Trăn trở cho nghệ thuật truyền thống
16-01-2016 09:46
(Toquoc)- Nghệ thuật truyền thống kém thu hút khán giả, khủng hoảng lực lượng sáng tác, nhiều loại hình sân khấu không có đội ngũ sáng tác.

Đây là những băn khoăn của nhiều nghệ sĩ, lãnh đạo các nhà hát tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2015, triển khai nhiệm vụ năm 2016 của Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ VHTTDL) diễn ra ngày 15/01 tại Hà Nội.

Trăn trở cho nghệ thuật truyền thống - ảnh 1
Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh tại Hội nghị

Thiếu đội ngũ sáng tác

Hiện nay, nghệ thuật truyền thống, đặc biệt là sân khấu truyền thống đang khủng hoảng lực lượng sáng tác (tác giả, đạo diễn, nghệ sĩ biểu diễn…) vì vậy, các đơn vị nghệ thuật gặp rất nhiều khó khăn trong công tác lựa chọn và dàn dựng tác phẩm. Đây là khó khăn đã diễn ra nhiều năm nhưng chưa có giải pháp mang tính chiến lược để khắc phục tình trạng này trong thời gian trước mắt và lâu dài.

NSND Lê Tiến Thọ- Chủ tịch Hội nghệ sĩ sân khấu cho biết: “Hiện chúng ta không có tác giả ở nhiều loại hình sân khấu truyền thống như tuồng, dân ca, múa rối. Việc đào tạo tác giả và diễn viên cho các loại hình sân khấu truyền thống là vô cùng cấp bách”.

Ai cũng biết diễn viên là lực lượng trung tâm của sân khấu, thế mà hiện nay hầu hết các đơn vị nghệ thuật truyền thống đang thiếu hụt lực lượng diễn viên và nhạc công trầm trọng. Điều này dẫn đến thực trạng nhiều đơn vị không có những gương mặt nghệ sĩ trẻ để dàn dựng tác phẩm. Đội ngũ nghệ sĩ biểu diễn lành nghề hầu hết đã lớn tuổi, tuổi trung bình của nghệ sĩ, diễn viên, nhạc công trong độ tuổi từ 20 đến 25 chiếm tỷ lệ 5,6% và độ tuổi từ 25 đến 30 cũng chỉ chiếm tỷ lệ 42,3%. Sự bất cập hiện nay đang diễn ra đối với các đơn vị nghệ thuật truyền thống, đó là đa số nghệ sĩ đã lớn tuổi, người có trình độ chuyên môn đang kiêm nhiệm công tác quản lý nên ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng các chương trình. Một số khác, diễn viên, nhạc công hết tuổi làm nghề nhưng chưa đến tuổi nghỉ hưu (do bất cập về cơ chế chính sách nên chưa thể giải quyết được). Vì vậy, nguồn nhân lực tính theo chỉ tiêu biên chế được giao cơ bản là đủ, nhưng trên thực tế lại thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nhân lực khi triển khai dàn dựng và biểu diễn tác phẩm bởi số lượng nghệ sĩ tuổi cao, không còn sức làm nghề chiếm số đông trong biên chế.

Điều này cũng là gánh nặng lên ngân sách của các đơn vị nghệ thuật, đặc biệt là trong bối cảnh các đơn vị nghệ thuật đang trong lộ trình thực hiện xã hội hóa như hiện nay.

NSND Chu Thúy Quỳnh- Chủ tịch Hội Nghệ sĩ múa Việt Nam cũng bày tỏ: “Cần quan tâm đào tạo các loại hình nghệ thuật truyền thống. Xây dựng trung tâm đào tạo các môn chuyên ngành. Nếu không sẽ không có nghệ thuật nữa. Ví dụ như ở nghệ thuật múa, hiện nay, chúng ta xem trên truyền hình, thấy múa ở chương trình này giống hệt chương trình khác. Đây là điều chúng tôi rất trăn trở”.

Năm 2016, “Đề án đào tạo đội ngũ diễn viên, nhạc công nghệ thuật Tuồng, Chèo, Cải lương và Dân ca kịch cho các đơn vị nghệ thuật trong cả nước” sẽ bắt đầu triển khai. Đây là chương trình chuyên sâu, mang tính đặc thù với sự đổi mới từ độ tuổi tuyển sinh, phương thức tuyển sinh, nội dung đào tạo, thời gian đào tạo... đặc biệt là tiêu chí tuyển sinh phải đảm bảo thí sinh phải thực sự có năng khiếu về nghệ thuật truyền thống, đạt mọi tiêu chí về hình thể, giọng ca, khả năng cảm thụ âm nhạc, thẩm âm… Nhiều lãnh đạo các nhà hát bày tỏ hy vọng, sau 4 năm triển khai (2016-2020) tình trạng thiếu hụt lực lượng diễn viên, nhạc công cho các đơn vị nghệ thuật truyền thống trong cả nước phần nào được khắc phục.

Nghệ thuật truyền thống khó thu hút khán giả

Có người so sánh, nghệ thuật truyền thống cũng giống như phim nhà nước, đầu tư nhiều nhưng bán vé không ai mua.

NSND Quang Vinh- Giám đốc Nhà hát Ca Múa Nhạc Việt Nam chia sẻ: Là đơn vị thường xuyên dàn dựng, tổ chức các chương trình chào mừng các ngày lễ, các sự kiện chính trị, các chương trình được đầu tư, dàn dựng công phu nhưng khi phát vé mời nhiều người còn không đến. Trong khi các chương trình show của các ca sĩ do tư nhân dàn dựng thì lại đông khách. Đây là thách thức đối với các đơn vị nghệ thuật nhà nước. Phải thay đổi tư duy, thay đổi cách hoạt động thì mới có thể giữ được nghệ thuật truyền thống”.

Bà Thủy, Giám đốc Nhà hát múa rối Việt Nam đồng quan điểm. Bà Thủy cho biết: “Là đơn vị còn được bao cấp mà vấn đề bảo tồn nghệ thuật truyền thống hết sức khó khăn. Chúng tôi vẫn phải “đuổi theo” thương mại để lo cho đời sống nhân viên. Vì vậy, tiến tới đây, khi phải tự chủ, công tác bảo tồn lại càng khó khăn”.

NSND Vương Duy Biên, Thứ trưởng Bộ VHTTDL cũng nhấn mạnh: “Nghệ thuật của chúng ta đang tồn tại hai dòng, đó là những chương trình nghệ thuật được nhà nước đầu tư hoành tráng, công phu nhưng chỉ làm mục đích phục vụ chính trị, không bán được vé. Trong khi các chương trình nghệ thuật do tư nhân đầu tư, dàn dựng thì bán được vé. Đây là điều chúng ta cần xem xét. Điện ảnh cũng đã có cơ chế đặt hàng, nghệ thuật biểu diễn cũng cần cơ chế này. Trách nhiệm của chúng ta là xây dựng chương trình và đưa chương trình đến nhân dân”.

Bộ trưởng Bộ VHTTDL Hoàng Tuấn Anh cũng đã đến dự và chỉ đạo Hội nghị. Tại Hội nghị, Bộ trưởng nhấn mạnh, các nhà hát đã thực hiện tự chủ, cơ sở vật chất được nâng cấp, cần phải quan tâm đến nguồn nhân lực kế cận, đến các tài năng nghệ thuật. “Tài năng chỉ phát triển khi được tạo điều kiện”- Bộ trưởng nhận định. Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh cũng đề nghị Cục NTBD thực hiện ba điều: đoàn kết, cương quyết và có tư duy đổi mới.

Bài&ảnh: Dạ Minh

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại