Việt Nam án ngữ hơn 3.000 kilomet bờ Tây của Biển Đông. Nếu rồi đây, trong năm đầu, chính quyền Trump có thể chưa đặt Việt Nam trong chương trình nghị sự ưu tiên của họ do các vấn đề đối nội và một vài vấn đề đối ngoại cấp bách hơn, thì Biển Đông vẫn nằm trong tầm ngắm thường trực của hải quân Mỹ. Sự cọ xát Mỹ-Trung trong những năm tới trước hết sẽ chuyển từ “trên mặt nước” xuống “dưới mặt nước” – tức là cuộc chiến tàu ngầm.

Cách thức Tổng thống đắc cử Donald Trump phát biểu về những vấn đề quốc tế thời gian qua làm cho không ít quốc gia quan ngại. Tại Đông Nam Á, nước Mỹ vào thời điểm này đích thực đã ít đi vài nước bạn. Họ đã được Trung Quốc o bế. Ngoại trưởng John Kerry có thể giúp giới hoạch định chính sách Hà Nội hiểu được ở chiều sâu xu hướng phát triển của quan hệ Mỹ-Việt dưới chính quyền mới.

 Đồng thời, đương kim ngoại trưởng Mỹ, với tư cách là một người bạn lâu năm của Việt Nam, có thể đưa ra những lời khuyên bổ ích về những lợi ích lâu dài của quan hệ Việt-Mỹ liên quan kinh tế thương mại, cũng như địa-chính trị… Không hẳn tình cờ, Ngoại trưởng Mỹ thăm Hà Nội vào lúc Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng được Bắc Kinh trải thảm đỏ đón tiếp.

 Việt Nam nhân dịp này cũng có thể chuyển đến chính quyền tiếp theo của nước Mỹ những thông điệp quan trọng liên quan đến lợi ích sát sườn của quan hệ hai nước.

Chập tối ngày mồng 5 tuần trước, tôi đột nhiên nhận được một cú điện thoại của phóng viên Đài Tiếng nói Hoa Kỳ từ Washington phỏng vấn đánh giá về chuyến thăm Việt Nam của Ngoại trưởng John Kerry. Cái tin này chỉ vừa được Bộ trưởng Ngoại giao nước ta Phạm Bình Minh nói với báo đài Việt Nam ít giờ trước đó. Tôi quả thực chưa hay biết tin này.

Điều tôi trả lời là nằm trong “nguyên tắc chung”. Tôi nói: “Ông Kerry là người mà nhân dân Việt Nam rất coi trọng. Chuyến thăm của ông vào thời điểm này là điều Việt Nam hết sức hoan nghênh. Tôi cũng không có gì ngạc nhiên nếu như ông Kerry đưa ra những lời khuyên quan trọng vào thời điểm chuyển giao quyền lực ở nước Mỹ hiện nay”.

Bình luận về tương lai quan hệ Việt-Mỹ, Đài TNHK đưa lại: “Theo tôi được biết, ông Trump đã tiếp cận rất nhanh và nắm rất chắc những vấn đề liên quan đến Việt Nam, những vấn đề liên quan đến khu vực và Biển Đông. Đồng thời, ngoại trưởng được ông chỉ định là một người cũng rất am hiểu những vấn đề liên quan đến Việt Nam và Biển Đông, bởi khi ông Tillerson làm Chủ tịch tập đoàn dầu khí Exxon-Mobil, ông từng muốn tham gia đấu thầu ở ngoài khơi, cho nên chúng tôi rất lạc quan khi thấy trong cấp cao nhất về hoạch định chính sách đối ngoại của Mỹ lại có những người hiểu biết về Việt Nam và các vấn đề khu vực”.

Cuộc điện đàm kéo dài hơn 10 phút giữa Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc với Tổng thống đắc cử Donald Trump đã cho thấy ông Trump hiểu biết và có thiện chí phát triển quan hệ Mỹ-Việt. Nếu, theo tinh thần của những gì báo chí nước ngoài đưa về cuộc điện đàm này, có không ít khả năng tháng 11 này, Đà Nẵng sẽ có dịp đón Tổng thống Trump sang dự hội nghị cấp cao APEC./.

Nguyễn Ngọc Trường

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại