Tọa đàm Văn học Nga thế kỷ Bạc
01-09-2015 11:05


Ngày 27/8, tại Viện Văn học, tọa đàm Văn học Nga thế kỷ Bạc đã “xới” lên một vài ý kiến rất đáng quan tâm như thơ Esenin không còn được dạy trong trường phổ thông…

S.Esenin được tôn vinh là “một ca sĩ của đồng quê Nga”, những năm gần đây vị thế có thể sánh ngang bằng với Puskin. Ở Nga, thơ của ông giống truyện Kiều của Nguyễn Du, trí thức say mê, bình dân yêu thích.

Thơ Esenin thường ám ảnh về thân thế mong manh, hữu hạn, về sự tan vỡ và cái chết. Theo đánh giá của nhà thơ Anh Ngọc - người dịch Esenin khá thành công “Thơ Esenin rất Nga, nhưng cũng rất nhân loại. Rất cập nhật trong thời đại của ông nhưng cũng rất vĩnh cửu”.

Esenin đề cao tiêu chí “mới” trong thơ đến mức cực đoan. “Trên đời này chết chẳng có gì mới/ Nhưng sống chắc cũng chẳng có gì mới hơn”.

Một trong những tác phẩm nổi tiếng của Esenin được Anh Ngọc dịch là “Thư gửi mẹ”. Nhà thơ chia sẻ, nhiều lần dịch giả Đoàn Tử Huyến đã góp ý với ông: “mở đầu bài thơ mà đã hỏi “mẹ còn sống không”, thật bất hiếu, sửa đi”. Nhân lễ Vu Lan, Anh Ngọc đã sửa thành: “Mẹ có khỏe không thưa mẹ/ Con vẫn bình an, xin chào mẹ của con”. Lập tức nhà phê bình Đào Tuấn Ảnh góp ý: “anh sửa thế mất hay rồi, “mẹ còn sống không” là câu nói thường thấy trong cuộc sống Nga, như thế mới nói hết được cái khốc liệt và mong manh của cuộc sống”. Kết cục, nhà thơ Anh Ngọc vẫn giữ nguyên bản dịch “Mẹ có còn sống chăng thưa mẹ/ Con cũng còn sống đây, xin chào mẹ của con”.

Thông tin không mấy vui được thầy giáo Trần Ngọc Hiếu chia sẻ: Esenin hiện đã không còn là tác giả được giảng dạy trong trường phổ thông. Thậm chí L.Tonstoi cũng bị đưa vào danh sách “đọc tham khảo”. Lựa chọn ấy phải chăng thể hiện sự thất thế của văn hóa Nga với Việt Nam hiện tại?

Hạnh Đỗ

Thuật ngữ “thế kỷ Bạc” dùng để chỉ văn hóa, văn học, đặc biệt thơ ca Nga giai đoạn từ thập niên 90 của thế kỷ XIX đến cuối thập niên 20 của thế kỷ XX. Đây là giai đoạn phát triển rực rỡ với nhiều cây bút văn chương, nhà triết học, họa sĩ, nhạc sỹ, nghệ sỹ sân khấu, bale… tài năng và có tầm ảnh hưởng sâu rộng

- Họa sỹ: Vasily Kandinsky, Mark Chagall…

- Nhạc sỹ: Igor Stravinsky, A.Skriabin, S.Rakhmaninov…

- Nghệ sỹ: Sergei Diaghilev, Vavlav Nizhinsky, V.Meierkholda, L.Baksta, A.Benya…

- Nhà triết học: N.Berdyaev, Lev Shestov, S.Bulgakov, D.Merezhkovsky…

Là khái niệm mang ý nghĩa tích cực, một dấu hiệu chất lượng, một kiểu định giá cao hiện tượng nó biểu thị (nghĩa khởi thủy của từ “bạc”).

(Trích báo cáo của TS. Đỗ Thị Hường)

 

Văn học Thế kỷ Bạc có 3 khuynh hướng chính:

- Tân hiện thực: A.Chekhov (người tiên phong), A.Tolstoy, A.Kuprin, I.Bunin…

- Tân lãng mạn: V.Garshin (người tiên phong), M.Gorky (sáng tác thời kỳ đầu), …

- Hiện đại chủ nghĩa: chủ nghĩa tượng trưng (A.Blok), chủ nghĩa vị lai (V.Maiacovsky), chủ nghĩa đỉnh cao (Akhmatova), chủ nghĩa hình tượng (S.Esenin), Marina Svetaieva…

 

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại