Tình hình Ukraine tiếp tục biến động theo hướng thuận nghịch
Thứ Tư, ngày 11/12/2013 - 05:00

(Toquoc)- Lo ngại biểu tình và bạo loạn vượt ra ngoài sự kiểm soát, chính phủ và phe đối lập đang tìm kiếm giải pháp thương lượng.

Sau cuộc biểu tình lớn nhất kể từ năm 2004 xảy ra ngày 8/12, cảnh sát chống bạo động Ukraine đã giành lại quyền kiểm soát khu vực gần Tòa thị chính ở thủ đô Kiev; lực lượng an ninh Ukraine đã đến khám xét các văn phòng của lực lượng đối lập Đảng Quốc gia (FP) của Yulia V. Tymoshenko, mang đi máy tính và tài liệu; nhà chức trách tuyên bố đang tiến hành điều tra một số chính trị gia về các hành động phản quốc. Trong các diễn biến khác, thủ lĩnh đối lập ở Ukraine Vitaly Klitschko tuyên bố ông ta và các nhà lãnh đạo đối lập khác sẵn sàng tổ chức các cuộc thương thảo với Tổng thống Viktor Yanukovich. Cùng khi đó, Văn phòng Tổng thống cho biết ông Yanukovych ủng hộ tổ chức hội nghị bàn tròn với phe đối lập, đồng thời sẽ có cuộc gặp “tay tư” với 3 cựu tổng thống Leonid Kravchuk, Leonid Kuchma và Viktor Yushchenko “để thảo luận các vấn đề then chốt mà đất nước đang đối mặt”. Sáng kiến tổ chức hội nghị 4 tổng thống là do Tổng thống đầu tiên thời Liên Xô trước đây, ông Kravchuk, đề xuất. Nguồn tin của Văn phòng Tổng thống bày tỏ hy vọng rằng cuộc gặp “có thể sẽ đạt được thỏa thuận” tại hội nghị này.

Tuy nhiên, những sự kiện trong mấy ngày qua sẽ dẫn tình hình Ukraine tới đâu vẫn là vấn đề khó đoán định.

Tình hình Ukraine tiếp tục biến động theo hướng thuận nghịch - ảnh 1
Cảnh sát chống bạo động Ukraine đã giành lại quyền kiểm soát khu vực gần Tòa thị chính ở thủ đô Kiev

9 năm đã trôi qua kể từ cuộc “Cách mạng Cam”, Ukraine vẫn chưa tìm kiếm được chính mình. Các nhân vật tiêu biểu cho các xu hướng chính trị đối lập thay nhau cầm quyền từ sau năm 2004 đã không thành công trong vực dậy một đất nước có tiềm năng không nhỏ, đã bỏ lỡ không ít cơ hội xác định con đường phát triển bền vững cho một đất nước nằm giữa nước Nga ở phía Đông và Liên minh châu Âu (EU) ở Tây Âu. Những thông điệp của nữ chính trị gia Yulia Tymoshenko, “bà Hoàng của Cách mạng Cam”, gửi đi từ nơi giam giữ tiếc thay chỉ chứa đựng sự tuyệt vọng, thù hận và tham vọng hồi sinh quyền lực chính trị. Người Ukraine trong cơn giận dữ đã không thấy một tấm gương tương phản đầy tính khích lệ của một Nelson Mandela dẫn dắt dân tộc mình đi tới sự hòa giải, hòa hợp, ổn định và phát triển. Nhiều nhà quan sát đã nhầm lẫn khi gọi tình trạng ở Ukraine 2 tuần qua là cuộc cách mạng Cam lần thứ hai. Đúng ra đây là một cuộc nổi dậy đường phố trở thành tự phát sau khi phe đối lập kích động hai cuộc xuống đường đầu tiên ngày 24/11 và 30/11.

Cuộc biểu tình hiện nay được thúc đẩy bởi ít nhất ba động cơ: Thứ nhất, bày tỏ ý nguyện tham gia Liên minh châu Âu như một sự lựa chọn lâu dài, dù bản thân EU hiện nay bị suy yếu trong khủng hoảng kinh tế-xã hội, không đủ sức cứu viện Ukraine khi nền kinh tế nước này đang khánh kiệt, nợ cũ chưa trả xong, lại gần kề  một "cuộc chiến khí đốt" mới. Đa phần người Ukraine chưa hề đọc 2000 trang tài liệu thỏa thuận với EU không dịch ra tiếng ukraine. Nhưng điều họ bày tỏ mong muốn từ EU chính là hệ thống luật pháp và các giá trị phổ quát của châu Âu.

Thứ hai, những người biểu tình không phải không nhận thức được sự bế tắc của bước đi tiếp theo. Cái họ bày tỏ là sự bức xúc về dân sinh, dân chủ. Một cuộc thăm dò dư luận tiến hành gần đây tại Ukraine cho thấy 87% bất mãn với tình hình kinh tế và 79% với tình hình chính trị.

Thứ ba, đại đa số những người biểu tình không tin vào các nhà lãnh đạo chính trị của đất nước, dù ở phía cầm quyền hay phe đối lập. Một nhà quan sát nhận xét “trong thời gian diễn ra Cuộc cách mạng Cam, những người biểu tình tin vào những người lãnh đạo, nay họ không tin ai”. Các phần tử dân tộc cực đoan đang kích động những người biểu tình. Lực lượng cực đoan tuy thiểu số nhưng được tổ chức tốt. Họ muốn tạo ra sự hỗn loạn, phản ánh xu hướng chính trị cực hữu đang hồi phục trong đời sống chính trị châu Âu. Những người biểu tình tập trung đòi chính quyền của Tổng thống Yanukovych từ chức. Nhưng khoảng trống quyền lực chính là mảnh đất cho chủ nghĩa cực đoan phát triển.

Giới lãnh đạo biểu tình cũng như phía chính phủ đề lo ngại các cuộc biểu tình và bạo loạn đường phố có thể vượt ra ngoài sự kiểm soát, có thể dẫn tới những kết cục không mong muốn, do đó đang tìm kiểm giải pháp thương lượng để tháo ngòi sự căng thẳng hiện nay.

Tình hình Ukraine hai tuần qua phản ánh cuộc đấu tranh chưa ngã ngũ ở châu Âu giữa phương Tây (và NATO) muốn thu hẹp khu vực ảnh hưởng của Nga để kiềm chế nước Nga và nước Nga muốn khôi phục tư thế cường quốc của mình, chống lại cuộc Đông tiến cuối cùng của NATO, tạo khu đệm an ninh ở biên giới phía tây. Nước Nga muốn lôi kéo Ukraine - một quốc gia thuộc SNG có 46 triệu dân - vào liên minh chính trị, kinh tế đang định hình dưới dạng thức Liên minh Hải quan do Nga lãnh đạo.

Cuộc biểu tình đường phố ở Kiev phản ánh tình trạng hỗn loạn ở nhiều nơi thuộc châu Á, châu Âu, châu Phi, Trung Cận Đông trong năm 2013, vừa thể hiện sự bức xúc của quần chúng đòi quyền dân sinh dân chủ, vừa đi vào bế tắc khi những cuộc nổi dậy đường phố không chuyển hóa thành cách mạng xã hội.

Điều thấy rõ, Ukraine đang rơi vào một cuộc khủng hoảng mới. Nếu không được tháo gỡ khôn khéo và kịp thời, có thể đẩy đất nước này vào một chu kỳ khủng hoảng mới./.

Nguyễn Nguyên

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại

Từ khóa tìm kiếm

Từ khóa tìm kiếm