Nga "chơi" Mỹ tại Trung Đông
16-09-2015 05:47

Với đề nghị cùng phương Tây hợp tác chống IS, Nga tăng cường hiện diện quân sự tại Syria, “nắn gân” Mỹ.

Cuộc khủng hoảng di dân ở châu Âu, nơi những người tỵ nạn chiến tranh và tỵ nạn kinh tế chủ yếu đến từ Trung Đông, đang đặt cộng đồng quốc tế trước yêu cầu cấp bách giải quyết tận gốc vấn đề, đó là đưa Syria thoát khỏi cuộc xung đột đẫm máu kéo dài 4 năm. Một nhiệm vụ trọng yếu là tiêu diệt Nhà nước Hồi giáo (IS). Cuộc nội chiến kéo dài nhiều năm tại Syria đã làm khoảng 250.000 chết, 16 triệu người đang rất cần được bảo vệ, trợ giúp lương thực, thực phẩm, thuốc men để duy trì cuộc sống tối thiểu; gần một nửa dân số nước này phải sơ tán và rời bỏ đất nước. Trong khi đó, các chuyên gia Mỹ cho rằng một số yếu tố, từ vấn đề lãnh đạo tại Iraq cho đến việc thiếu những đối tác đáng tin cậy tại Syria, đang giúp IS tồn tại và cuộc chiến sẽ còn kéo dài nhiều năm nữa. Tướng Dempsey, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu liên quân Mỹ, nhìn nhận rằng cuộc chiến chống IS “đang bế tắc về chiến thuật”.

Giữa lúc đó, Điện Kremlin tuyên bố, Nga sẵn sàng cùng với Iran và Syria gia nhập liên quân (do Mỹ cầm đầu) chống IS. Ngoại trưởng Nga Lavrov tái khẳng định Nga tiếp tục giúp đỡ Chính phủ Syria mọi yêu cầu cần thiết để nước này không rơi vào kịch bản như Lybia. Ông cho rằng Chính phủ Syria là lực lượng hữu hiệu nhất chống lại IS và cuộc chiến chống khủng bố cần thực hiện không theo tiêu chuẩn kép và các nước phải liên kết với nhau để chống IS.

Nga
Máy bay quân sự khổng lồ của Nga hạ cánh tại sân bay mới của Syria gân Latakia và Tartus, tiêp sức cho chính quyền Assad

Điều làm cho Mỹ và liên quân lúng túng chưa phải là có chấp nhận Nga-Iran-Syria tham gia cuộc chiến chống IS hay không, mà là việc Nga tăng cường sự hiện diện quân sự tại Syria. Tổ chức Giám sát Nhân quyền Syria (SOHR), ngày 13/9, cho biết “Các lực lượng Nga đang xây dựng một đường băng dài có khả năng đáp ứng được máy bay cỡ lớn ở gần sân bay quân sự Hmaymeen thuộc tỉnh Latakia. Theo New York Times, trong tuần qua, có ít nhất 15 máy bay chuyên chở Condor cỡ lớn của Nga đã sử dụng một hàng lang bay trên bầu trời Iraq và Iran để đưa thiết bị quân sự, cố vấn và quân nhân tới căn cứ nói trên. Nga đã triển khai khoảng 6 xe tăng hiện đại nhất của họ loại T-90, 15 pháo bức kích, 35 xe bọc thép, 200 lính thủy đánh bộ và xây dựng nhàn tạm đủ cho 1.500 nhân viên tại sân bay gần quê hương của gia đình Assad.

Trước đó, ngày 11/9, Nga đã chuyển giàn tên lửa phòng không SA-22 cho Syria. Đây được coi là giàn tên lửa cực kỳ tối tân và sẽ do binh sĩ Nga đảm trách chứ không phải là binh lính Syria. Có tin, từ năm 2013, Nga cũng đã chuyển tên lửa loại này nhưng cấp thấp hơn cho Syria.

Người phát ngôn Nhà Trắng Josh Ernest tuyên bố Mỹ quan ngại về thông tin cho rằng Nga có thể tiếp tục đưa quân cũng như máy bay tới Syria. Cụ thể hơn, Mỹ cũng hết sức quan ngại không rõ động cơ của Nga trong các động thái vừa qua”. Phía Mỹ khẳng định sự hỗ trợ về nhân lực và vật lực của Nga cho Chính phủ Syria chỉ là một hành động “phản tác dụng và gây mất ổn định cho cộng đồng quốc tế”. Mỹ đã đề nghị các nước có đường bay giữa Nga và Syria đóng cửa không phận của họ đối với các chuyến bay từ Nga đến. Nhưng Hy Lạp, Iran, Iraq đã khước từ đề nghị của Mỹ.

Mục tiêu của Nga là gì?

Giới chức Mỹ cho rằng động thái mới của Moskva là một phần của chiến dịch leo thang quân sự nhằm mở rộng sự hiện diện quân sự của Nga tại khu vực Trung Đông.

Tồng thống Nga Putin có thể sử dụng sự tăng cường này để gia tăng vai trò của Nga trong bất kỳ giải pháp chính trị nào ở Syria và để hạn chế các lựa chọn quân sự của Mỹ ở đó. Việc tạo ra một tổ hợp phòng không hoàn chỉnh ở Syria sẽ làm cho Mỹ mất quyền tự do hành động trên không. Từ đầu chiến dịch không kích IS ở Syria, Mỹ không cần sự cho phép của chính quyền Damascus.

Moskva đã lợi dụng tình trạng lúng túng của Mỹ, Tây Âu ở Trung Đông và di cư châu Âu hiện nay để chơi một nước cờ táo bạo “nắn gân” phương Tây. Mặt khác, chính quyền Assad đang chịu sức ép lớn từ các lực lượng đối lập Syria được phương Tây hậu thuẫn, cũng như từ các chiến binh IS. Sự có mặt quân sự của Nga trở thành phao cứu sinh cho chính quyền Damascus.

Sự tăng cường hiện diện của Nga, theo tạp chí Time (Mỹ), là một phần của thỏa thuận giữa Moskva và Tehran, chắp thêm vây cánh cho Iran và Syria, hình thành một trục mới đối trọng với Mỹ, phương Tây và các đồng minh vùng Vịnh trong cuộc chiến chống IS cũng như trong việc giải quyết cuộc xung đột Trung Đông. Mỹ không còn có thể làm ngơ vai trò của Nga ở Trung Đông, phải đối thoại với Nga, tạo thêm thế mặc cả cho Moskva trong các mối quan hệ giữa Nga, Mỹ và Tây Âu. Tehran là người ký các tấm séc giúp Syria mua các khí tài hiện đại của Nga. Sau khi ký thỏa thuận hạt nhân, Iran có tiền nhiều và cũng có ý chí đóng vai trò lớn hơn trong bàn cờ khu vực Trung Đông./.

 

 

TS Nguyễn Ngọc Trường

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại