Ukraine - chiếc vali rất nặng đối với phương Tây
21-03-2016 06:21

(Tổ Quốc)- Kết quả hai năm sau Maidan tạo thất vọng và bất lực đối với người Ukraine và phương Tây.

Tổng thống Ukraine Poroshenko sẽ tới Washington vào cuối tháng 3 này khi tình hình Ukraine ngày càng tồi tệ 2 năm sau cuộc nổi dậy của những người tụ tập trên Quảng trường Độc lập (Maidan) ở Kiev dẫn tới sự sụp đổ của chế độ Viktor Yanukovych. Hai chỉ số quan trọng để đánh giá thành quả Maidan là cải cách và chống tham nhũng đều gây thất vọng to lớn cho cả người Ukraine cũng như những người phương Tây đã ủng hộ cuộc nổi dậy, đổ tiền của nhằm xây dựng một đất nước, một  chế độ. Chế độ Poroshenko-Yatsenyuk ngày càng được xem là sự thất bại. Đất nước bị rung chuyển bởi loạt vụ tham nhũng.

Ukraine - chiếc vali rất nặng đối với phương Tây - ảnh 1
Cuộc xung đột miền Đông tiếp tục cướp đi sinh mạng hàng ngàn người Ukraine, gây cản trở cho cuộc cải cách đất nước này

Sự bất lực của phương Tây

Sau hai năm, Maidan đã mang lại kết quả gì? Phương Tây ủng hộ Maidan với ý đồ thực hiện cuộc “cách mạng nhân phẩm”, khiến cho Ukraine trở nên thân phương Tây, đồng thời thay đổi hoàn toàn đất nước này bằng cải cách. Thực tế, Maidan thay đổi thành phần chính phủ Kiev, nhưng không thay đổi bản chất của nó. Hệ thống này vẫn được giữ nguyên. Thậm chí, theo một số nhà quan sát, tất cả còn tồi tệ hơn nhiều so với thời Yanukovych. Quá trình cải cách Ukraine sôi nổi và ầm ĩ, nhưng châu Âu vẫn chưa thể nhìn thấy kết quả như dự định.

Tại “Diễn đàn chống tham nhũng toàn Ukraine”, tổ chức cuối tháng 12/2015, Valentin Nalyvaychenko, cựu lãnh đạo của Cơ quan An ninh Ukraine (SBU), nói : “Đứng trên chức trách của mình tôi tuyên bố rằng tham nhũng đã lây lan ra cả giới thân cận của tổng thống và thủ tướng, lãnh đạo Viện Công tố. Đã lan đến cả ban lãnh đạo của Ngân hàng Quốc gia… Cơ chế an ninh quốc gia và sự sống còn của đất nước chúng ta - đó là tiêu diệt kẻ xâm lược bên trong nước. Và kẻ xâm lược đó là tham nhũng và những kẻ tham nhũng trong chính quyền”.

Tháng 2/2016, Aivaras Abromavicius, Bộ trưởng Bộ Phát triển Kinh tế và Thương mại đã gọi ra cái tên “kẻ xâm lược trong nước” để ám chỉ đến người đứng đầu nhà nước Ukraine.

Cả Washington và Brussels đang dần dần củng cố nhận thức rằng họ bất lực để thay đổi được điều gì đó ở Ukraine. Tất cả những thúc ép của phương Tây lên nhà chức trách Ukraine không mang lại bất kỳ kết quả thực sự nào. Luật được thông qua một cách khó khăn nhưng không được thực hiện. Chiến dịch chống tham nhũng ồn ào chỉ là màn trình diễn cho phương Tây xem.

Mạng rian.com.ua/columnit (Nga), ngày 10/2/2016, nhận xét, Ukraine thực tế đã biến thành chiếc vali rất nặng nhưng lại không có tay xách đối với châu Âu và Mỹ. Mang chiếc vali này ngày càng khó khăn hơn, nhưng lại không thể quẳng nó đi.

Sự bất lực đã thể hiện trong bài viết của Josh Cohen, cựu nhân viên của Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ, đăng trên The Foreign Policy (Mỹ), khi ông này kiến nghị rằng, muốn chống tham nhũng ở Ukraine trong điều kiện mà hệ thống tư pháp và viện công tố của nước này đều tham nhũng, thì chỉ có thể lập một tòa án quân sự quốc tế, không trực thuộc chính phủ Ukraine, như từng được thực hiện ở Guatemala, một đất nước Trung Mỹ. Có ý kiến còn đề nghị chính phủ Mỹ điều tra tính hợp pháp của nguồn vốn của các tài phiệt chính trị Ukraine  gửi trong các ngân hàng Mỹ.

Brussels đang cố gắng giữ khoảng cách với Kiev; hỗ trợ chính trị và tài chính cho Ukraine đang giảm dần. Suốt 7 tháng qua IMF đã không giải ngân tiền mà Ukraine vay.

Liên minh cầm quyền của Thủ tướng Yatsenyuk được Phương Tây hậu thuẫn đang bên bờ vực sụp đổ, mặc dù chính phủ Yatsenyuk đã vượt qua cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm tại Quốc hội ngày 16/2. Thế đa số trong cơ quan lập pháp bị mất và Tổng Công tố đã từ chức theo yêu cầu của Tổng thống. Một số thành viên chính phủ có tư tưởng cải cách xin từ chức với lý do tham nhũng quy mô lớn.

Giải pháp chính trị cho miền Đông vẫn còn quá xa

Theo thống kê mới nhất của Liên hợp quốc, cuộc xung đột ở Ukraine nổ ra cách đây hơn 2 năm đã làm 9.160 người thiệt mạng và 21.000 người bị thương. Một năm sau thỏa thuận “Minsk-2” nhằm chấm dứt cuộc chiến giữa Kiev và phe ly khai miền Đông, tình hình vẫn không rõ ràng. Tiến trình cải cách bị cản trở bởi cuộc xung đột miền Đông. Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) đã kêu gọi cộng đồng quốc tế tiếp tục gây sức ép với các bên xung đột ở Ukraine để triển khai thoả thuận Minsk. Tại nhiều điểm chiến tuyến miền Đông Ukraine, sau khi vũ khí hạng nặng được rút đi, quân đội hai bên đã kéo lại sát đường giới tuyến và do vậy việc đụng độ cũng xảy ra thường xuyên hơn.

Chính phủ Ukraine đã không đảm bảo đủ số phiếu trong Quốc hội khi bỏ phiếu sửa đổi hiến pháp quan trọng để triển khai “Minsk-2”. Những sửa đổi đó sẽ chính thức phân cấp quyền lực và trao cho lực lượng ly khai ở miền Đông Ukraine một vai trò chính trị.

Bộ trưởng Ngoại giao Đức Frank-Walter Steinmeier nhận xét “giải pháp chính trị cho Donbass vẫn còn quá xa”. Trong khi, Thượng nghị sĩ Mỹ John McCain cho rằng Nga rút ra khỏi Syria để tập trung đối phó với tình hình Ukraine.

Một cuộc bầu cử quốc hội sớm đang được trù tính. Nhưng dù được tổ chức ngay thì nó cũng không thay đổi các gương mặt chính trị Kiev cũng như cách thức vận hành đất nước này trong tương lai có thể lượng định./.

Người bình luận

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại