Lu nước hương cau
13-08-2015 11:26


Em gái tôi dành vương miện hoa khôi học đường, má tôi mừng dìu em vào vòng tay bà nội. Má trìu mến, cho con hay bà lúc trẻ đẹp gấp chục lần con.

Anh em tôi cười. Vóc dáng em vừa giống ông giống bà giống cha giống mẹ lại có nét riêng của bản thân. Má tôi la:

- Mồ tổ con nhỏ này! Thấy nội Thơm đẹp nhất trần đời không? Mày không được nghe lời khen thật hay về bà.

Lời ai khen?

Còn ai nữa. Ông nội khen bà nội! Ông đã về thiên thu mang cái giọng trầm trầm mê đắm đi rồi! Bà đã gần trăm tuổi lời tình thuở đôi tám giờ nhớ quên sao ta?

Em gái tôi líu ríu. Cả nhà biết không có chàng trai kiếm ngàn đóa hồng rước nàng vào trái tim mình.

Bà nội bảo:

- Tính coi số hồng đó bao nhiêu tiền, tiền đó mua nhiêu khối nước máy nhà này dùng?

- Trời! Hoa đó tỏ lòng tỏ tình sao mà “sang ngang” tiền mua nước nội ơi.

- Nước bạc, đất vàng!

Tôi nhỏ nhẹ. Bà, con có nghe quê bà ngoại miệt đất phèn nước lợ cần nước ngọt hằng bữa. Hằng ngày khao khát nước trong. Có phải xứ ấy hiện vật tỏ lòng tỏ lời của các chàng có nhà xây là bồn nước mưa, các chàng nhà lá có hàng lu nước mưa hàng cau.

Bà khép hờ đôi mắt. Bà nhớ quê hương nhớ thời nước mặn đồng chua.

Tôi chẳng phải chờ lâu. Ngày hôm sau bà khấn linh ông rồi lo cho tôi quá giang ghe xuồng về quê bà ở miệt đồng xa hút.

Rất may là còn những người tuổi tác trang lứa với bà như bà Cúc, bà Mai, ông Hạt nhìn nhận ra tôi giống má nhà Thơm - Ninh. Bà Cúc gầy gò nhỏ thó mặt nhăn vằn vằn mà cười tươi rói môi trầu căn chỉ:

- Cháu mà về đây lúc ông Út Xiêm - chồng ta, còn sống không chừng ổng đập cháu một trận “rửa thua” chuyện ông nội cháu cướp đi cô Thơm đẹp nức tiếng đất này.

Tôi ngắm ngôi nhà cổ của ông Út. Tôi đi lòng vòng nhìn cái bồn nước mưa xây bán âm bán dương. Một phần bồn nổi trong nhà ở giữa những cây cột cái nâng bàn thờ ông bà, một phần nhô ra ngoài tường sau có máng hứng nước mưa trên mái ngói xuống có cửa có vòi lấy nước ra sàn nước xây tô chắc chắn cả trăm nam rồi. Tôi hỏi bà Cúc:

- Bồn nước mưa là sính lễ cầu hôn bà hả bà?

Bà Cúc cười ngất, xứ phèn mặn ngày trước có nhà xây có bồn nước mưa bự vầy là nhà đại điền chủ, ông chủ muốn cô nào lấy cái một à. Cho mày hay đại điền chủ Út Xiêm thích ai thì lễ cưới đàng hoàng.

Bà Cúc chỉ vườn cau liền ranh có ông già đu trên ngọn cây chót vót. Đó là ông Hạt. Ánh mắt bà lấp lánh lời chuyện yêu anh Hạt là tay làm cau khô số dzách, cau khô bán tận bên Campuchia bộn bạc. Anh Hạt xé buồng cau tài tử, bay ngọn cau này qua ngọn cau khác hớp hồn gái. Cái ấp cây nằm nước chua mặn ngày đó có cô Thơm đẹp như tiên, các chàng trai đua tranh ngỏ lòng với Thơm. Lấy lòng người đẹp xứ nước phèn không gì hơn lo nước ngọt dùng hằng ngày. Anh Hạt ra tay độc đáo lấn át các tay kình địch. Anh lo món lễ vật cầu hôn bằng việc lo vun trồng hơn ba trăm cây cau hàng hàng quanh nhà và tính đặt 365 cái lu kiệu dưới dốc cau hứng nước mưa. Anh Hạt tính mỗi ngày người đẹp xài một lu nước thơm. Dân nhà lá mà ra tay đánh bạt những chàng nhà xây có bồn chứa hàng ngàn đôi nước mưa. Được đà vào chớn hạt đứng dưới gốc đất ngó tàn cau xanh rung rinh tính làm chuyện làm 365 cái gáo dừa tròn vo giống in nhau. Tối ngày Hạt ngó cau ngó dừa tính toán. Hạt ra chợ, tới lò gốm lò gốm nói chuyện lu tình kiệu duyên. Chàng Ninh cháu chủ lò gốm nghe chuyện lạ liền nhận chân giao hàng lu kiệu tận nhà bạn hàng.

Các đợt giao hàng lai rai, số lu kiệu được tuyển mua đưa tới các gốc cau chừng hơn phân nửa số dự định thì Ninh… ra được ghe hoa rực rỡ rước được nàng Thơm dời ấp xuất giá ra chợ tòng phu.

Trời đất. Chàng Hạt trút giận vào đám kiệu lu kia. Ông Út Xiêm sắm sính lễ rước bà Cúc về xài nước bồn với sáu bà trước…

***

Ông Hạt mái tóc điểm bạc xách lu nước qua nhà bà Cúc. Bà Cúc hỏi:

- Bữa nay máy xúc không làm lộ?

Ông Hạt:

- Làm chứ sao không? Nước mưa lu nè! Bà nấu nước châm cà phê uống đi.

Nói rồi ông vô sau nhà vặn vòi bồn nước mưa tắm táp.

Tôi cười cười:

- Trai tân. Trai tân lo vất lễ dài dài...

Bà Cúc nạt: nhí nhố! Mày sao mà hiểu kẻ có bồn nước nhìn kẻ đập lu kiệu bám cau cắt buồng ra cau khô? Qua tuổi năm mươi ông Hạt đổi việc thành bán buồng cau tươi cho hôn lễ. Ông lo vườn cau tứ thời, xé buồng và trực tiếp bày mâm trầu cau giúp nhà có hôn lễ. Ông Út Xiêm coi hoài cảnh thấy ra là một vòng cứ người thứ bảy mua cau cưới được ông Hạt mừng thiệp hồng. Ông Út tò mò:

- Sao không tặng buồng cau ta?

Việc chi cũng phải ăn vào lẽ đời. Đồ cưới hỏi phải được lo đích thực đàng hoàng. Lễ tơ hồng ai mà “xin, cho” cái mâm trầu cau thiêng liêng. Ông Hạt tính kĩ. Mừng phong thơ hồng người mua buồng cau thứ bảy… là ý theo số vía của đàn ông.

Ông Út Xiêm cảm phục ngộ ra cuối cùng người ta trụ lại tình đời. Ông Út cũng rộng lòng thế thái. Bển nhà tôi nước bồn xài không hết. Vợ chồng tôi mời anh cứ qua lấy dùng tự nhiên.

- Cảm ơn! Tôi không bỏ lỡ cơ hội đâu. Được tắm bồn anh mát tới kiếp sau.

Từ đó ông Hạt qua xài nước bồn thì xách nước lu để ông Xiêm nấu châm trà hay cà phê cho mát dạ.

Tôi chợt nghĩ ra bà Cúc không dùng trà, không dùng cà phê. Vậy là bao lâu nay bà uống… nước lu hương cau. Tôi nâng li nước hương bông cau thoang thoảng bâng khuâng. Cái giống cau tứ thời đơm bông trái cưới hỏi quanh năm và hương bông thơm lu nước dài dài. Tôi cười cười:

- Bà, bây giờ cặp bạn gài người tắm bồn mát da, người nước lu ngọt dạ.

Bà Cúc đập vai tôi cái bốp:

- Tình tang. Mày nghĩ coi, cô Thơm ra thành ra chợ truyền cho thân hình em gái mày các cái số đo đẹp đầu bảng. Còn nữa thi thô ứng khẩu trả lời vấn đáp không biết có “sáng trí” thật hay chỉ tốt trí nhớ học thuộc lòng các lời ai đó soạn ra.

Trời đất! Bà già “cổ lai hy miệt vườn” mà nói chuyện số đo, lời đáp người đẹp thi hoa khôi hoa hậu. Thế mới biết chuyện công - dung - ngôn - hạnh đã rạng trong lòng người xưa rồi. Bà Cúc bảo bây giờ gái nhà quê cũng sành tô son thoa phấn sức dầu thơm. Ngày xưa tụi tao: ”ăn trầu đỏ môi”, còn những chuyện làm tóc dài mượt mà, trắng da, hồng gót, tẩy mụn mặt, khử mùi hôi nách… phải lựa lọc dùng cây cỏ cá chim, cua ốc… Ba thứ cây con đó xứ lớp chế thức ăn, lớp ra thuốc xoa đắp cho dung nhan dễ ưa và không bệnh này tật kia. Vầy mới là dân của đất quê.

Tôi ngồi lặng người. Nội ơi! Bà đưa con về đấy để gặp chuyện cổ tích trai gái miệt vườn làm đẹp thuần thục chất phác. Con phải đeo bán ông Hạt bà Cúc… để nghe cho đã chuyện đu cây vườn tược tài tử, lướt sóng đồng nội điệu nghệ mà hái cây lá vặt rau cỏ những sung vả, nhãn lồng, mướp bí, dưa leo, ngò gai, ngó rí, ngò ôm, cỏ năn, cỏ nác, bồn bồn, điên điển; bắt những cá lóc cá sặt mè vinh lươn lịch cua đinh thòi lòi ba khía… ra thức ăn thuốc, ra các vị thuốc đồng quê làm khỏe trẻ đẹp con người. Bên ông, tôi nhớ bà nội mình, tôi tính xin ông ít thuốc cho nội. Chưa kịp ngỏ lời thì nghe tiếng máy xe cộ nổ rầm rầm. Ông Hạt vội về nhà.

Những cây cau nhà ông Hạt ngã rạp xuống. Bao nhiêu năm ông tài tử bay bổng bay la ngọn cây tới hồi cây ngã vật đất uỳnh uỵch kìa.

Bà Cúc bảo bây giờ xứ này không còn phải loay hoay bồn nước, lu nước bởi có giếng khơi trong vắt có nhà máy nước sạch. Tới hồi tính đường xá cho đời hội nhập gần xa. Nước bạc đất vàng. Sau khi lên các cây cầu nức tiếng: cầu Vĩnh Long, cầu Cần Thơ mở Quốc Lộ Một xuyên trung tâm miền Tân Nam bộ lại mở Đường - Ven - Biển - Đông từ Thành phố Hồ Chí Minh qua Bến Tre, Gò Công, Sóc Trăng tới Đất Mũi. Đường ấy qua ấp này, ông Hạt hiến một phần vườn cau. Lộ nhựa lộ bê tông thẳng thời rộng rãi.

Bà cháu tôi qua nhà ông Hạt.

Bà tới bên ông Hạt cùng ông tiếp công nhân hạ cây. Xe cẩu hoạt động. Tiếng răng gầu xoàn xoạt ngoạm đất nhổ bật những gốc cau. Kìa! Gầu xúc lên vô số mảnh lu! Bà Cúc biết tôi sẽ chộn rộn ra tay ám hiệu ngăn. Tôi dòm ông Hạt, ông dòm đám mảnh lu kiệu, bồi hồi:

- Ờ!... Mở đường…

Tôi bước tới lu nước dưới gốc cau cầm gáo dừa múc nước mưa nâng lên ngang mặt. Nước trong ngần, nước sóng sánh tỏa hương cau thơm ngan ngát./.

Tp Cần Thơ 4/2008-6/2015

Truyện ngắn của Lương Minh Hinh

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại