Nhà thơ Cảnh Trà bình bài thơ "Ở quê"
20-07-2015 10:31


Ở quê

 

Cháu ở thành phố

Về quê Miền Đông

Cái gì cũng lạ

Sông gì mênh mông?

Lúa xanh ngút mắt

Bãi bờ tít xa

(cái sân vận động

So còn kém xa)

Chẳng có lầu cao

Tha hồ tâng bóng

Đêm bầu trời sao

Cháu ngồi cháu đếm

Thơm đồng xanh trái ngót

Ngày bên sóng gió

Reo hò trẻ bơi

Trên sông Vàm cỏ

Lục bình rong chơi

Về quê thật lạ

Quen rồi thật thân

Những tên hoa lá

Xếp hàng quanh sân

Ở quê cây trái

Bạn bè thích mê

Cháu mở Ipad

Khoe mình ở quê

Trần Hoàng Vy

 Nhà thơ Cảnh Trà bình bài thơ

Trẻ em ở nông thôn đá bóng (Ảnh: Phan Cử, nguồn: tuoitre.vn)


Lời bình của nhà thơ Cảnh Trà:

Đại hội Đại biểu Hội Nhà văn Việt Nam vừa họp ở Hà Nội từ ngày 9 đến ngày 11 tháng 7 năm 2015, tỉnh Tây Ninh chúng tôi chỉ có một mình Trần Hoàng Vy ra dự.

Năm 2015, Tây Ninh hiện chỉ còn 2 Hội viên. Năm trước còn có nhà văn Nguyễn Đức Thiện nhưng vì bạo bệnh nên anh Thiện đã đột ngột qua đời. Tôi thì chân đi phải có gậy. Một mình Vy ra họp cũng buồn. Tuy vậy hai anh em vẫn nhắn tin nhau hàng ngày qua điện thoại. Theo Vy cho biết một số anh chị em các tỉnh sau ngày 12 đại hội bế mạc còn ở lại đi thăm thú Thủ đô… nhưng Vy cần về vì phải hoàn thành bản thảo tập thơ thiếu nhi gồm 98 bài. Tôi nói Vy gửi cho mình một bài. Về tới Tây Ninh, Vy chọn bài bằng cách đưa mấy bài trong tập cho một em thiếu nhi hàng xóm chọn và Vy lấy bài đó gửi cho tôi. Đó là bài Ở quê. Chọn bài cách đó cũng tiện. Thơ thiếu nhi thì thiếu nhi chọn khỏi phải bàn đi bàn lại, dây dưa, mệt!

Nhận được bài thơ tôi rất mừng vì xưa nay tôi lại rất ưa chủ đề nói về thôn ấp xóm bản nhất là ở thành phố về tham quan miệt ruộng, miền rừng. Sau ngày rời Thủ đô về chiến khu Việt Bắc, lúc ấy tôi còn nhỏ lắm chừng bảy tám tuổi gì đó mà cho đến nay đã gần tám mươi tuổi vẫn cứ nhớ mãi bài của nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh- chủ soái của phái vị lai, viết về phong trào bình dân học vụ ở một bản nhỏ có tên là Làng Nghẹt trong rừng đêm. Cả bài qua mấy chục năm, đến nay tôi vẫn thuộc “Làng nho nhỏ cạnh rừng sương/ Có khe nước chảy mà vương mây trời/ Ấm lòng Việt Bắc sáng ngời/ Nơi đây cây núi với người thương nhau/ Tình sau trước, nghĩa trước sau/ Em cây say chữ nên trau chuốt cành/ Đêm đêm hoa dại nghiêng mình/ Lắng nghe chị Mán ngâm kinh i t”.

Bài Ở quê viết theo thể thơ mỗi câu năm chữ cứ bốn câu lại ngắt thành một đoạn nhỏ. Cả bài có tất cả sáu đoạn. Đây có lẽ là cháu nhỏ ở thành phố Hồ Chí Minh về thăm quê Tây Ninh. Tây Ninh là tỉnh thuộc Miền Đông Nam bộ Chỉ cách nhau một chặng đường không xa, nhưng mới về lần đầu nên cái gì cháu cũng lạ “Cháu ở thành phố/ về quê Miền Đông/ Cái gì cũng lạ/ Sông gì mênh mông.” Đây chắc chắn là con sông Vàm Cỏ Đông- một dòng sông đẹp, rất lành, ít có mùa sóng dữ. Từ mạn Campuchia khi đổ về đến Tây Ninh con sông uốn lượn mềm mại như dải lụa xanh. Từ tả ngạn nhìn sang hữu ngạn dưới con mắt trẻ con thì sông mênh mông thật. Riêng được ngắm dòng sông đã đi vào câu hát hầu như cả nước đều thuộc cũng đã là một phần quà thú vị! “Ở tận sông Hồng em có biết/ Quê hương anh cũng có dòng sông/ anh mãi gọi với lòng tha thiết/ Vàm Cỏ Đông ơi Vàm Cỏ Đông!”.

