Iowa báo hiệu cuộc chạy đua vào Nhà Trắng khó dự đoán
03-02-2016 06:07

(Toquoc)- Trong hơn 100 năm qua, Iowa 3 triệu dân luôn được lựa chọn làm nơi nổ “phát súng lệnh” cuộc chạy đua vào Nhà Trắng.

Cuộc bầu cử sơ bộ đầu tiên của nước Mỹ trong nội bộ hai đảng chính trị ở Mỹ tại bang Iowa theo hình thức họp kín (caucus) để chọn ứng cử viên của mỗi đảng ra tranh cử tổng thống thường được xem là phép thử cho mùa bầu cử tổng thống Mỹ diễn ra 4 năm một lần. Chiến thắng ở bang Iowa sẽ giúp dự đoán chính xác tới 50% khả năng người trở thành ứng cử viên tổng thống của một đảng. Nhưng tại cuộc bầu cử sơ bộ của hai đảng đêm 1/2 vừa rồi, khá nhiều bất ngờ đã diễn ra khiến cho khó dự báo kết cục.

Iowa báo hiệu cuộc chạy đua vào Nhà Trắng khó dự đoán - ảnh 1

Về phía đảng Cộng hòa, Thượng nghị sĩ bang Texas Ted Cruz đã giành chiến thắng trước ông trùm bất động sản Donald Trump khi dẫn trước 4% số phiếu ủng hộ. Ông Cruz được 28% số cử tri bỏ phiếu, giành được 8 phiếu đại cử tri của đảng Cộng hòa. Tỷ phú Donald Trump giành được 24% số phiếu, với 7 đại cử tri. Về thứ ba là Thượng nghị sĩ bang Florida Marci Rubio với 23% số phiếu, với 7 đại cử tri.

Về phía đảng Dân chủ, với 99% kết quả kiểm phiếu, cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton giành chiến thắng sát nút với tỷ lệ ủng hộ 49,9%, trong khi ông Sanders có 49,6% ủng hộ. Kết quả gần như hòa này hoàn toàn không phải là điều bà Clinton chờ đợi. Bà Clinton giành được 696 phiếu ủng hộ, với 22 đại cử tri. Ông Sanders giành được 692 phiếu ủng hộ, với 21 đại cử tri.  Hiện phía đảng Dân chủ chỉ còn hai ứng cử viên sau khi Thống đốc bang Maryland Martin O’Malley ngay trong tối cùng ngày đã quyết định từ bỏ cuộc đua vào Nhà Trắng do tỷ lệ phiếu ủng hộ quá thấp.

Điều bất ngờ đầu tiên là ông Ted Cruz dẫn trước ông Donald Trump. Hồi mùa Hè năm 2015, nhiều người đã dự đoán ông Donald Trump – một doanh nhân khoa trương và ngông nghênh – khó có thể giành được sự đề cử ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng hòa.  Ông Trump có những phát biểu gây “sốc” như việc mong muốn xây một bức tường lớn ở miền Nam nước Mỹ tiếp giáp Mexico để chặn những người nhập cư trái phép và yêu cầu Mexico phải chi trả cho việc này.Hoặc sau vụ khủng bố ở Paris làm 130 người thiệt mạng, ông tuyên bố rằng những người Hồi giáo không nên được phép vào nước Mỹ. Nhưng ông Trump đã lội ngược dòng. Trong tất cả các cuộc thăm dò dư luận trước khi diễn ra cuộc bầu cử sơ bộ tại Iowa, ứng viên Donald Trump luôn bỏ xa các ứng cử viên còn lại của đảng Cộng hòa, thậm chí có thời điểm tỷ lệ ủng hộ của ông Trump bỏ xa nhiều đối thủ ở mức hai con số.

Về phía Dân chủ, vào lúc ông Sanders tuyên bố tham gia tranh cử, bà Clinton đang dẫn đầu cuộc đua, bỏ xa các ứng cử viên khác của đảng Dân chủ. Ông Sanders thậm chí chỉ được 2 hạ nghị sĩ Liên bang ủng hộ và không có đồng nghiệp nào tại Thượng nghị viện ủng hộ. Trước cuộc bầu cử, thăm dò dư luận cho thấy bà Clinton vẫn dẫn trước TNS Sanders. Cho nên với kết quả ngang bằng với bà Clinton, những người ủng hộ ứng cử viên này gọi là một cuộc “cách mạng về chính trị”.

Ông Sanders hiện vẫn có quỹ vận động bầu cử khá dồi dào để tiến hành cuộc đua. Thế mạnh của bà Clinton là sự ủng hộ của các cử tri nữ và da màu. Đa phần cử tri của bang Iowa là da trắng. Ông Sanders giành được 84% số phiếu của các cử tri trẻ từ 17 đến 29 tuổi. Nếu ông ta giành được chiến thắng trước bà Clinton tại cuộc bầu cử sơ bộ tiếp theo tại bang New Hampshire ngày 9/2, nơi ông được xem là có ưu thế, cuộc đua sẽ trở nên gay gắt. Vì những bang tiếp theo có tỷ lệ cử tri nữ và da màu đông đảo, đem lại lợi thế cho bà Clinton. Hillary Clinton quyên được nhiều tiền hơn ông Sanders. Trong đó 53%  đóng góp là từ phụ nữ.

Cuộc bầu cử cho thấy có sự bất bình trong dân chúng Mỹ về hướng đi của đất nước, về nền kinh tế vẫn rất yếu ớt và về cái mà các nhà chỉ trích gọi là chính sách đối ngoại kém cỏi của nước Mỹ. Trừ bà Clinton, các ứng cử viên khác đều phê phán gay gắt thể chế quyền lực Washington.

Ông Cruz là một chính trị gia bảo thủ trong các vấn đề xã hội, thuộc phái hữu miền Nam nước Mỹ. Trái lại, TNS Sanders đưa ra một lập trường “xã hội chủ nghĩa”, chủ trương áp dụng hệ thống bảo hiểm y tế cho tất cả mọi người, miễn học phí đại học, giải tán các ngân hàng lớn, lương tối thiểu là 15 USD mỗi giờ... Vấn đề là lấy tiền ở đâu để chi cho các chương trình phúc lợi như vậy. Bà Clinton không tán thành tăng thuế đối với những người thu nhập trung lưu. Nhưng cử tri trẻ không ấn tượng với một chiến dịch tranh cử mờ nhạt thiếu thông điệp của bà cựu thượng nghị sĩ này. Những va vấp cuả bà trong thời gian qua, trong đó có bê bối trong việc sử dụng các thư điện tử công tư nhập nhằng, đã làm mất lòng tin của nhiều cử tri Mỹ.

Theo một tập quán chính trị, sau 8 năm cầm quyền của đảng Dân chủ, cử tri Mỹ sẽ bầu chọn một tổng thống Cộng hòa. Nếu ông Sanders được chọn làm ứng cử viên của đảng Dân chủ, nhiều khả năng ứng cử viên bảo thủ của đảng Cộng hoà sẽ chiến thắng trong cuộc bầu cử vào tháng 11 năm nay./.

Lưu Việt

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại