Kết quả xếp hạng học sinh: Rằng hay thì thật là hay...
Thứ Năm, ngày 05/12/2013 - 22:56

(Toquoc)-Học sinh Việt Nam có vị trí cao hơn cả một số nước phát triển như Anh, Úc và Mỹ. Tuy nhiên, chớ vội mừng.

Thông tin Việt Nam đứng thứ 17/65 về năng lực toán, đứng thứ 19/65 về lĩnh vực đọc hiểu và 8/65 về lĩnh vực khoa học khiến không ít người vui mừng. Đây là kết quả của chương trình đánh giá học sinh quốc tế (PISA) do Hiệp hội các nước phát triển (OECD) tiến hành lần đầu tiên tại Việt Nam (chu kỳ 2012). Kết quả này cho thấy Việt Nam có vị trí cao hơn cả một số nước phát triển như Anh, Úc và Mỹ. Tuy nhiên, cũng không thể mừng lâu.

Kết quả xếp hạng học sinh: Rằng hay thì thật là hay... - ảnh 1
Không nên từ PISA mà phóng đại nền giáo dục chúng ta tốt được (ảnh minh họa: Thanh Xuân)

Khó có tiêu cực

Bà Lê Thị Mỹ Hà, giám đốc PISA Việt Nam cho biết mục tiêu tổng quát của PISA nhằm kiểm tra xem, khi đến độ tuổi kết thúc giai đoạn giáo dục bắt buộc, học sinh đã được chuẩn bị để đáp ứng các thách thức của cuộc sống sau này ở mức độ nào. Xem xét đánh giá các mức độ năng lực đạt được ở các lĩnh vực Đọc hiểu, làm Toán và Khoa học của học sinh ở lứa tuổi 15. Đây là chương trình khảo sát lớn nhất trên thế giới nên có quy trình nghiêm ngặt.

Tuy nhiên, có nhiều người lo ngại khó tránh được tiêu cực khi Việt Nam tham gia PISA.

Trả lời vấn đề này, bà Hà cho biết, các nước tham gia phải xây dựng hệ thống dữ liệu mẫu dân số ở học sinh tuổi 15, gửi cho OECD.  Họ xây dựng hệ thống biến phân tầng thống nhất, sau đó chọn mẫu. Học sinh tham gia là do OECD lựa chọn, bao gồm tất cả các loại hình đào tạo: phổ thông, GDTX, dạy nghề. Trên mỗi đề đều có tên tuổi của từng em, nếu học sinh nào không tham gia thì bộ đề đó được giữ nguyên và mang về văn phòng PISA. Ở Việt Nam có 13 bộ đề thi, mỗi trường chỉ có 35 em, nên chỉ có khoảng 2 em trùng đề, vị trí ngồi thi do OECD quy định.

Khi nộp dữ liệu mẫu, OECD sẽ lựa chọn các bài ngẫu nhiên, mời chuyên gia phân tích, nếu trong 1 phòng có 2 em có bài thi gần giống nhau thì không được chấp nhận. Quy trình chấm bài thi vô cùng nghiêm ngặt, chưa từng có đối với giáo viên Việt Nam, OECD quy định chấm bội và chấm đơn, cuối cùng có 4 giáo viên chấm 1 bài thi của học sinh, thêm 1 giáo viên chấm đơn (5 người chấm/1 bài), 5 người chấm sẽ nhập phiếu chấm song song, nhập bằng phần mềm của OECD và họ kiểm soát riêng, lúc nào gửi đi và đóng máy thì OECD sẽ nghiệm thu, không ai biết được kết quả.

Nếu quốc gia nào làm không trung thực thì kết quả đó không được công nhận. Cách đây 3 tháng, khi OECD chạy dữ liệu họ cũng cảm thấy có bất ngờ vì theo quan niệm của OECD, kinh tế thấp sẽ có kết quả không cao. Nhưng riêng Việt Nam kinh tế thấp (Việt Nam đứng thứ 69/70 nước về GDP) nhưng bất ngờ kết quả cao nên họ đã chất vấn suốt 2 tháng qua. Sau đó OECD mới chính thức công nhận kết quả này.

Liên quan đến vấn đề này, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển cũng đã khẳng định đó là danh dự quốc gia.

Chớ vội mừng

Kết quả khảo sát của PISA đã cho thấy giáo dục phổ thông của Việt Nam cũng có được vị trí trên thế giới. Mặc dù vậy, nguyên phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình cho rằng, kết quả PISA chỉ chứng tỏ học sinh chúng ta giỏi về những lĩnh vực cơ bản như toán, khoa học…, những điều mà các em được dạy quá nhiều trong trường học. Nhìn vào kết quả này cũng đừng vội mừng. Người dân và xã hội còn đó nỗi lo lớn lao là rất nhiều sinh viên tốt nghiệp đại học ra trường vẫn thất nghiệp, không đáp ứng yêu cầu nhà tuyển dụng và góp phần phát triển kinh tế xã hội cho đất nước.  Chúng ta còn thiếu nhiều việc trang bị kĩ năng mềm cho người học-những điều nhà tuyển dụng cần có.

Ông Phạm Đỗ Nhật Tiến, nguyên trợ lý Bộ trưởng Bộ GD-ĐT thì cho biết không bất ngờ với kết quả này của PISA. Vì theo ông, giáo dục của Việt Nam cũng giống như một cuộc chạy maraton. Chúng ta đang dồn quá nhiều sức vào giai đoạn đầu (giai đoạn phổ thông) mà không còn sức để chạy giai đoạn sau (giai đoạn giáo dục nghề nghiệp, giáo dục dạy nghề). Chính vì vậy, giáo dục phổ thông của chúng ta tốt nhưng giáo dục ĐH của chúng ta rất yếu. Và khi ra trường sinh viên không đủ năng lực đáp ứng nhu cầu của xã hội.

Dạy cho người học kĩ năng sống, tự giải quyết vấn đề trong cuộc sống là điều mà sắp tới ngành giáo dục sẽ triển khai. Chúng ta hi vọng những bước đi này sẽ đạt hiệu quả thiết thực”, ông Tiến bày tỏ.

Còn Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển cũng thừa nhận, PISA không đánh giá được toàn bộ năng lực người học mà chúng ta cần đánh giá. PISA chỉ đánh giá về năng lực Toán học, Khoa học và Đọc hiểu.

Thứ trưởng cũng công nhận, chất lượng toàn diện chưa có chỗ để so sánh, tuy nhiên không so sánh cũng thấy là mình yếu. Sắp tới, đổi mới giáo dục, học sinh phổ thông sẽ được quan tâm đến vấn đề này, tăng cường và xác định đủ năng lực cần thiết, cái gì yếu sẽ được đào tạo.

Ông Vũ Tuấn Anh, GĐ điều hành Viện nghiên cứu và đào tạo về quản lí (VIM) khẳng định, “kết quả PISA vừa công bố, điều đó đơn giản là xác định học sinh Việt Nam giỏi ở một số lĩnh vực nhất định. Thế thôi. Không nên từ PISA mà phóng đại nền giáo dục chúng ta tốt được.

Bích Thủy

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại

Từ khóa tìm kiếm

Từ khóa tìm kiếm