Chúng ta ai cũng biết tuổi trẻ em là cái tuổi để chơi. Trong học có chơi, trong chơi có học. Bởi vậy khi nhìn thấy những dề lục bình trôi trên sông Vàm Cỏ đối với các em là một trò chơi tuyệt vời, thật vô tư, sống động và tao nhã: Trên sông Vàm Cỏ/ Lục bình rong. Mới mê màu xanh của nước bây giờ lại say màu xanh của ruộng đồng bát ngát. Đồng rộng đến nỗi: Cái sân vận động/ So còn thua xa!. Trẻ con bây giờ lại càng yêu loại thể thao vua. Ở thành thị các em thường dùng đường phố làm sân banh. Nguy hiểm như thế,chật hẹp như thế, vì ham quá người lớn nói không được. Khi về quê thấy nhà nhiều tầng lầu ít, có nơi chưa có cho nên ở đâu các em cũng nghĩ ra cái chuyện tâng bóng, sút bóng “Chẳng có lầu cao/ Tha hồ tâng bóng…”. Một điều mà cho đến cả người lớn nếu không chú ý thì sẽ không nhận ra. Đó là ở thành phố không được ngắm trăng sao nhất là những đêm mây trời tản mát, trong veo, trăng sao vằng vặc, nhưng vì thành phố có nhiều đèn chiếu sáng nên trăng sao không được lộ hình. Chỉ có ở nông thôn mới có cái diễm phúc trời cho là đêm về ra đồng ngắm cảnh trăng sao. Cái thú đó các cháu ở thành phố về không bao giờ bỏ qua “Đêm bầu trời sao/ Cháu ngồi cháu đếm”. Mấy câu thơ cuối bài như là một sự đúc kết “Về quê thật lạ/ Quen rồi thật thân” và hai câu tiếp như là môt phát hiện thú vị “Những tên hoa lá/ Xếp hàng quanh sân”.

Đọc bài thơ nhỏ này tôi lại nhớ mới chiều hôm kia mở truyền hình trên kênh VTV1 đang phát ca khúc Về quê của nhạc sĩ Phó Đức Phương do hai nghệ sĩ một nam một nữ trình bày… Theo em anh thì về, theo em anh thì về/ Thăm lại miền quê/ Nơi có một triền đê/ Nơi hàng tre ru khi chiều về/ Ơi quê ta bánh đa bánh đúc/ Nơi thảo thơm đồng xanh trái ngọt/ Nơi tuổi thơ ta đẹp như giấc mơ/ Ơi quê ta bánh đa bánh đúc/ Nơi chợ quê lều tranh mái xiêu/ Dáng ai như dáng mẹ, dáng chị tôi…

Với bài thơ Ở quê, câu kết bài là lời khoe của cháu vừa được về thăm miền quê thuộc quê nội hay quê ngoại hoặc quê bầu bạn… Vì quá thích nên thấy gì cũng ghi vào máy để giữ lại những hình ảnh, những kỷ niệm cho mình và cho nhiều người chưa được đi. “Ở quê cây trái/ bạn bè thích mê/ cháu mở Ipad/ Khoe mình ở quê.” Việc cho các cháu ở thành phố về thăm quê là một lối giáo dục đa chiều về cái lợi cân bằng sinh thái, thay đổi môi trường nhất là tính chất mộc mạc, chan hòa, nặng tình nặng nghĩa của người miền quê thấm dần vào máu thịt các cháu góp phần tẩy rửa những thói xấu ích kỷ, chen lấn giữa người với người nơi phố thị. Đúng miền quê Nơi thảo thơm đồng xanh trái ngọt/ nơi tuổi thơ ta đẹp như giấc mơ!

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại