“Chúa đất”: Từ phim đến tiểu thuyết
14-01-2016 04:50

(Toquoc)- Không như những bộ phim được bén duyên từ văn học, “Chúa đất” của nhà văn Đỗ Bích Thúy được hình thành từ kịch bản điện ảnh trước rồi gợi cảm hứng để hình thành cuốn tiểu thuyết gần 300 trang chỉ trong vòng… 17 ngày!.

Văn học và điện ảnh tương hỗ

Nhà văn Đỗ Bích Thúy được nhắc tới trong lĩnh vực điện ảnh kể từ khi Tiếng đàn môi sau bờ rào đá được đạo diễn Ngô Quang Hải chuyển thể thành phim Chuyện của Pao với nhiều giải thưởng danh giá. Việc một tác phẩm văn học sau khi được in thành sách đến với độc giả và may mắn lọt vào mắt sách của đạo diễn để chuyển thể thành phim không có gì lạ, thậm chí còn được coi là “chu trình thuận”. Có thể kể đến các tác phẩm văn học như thế như: Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài, Tướng về hưu của Nguyễn Huy Thiệp, Chí Phèo, Lão Hạc, Sống mòn của Nam Cao, Chị Dậu của Ngô Tất Tố trong phim Làng Vũ Đại ngày ấy, Thời xa vắng của Lê Lựu, Bến không chồng của Dương Hướng và mới đây là Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh của Nguyễn Nhật Ánh…

Chẳng ngờ, sau thành công từ một tác phẩm văn học được chuyển thể sang điện ảnh, Đỗ Bích Thúy không những liên tiếp cho ra mắt những tác phẩm văn học mà còn bén duyên với điện ảnh. Một kịch bản phim truyền hình dài 30 tập của Đỗ Bích Thúy đã và đang bấm máy được chuyển thể từ những tác phẩm văn học chị đã viết. Nhưng đặc biệt hơn, trong lần được mời tham dự trại sáng tác kịch bản nhà văn Đỗ Bích Thúy lần đầu tham dự đã có hai kịch bản điện ảnh được nghiệm thu là Người yêu ơiChúa đất. Riêng với kịch bản Chúa đất đã có một lối rẽ bất ngờ và ngoạn mục. Chúa đất được phôi thai từ cuộc trò chuyện với một đạo diễn phim truyền hình và chỉ từ gợi ý mơ hồ về một truyền thuyết gắn với một hiện vật là cây cột đá hiện đang được trưng bày tại bảo tàng Hà Giang. “Nhưng điều đáng nói là khi làm xong đề cương kịch bản Chúa đất thì tôi, phải nói là bàng hoàng khi nhận ra nó có quá nhiều chất liệu cho một cuốn tiểu thuyết”- nhà văn Đỗ Bích Thúy chia sẻ. Và sau đó, như có một sức mạnh vô hình thúc giục, trong sự hưng phấn và hối hả đến ngỡ ngàng, chỉ trong vòng 17 ngày nhà văn đã hoàn thành xong cuốn tiểu thuyết cùng tên với kịch bản điện ảnh mang tên Chúa đất. Nhà văn Đỗ Bích Thúy lâu nay vẫn được giới viết lách đánh giá cao khả năng sáng tác mọi nơi mọi lúc và thời gian để hoàn thành một cuốn sách khá nhanh nhưng có lẽ khó ai hình dung và nghĩ rằng chỉ với hai tuần rưỡi nhà văn đã viết xong cuốn tiểu thuyết.

Sở dĩ Đỗ Bích Thúy có thể viết tiểu thuyết siêu tốc thế không thể phủ nhận “cái nền” kịch bản phim được ví như bộ xương sườn. Phải nói thêm rằng, một đề cương phim điện ảnh có độ dài dao động trong khoảng 90-100 phút phải chứa đựng khá nhiều nút thắt, mâu thuẫn, chi tiết… liên quan đến nhân vật để làm nổi bật câu chuyện nhà biên kịch định kể. Và có những điều, những chi tiết mang tính mơ hồ, huyền bí, nội tâm mà đôi khi chỉ có thể được chuyển tải bằng ngôn ngữ của nhà văn chứ không thể chuyển tải được bằng ngôn ngữ hình ảnh cho khán giả xem. Đây chính là điều khác biệt giữa văn học và điện ảnh. Vì vậy khi hoàn thành xong đề cương điện ảnh mà trong đầu người cầm bút còn ăm ắp những điều muốn nói, muốn diễn đạt mà trên màn ảnh phim khó hoặc không thể diễn tả được thì Đỗ Bích Thúy sẽ gửi gắm trong văn học.

Nếu chỉ là người biên kịch thông thường, không phải là nhà văn thì có lẽ khi hoàn thành kịch bản một bộ phim là chấm hết. Còn với nhà văn thì khác, khi họ “lấn sân” sang lĩnh vực khác như sân khấu, điện ảnh, âm nhạc hay hội họa mà có thể gợi cảm hứng cho văn chương thì sẽ có song hoành tác phẩm liên quan đến văn học như tiểu thuyết, truyện ngắn hoặc thơ. Phải chăng, đây chính là lợi thế của nhà văn khi viết kịch bản và Đỗ Bích Thúy đã biết xử lý linh hoạt và hiệu quả lợi thế này?

“Chúa đất”: Từ phim đến tiểu thuyết - ảnh 1

Bìa sách

Chờ đợi hiệu quả

Trong buổi tọa đàm tiểu thuyết Chúa đất, nhà văn Nguyễn Xuân Thủy có đặt câu hỏi, liệu một cuốn tiểu thuyết viết trong vòng 17 ngày thì chất lượng sẽ ra sao?. Liệu độc giả có thể tin tưởng và nhà văn Đỗ Bích Thúy có tiếp tục để lại ấn tượng trong lòng độc giả với Chúa đất như những tác phẩm trước đây không?.

Tiểu thuyết Chúa đất vừa được bình chọn giải sách hay trong khuôn khổ nhà xuất bản Phụ nữ, nơi đã in và phát hành cuốn sách.

Tiểu thuyết Chúa đất được in xong và nộp lưu chiểu quý IV năm 2015, có nghĩa là chưa thể biết tác phẩm này có được nhận những giải thưởng văn chương địa phương và trung ương tiếp sau không, độc giả phải chờ đợi.

Đánh giá về tiểu thuyết Chúa đất, nhà phê bình Bùi Việt Thắng cho rằng: Đọc Chúa đất của Đỗ Bích Thúy, gợi nghĩ về sức hấp dẫn của tác phẩm văn chương. Tôi đã đọc một mạch cuốn tiểu thuyết này, bị ám ảnh và có cái cảm giác không thoát ra khỏi nó được. Sự hấp dẫn của một cuốn tiểu thuyết, theo tôi, thông thường trước hết nhờ có một câu chuyện hay được kể lại. Cái gọi “hay” ở đây trùng với cách hiểu “tiểu thuyết là một câu chuyện bịa như thật”.

Còn nhà văn Hoàng Đăng Khoa thì nhận xét: “Kể một câu chuyện buồn đau nhưng cuốn sách biết cách tự cân bằng nhằm tạo sinh khí cho mình, tiếp thêm sinh lực cho người đọc bằng cảm thức đương đại, bằng âm hưởng hoạt kê (ở dạng ẩn), bằng những sự kết thúc bi tráng, bằng những bức tranh thiên nhiên diễm lệ… Chúa đất là một diễn ngôn văn chương ám gợi về vấn đề nữ quyền nói riêng, nhân quyền nói chung, là khúc bi ca về cái đẹp dập vùi, tình yêu bị ngáng trở, tự do bị cướp đoạt, nhưng đồng thời cũng là khúc hoan ca về sự nổi loạn của cái đẹp, của tình yêu, tự do”.

Về phim Chúa đất, kịch bản đã hoàn tất song song với tiểu thuyết. Những cảnh quay của phim đã và đang tiếp tục diễn ra. Đánh giá chất lượng của phim đến đâu, như thế nào vẫn nằm trong sự chờ đợi và kỳ vọng của khán giả.

Bộ phim và tiểu thuyết "Chúa đất" kể lại truyền thuyết về chúa đất Sùng Chúa Đà ở vùng Đường Thượng, Yên Minh, Hà Giang. Sùng Chúa Đà là một thổ ty người Mông hung ác, sống cách đây khoảng 200 năm. Cuộc đời Sùng Chúa Đà gắn liền với sự tích cây cột đá hành khuyết… Cây cột đá hành khuyết được xem chính là công cụ hành quyết ghê rợn của Sùng Chúa Đà, bất kỳ người đàn ông nào dám trêu gẹo vợ là ông ta sẽ cho treo lên cây cột đá (cao khoảng 1,9m, có hai cái tai đục lỗ để nhét tay người bị hành quyết vào đấy) đến chết; trong khi bản thân Sùng Chúa Đà là kẻ đàn ông bất lực.


Hiền Nguyễn

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại