Nhật Bản năm đầu chính quyền Shinzo Abe
Thứ Sáu, ngày 27/12/2013 - 05:20

(Toquoc)-Với các chủ trương bạo dạn của chính quyền Abe, Nhật Bản đang tham gia vào ván bài chiến lược, tác động cục diện Đông Á.

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã đánh dấu năm đầu cầm quyền của mình bằng việc ngày 26/12 tới thăm ngôi đền chiến tranh Yasukuni ở thủ đô Tokyo. Chuyến thăm là động thái gây tranh cãi. Đền Yasukuni thờ 2,5 triệu người Nhật chết trong Chiến tranh Thế giới thứ 2 và các cuộc xung đột khác, trong đó có 14 tội phạm chiến tranh. Nhiều nước láng giềng châu Á coi ngôi đền này là biểu tượng của chủ nghĩa quân phiệt Nhật Bản. Chuyến thăm của ông Abe làm cho quan hệ của Nhật Bản với Trung Quốc đã xấu càng xấu thêm.

Tại sao Thủ tướng Nhật Bản lại cần thực hiện chuyến thăm đền gây tranh cãi đối với hai nước láng giềng đối tác kinh tế quan trọng bậc nhất là Trung Quốc và Hàn Quốc?

Sau một năm cầm quyền, Thủ tướng Shinzo Abe cần tiếp tục củng cố sự ủng hộ của các thế lực theo đường lối cứng rắn tại Nhật Bản, động viên tinh thần ái quốc của người Nhật để  vượt qua khó khăn, tiếp tục thực hiện các chủ trương chấn hưng đất nước. Một năm qua, không phải mọi chuyện đều diễn ra suôn sẻ. Trong những tháng đầu tiên, chính sách kinh tế Abenomics đã đạt được những kết quả khả quan nhờ những liệu pháp sốc. Nhưng sự phục hồi của nền kinh tế vẫn năm qua vẫn ở mức khiêm tốn nhờ những gói kích thích kinh tế lớn, vay tiền chi tiêu ào ạt cho các chương trình công cộng. Đó là những giải pháp tạm thời ngắn hạn nhằm vực dậy nền kinh tế đã trải qua 20 năm giảm phát và đình trệ. Nhưng để đưa nền kinh tế phát triển một cách bền vững, Abenomics cần thực hiện “mũi tên thứ ba” - cải cách cơ cấu kinh tế. Thủ tướng Shinzo Abe thừa nhận trong bài phát biểu tại phiên khai mạc kỳ họp hai viện Quốc hội ngày 15/10: Chính phủ chỉ mới đi được nửa chặng đường trong nỗ lực giải quyết tình trạng giảm phát. Hôm 26/11, Shinzo Abe bày tỏ quyết tâm “bãi bỏ những chính sách đi ngược lại các cuộc cải cách cơ cấu”. Nhưng để làm điều này, chính phủ của ông sẽ phải khắc phục những rào cản mà các nhóm lợi ích có mặt khắp nơi dựng ra.

Nhật Bản năm đầu chính quyền Shinzo Abe - ảnh 1

Cuộc tập trận của lực lượng phòng vệ Nhật Bản tháng 8/2013: Chính quyền Shinzo Abe đã thực hiện những bước đi quan trọng nhằm chuyển chính sách quốc phòng của Nhật Bản từ thụ động sang chủ động.

 

Trên lĩnh vực tăng cường sức mạnh an ninh quân sự, chính quyền Shinzo Abe đã thực hiện những bước đi quan trọng nhằm chuyển chính sách quốc phòng của Nhật Bản từ thụ động sang chủ động. Ngân sách quốc phòng cho năm tài khóa 2014 tăng 2,8%, đạt 4.884,8 tỷ yen (tương đương 46,9 tỷ USD), tăng 131 tỷ yen so với tài khóa 2013, đưa chi tiêu quốc phòng của Nhật Bản lên hàng thứ năm thế giới sau Mỹ, Trung Quốc, Nga và Anh. Ngoài ra, đạo luật bí mật quốc gia vừa được ban hành sẽ cho phép chính phủ thực hiện những khoản chi tiêu không cần công bố. Trong khi chuẩn bị thận trọng cho việc sửa đổi Hiến pháp hòa bình 1947, bằng những biện pháp “lách luật”, chính quyền Abe đã hợp thức hóa nhiều chủ trương nhằm bình thường hóa hoạt động quân sự, như trao quyền hạn lớn cho Thủ tướng thông qua Hội đồng an ninh quốc gia; sớm quyết định phải thực thi “quyền giao chiến” và “quyền tự vệ tập thể” đã bị cấm trong Điều 9 của Hiến pháp...

Thời báo Hoàn cầu ngày 26/12 đưa lại nhận xét của Phương Triệu Quý, chuyên gia cao cấp về Nhật Bản tại Viện Hàn lâm khoa học xã hội Trung Quốc, cho rằng các loại khí tài chiến tranh mà Nhật Bản bỏ ra gần 100 tỷ yen để mua của Mỹ đều nhằm thực hiện những “đòn tấn công phủ đầu” và biến Đông Á thành “nơi trình diễn các loại vũ khí hiện đại“. Theo lời ông Phương, sự tăng cường chi tiêu quân sự của Nhật Bản chủ yếu nhằm vào Trung Quốc.

Bằng chuyến thăm đền Yasukuni, Thủ tướng Shinzo Abe muốn dùng những biện pháp cứng rắn mang tính đối kháng để đáp lại những hành động cứng rắn mang tính đối kháng từ phía Trung Quốc. Mà mới đây nhất là việc Trung Quốc thiết lập Vùng Nhận dạng Phòng không (ADIZ) trên biển Hoa Đông.

Khi năm 2013 kết thúc, khu vực Đông Á đang chứng kiến những cuộc leo thang hiện đại hóa quân sự giữa Trung Quốc và Nhật Bản. Một cuộc cạnh tranh ngày càng quyết liệt giữa Trung Quốc, một cường quốc quân sự, và  Nhật Bản, một cường quốc hạng trung về quân sự, đang định hình một cách rõ nét. Quá trình quân sự hóa tại Nhật Bản cộng với sự liên kết phối hợp chặt chẽ với Mỹ,đang gây lo ngại sâu sắc cho Trung Quốc và góp phần đáng kể vào hình thành một cục diện mới trong cán cân quyền lực tại châu Á-Thái Bình Dương. Việc Trung Quốc thiết lập ADIZ và việc các tàu của Mỹ và Trung Quốc suýt đụng độ nhau tại Biển Đông chỉ là những động thái mới nhất của cuộc cạnh tranh chiến lược và cuộc chạy đua vũ trang khu vực. Ván bài Trung-Mỹ tại Thái Bình Dương nay có thêm thành tố Nhật Bản.

Mạng tin Nghiên cứu toàn cầu (Canada) cho rằng khu vực châu Á-Thái Bình Dương đang đứng bên bờ vực khủng hoảng mà vấn đề thực sự là ai sẽ trở thành bá chủ khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Tác giả cho rằng với quá nhiều cuộc khủng hoảng đang diễn ra trên thế giới, tranh chấp trên các vùng biển Đông Á cần được giải quyết trước khi nổ ra các cuộc khủng hoảng quân sự và ngoại giao không cần thiết./.

Người bình luận

 



Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại

Từ khóa tìm kiếm

Từ khóa tìm kiếm