Vượt sóng trừng phạt, các “ông lớn” Nga thách thức phương Tây
(Tổ Quốc) -  Các công ty hàng đầu Nga làm thế nào để vượt qua các lệnh trừng phạt kinh tế của Mỹ và phương Tây để tiếp tục ăn nên làm ra?
Minh Đức - / Thứ Năm, ngày 07/06/2018 - 17:57

Trong một bình luận của Thượng Nghị sỹ Mỹ John McCain vào năm 2014, Nga được coi là nhà sản xuất dầu thô và khí gas tự nhiên lớn nhất trên hành tinh. Tuy nhiên, nếu nhìn vào các công ty Nga trong danh sách Forbes Global 2000 (một danh sách bao gồm 2000 công ty đại chúng lớn nhất thế giới), có thể thấy nhận định trên mới chỉ đúng một phần. Nga còn rất mạnh trong lĩnh vực khai thác mỏ.

Công ty Nga mới duy nhất được thêm vào danh sách năm nay là công ty khai thác vàng Polyus Gold – thuộc quyền sở hữu của một người đàn ông vẫn được mệnh danh là Gatsby Vĩ đại người Nga, tỷ phú Suleiman Kerimov.

Tất cả các công ty lớn nhất của Nga đều hoạt động trong hai lĩnh vực là ngân hàng hoặc khai thác – thông thường là dầu mỏ và khí đốt. Gazprom là cái tên “khủng nhất” khi được xếp hạng 43 trong danh sách các công ty đại chúng lớn nhất thế giới – tụt 3 hạng so với năm 2017.

Ít nhất một nửa các công ty hàng đầu của Nga, bao gồm cả Sberbank đang bị cấm vận hoặc đối mặt với các mức thuế tăng cao dành cho thép và nhôm nhập khẩu từ Mỹ. Tỷ phú Oleg Deripaska là một trong những nạn nhân của  Washington. Ông thậm chí còn chịu lệnh trừng phạt cá nhân, và công ty nhôm của ông Uniter Rusal vừa bị trừng phạt, lại vừa bị áp thuế mới. Năm ngoái, Rusal là công ty lớn thứ 961 trên thế giới, còn năm nay nó giữ vị trí 1.098.

Vượt sóng trừng phạt, các “ông lớn” Nga thách thức phương Tây - ảnh 1CEO của Gazprom Alexei Miller: bị trừng phạt, nhưng công ty của ông vẫn thăng hạng trong danh sách Forbes Global 2000 nhờ vào giá dầu và khí đốt tăng cao (ảnh: Getty Images)

Oleg Deripaska đương nhiên không phải là nạn nhân duy nhất. CEO của Rosneft Igor Sechin – thường được báo chí trong nước gọi là Darth Vader (một nhân vật phản diện nhưng sở hữu quyền lực khổng lồ trong serie phim nổi tiếng Chiến tranh giữa các vì sao), cũng có tên trong danh sách trừng phạt cá nhân của Bộ Tài chính Mỹ, trong khi công ty của ông chịu cấm vận từ năm 2014. Rosneft không thể tiến hành kinh doanh với phía Mỹ trong một số trường hợp nhất định. Tập đoàn ExxonMobil đã phải xóa bỏ kế hoạch bắt tay với Rosneft, thành lập một doanh nghiệp liên doanh trị giá 720 triệu USD, nhằm thăm dò khí hydrocarbon tại khu vực biển Bắc cực, thuộc Nga. Năm nay, Rosneft là công ty lớn thứ 73 trên thế giới, tăng 9 bậc so với một năm trước.

Hãy nhìn vào các con số thống kê. Năm ngoái, Nga có 25 công ty trong danh sách Forbes Global 2000 (26 nếu tính cả Rusal đăng ký kinh doanh ở Cyprus). Năm nay, Nga có thêm một đại diện nữa. Ngoài ra, 5 công ty lớn nhất của Nga bị dính trừng phạt - Gazprom, Rosneft, Lukoil, Sberbank và VTB Bank, lại đều thăng hạng.

Đối với các công ty dầu mỏ và khí đốt, kết quả trên có liên quan rất nhiều tới tăng trưởng toàn cầu và giá cả hàng hóa tăng. Khách hàng lớn nhất của họ bên ngoài Nga là châu Âu, và châu Âu đang mua thêm nhiều khí đốt hơn nữa từ Nga.

Đối với các ngân hàng, tỷ lệ lãi thấp và thị trường nội địa mở rộng trong các lĩnh vực, dẫn đầu bởi các sản phẩm nông nghiệp - đem lại nhiều lợi thế. Ngoài ra, cũng không thể không đề cập đến việc, trong hai năm ngoái, Ngân hàng Trung ương Nga đã đóng cửa một số ngân hàng tư nhân cỡ trung, thậm chí là cỡ lớn như Otkritie. Hiện 99,9% cổ phần của Otkritie đang thuộc quyền sở hữu của Ngân hàng Trung ương Nga.

Các công ty Nga duy nhất không liên quan tới tài chính và sản xuất hàng hóa nằm trong Forbes Global 2000 là chuỗi siêu thị Magnit, nhà thầu quốc phòng United Aircaft Corporation, hàng không Aeroflot và công ty hóa chất Uralkali. Đáng lưu ý, cái tên duy nhất trong số này không bị xuống hạng là United Aircaft Corporation (năm nay, công ty này giữ vị trí 1.822, tăng 7 bậc so với năm 2017).

Như vậy, các công ty bị trừng phạt hóa ra lại là các công ty làm ăn tốt hơn. Điều này càng chứng tỏ, sức mạnh Nga không hề dễ dàng bị phá vỡ như những gì mà phương Tây từng mong muốn.

Một điều đáng chú ý khác là, nhiều công ty thành công nhất của Nga lại chọn đăng ký kinh doanh ở nước ngoài. Yandex, công ty công nghệ lớn nhất tại Nga, được đăng ký ở Hà Lan. Qiwi, nhà điều hành các hệ thống trả tiền trên giấy tờ lại là một công ty ở đảo Cyprus. Kaspersky Lab, một cái tên nổi tiếng khác thì chọn đăng ký ở London. Cả ba công ty này đều không có tên trong danh sách 2000.

“Tôi cho rằng, lĩnh vực tư nhân của Nga đã vượt qua các lệnh trừng phạt khá tốt, và một số thậm chí còn sử dụng các lệnh trừng phạt để cải thiện lợi nhuận và tăng cường thị phần tại quê nhà,” Mike Reynal, một chuyên gia đầu tư lâu năm đánh giá. “Trong khi đó, các công ty Nhà nước vẫn tiếp tục phải vật lộn với khó khăn”.   

Tuy nhiên, khó có thể nhận ra nhận định trên nếu chỉ nhìn vào danh sách Forbes Global 2000.  Darth Vader của nước Nga đang “chiến thắng”. Cổ phiếu của Rosneft tăng 28% trong 12 tháng kết thúc vào ngày 31/5. Tương tự, cổ phiếu Sberbank tăng 40,5% theo đồng rúp. Rosneft là công ty vốn nhà nước lớn thứ hai tại Nga xét về lợi nhuận; trong khi Ngân hàng Trung ương Nga nắm 51% cổ phần của Sberbank.

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại

Đường dây nóng: 043 9742817