Việc Trung Quốc thay đổi nguyên trạng Biển Đông bị phê phán
10-06-2015 06:53

Thượng đỉnh G-7 phản đối hành động đe dọa, cưỡng ép, sử dụng vũ lực hoặc hành động đơn phương thay đổi nguyên trạng Biển Đông.

Ngày 8 /6, Hội nghị các nhà lãnh đạo của nhóm G-7 đã bế mạc sau hai ngày làm việc tại lâu đài Elmau, miền Nam nước Đức. Tuyên bố chung của Hội nghị đề cập tới nhiều vấn đề thế giới, trong đó có tự do hàng hải ở Biển Đông.

Bản Tuyên bố chung nhấn mạnh cần duy trì trật tự hàng hải theo luật pháp quốc tế cũng như bảo đảm an ninh hàng hải quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982. Các nhà lãnh đạo G-7 bày tỏ quan ngại trước những diễn biến căng thẳng trên Biển Đông và Biển Hoa Đông, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giải quyết xung đột một cách hòa bình cũng như bảo đảm tự do hàng hải và khai thác kinh tế biển một cách hợp pháp. Các nhà lãnh đạo G-7 cũng cương quyết phản đối việc sử dụng các biện pháp đe dọa, cưỡng ép, sử dũng vũ lực hoặc hành động đơn phương nhằm thay đổi nguyên trạng biển, như việc mở rộng các đảo nhân tạo quy mô lớn thời gian gần đây ở Biển Đông.

Lập trường của Thượng đỉnh G-7 không có tính ràng buộc, nhưng nó thể hiện Biển Đông trở thành một vấn đề quốc tế nổi bật, ngày càng mở rộng tập hợp lực lượng dư luận thế giới.

Việc Trung Quốc thay đổi nguyên trạng Biển Đông bị phê phán - ảnh 1
Các tổ hợp quân sự Trung Quốc xây dựng ở các đảo đá Chữ Thập, Gạc Ma, Châu Viên tạo tam giác khống chế con đường biển ngang qua Biển Đông (theo Google.com)

Năm 1995, Trung Quốc chiếm đảo Đá Vành khăn (Mischief Reef), do Philippines tuyên bố chủ quyền. Lúc đó Mỹ có ra một tuyên bố cho biết không có ý kiến về vấn đề chủ quyền chồng lấn của 5 quốc gia Biển Đông đối với khoảng 750 hòn đảo đá, rạn san hô, cồn cát, đá ngầm của quần đảo Trường Sa, trên một vùng biển rộng 425.000 km2. Mỹ đã thúc giục các bên liên quan giải quyết tranh chấp một cách hòa bình. Tuy nhiên, Washington đã khẳng định một cách kiên quyết rằng Biển Đông - bao gồm những tuyến đường biển quan trọng và bầu trời mà máy bay quân sự và thương mại thường xuyên qua lại - phải được tôn trọng theo Công ước Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982.

Trong nhiều năm xẩy ra cuộc tranh chấp Biển Đông, Washington thận trọng  không để bị lôi kéo vào những tuyên bố chủ quyền biển đảo. Nhưng chính sách này bắt đầu thay đổi khi Trung Quốc xây dựng các đảo nhân tạo tại ít nhất 5 địa điểm ở quần đảo Trường Sa với các đường băng dài 3 km trên đảo Đá Chữ Thập. Các đường băng có thể đón các máy bay chiến đấu và máy bay ném bom chiến lược tầm trung, từ đó nối dài “cán chổi” quân sự của Trung Quốc trong bán kính hàng ngàn km. Với các tổ hợp quân sự ở Trường Sa do Trung Quốc xây dựng kết hợp với căn cứ quân sự Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa, Trung Quốc có thể phong tỏa hầu hết Biển Đông, tăng sức ép trong thời bình và cắt đứt các con đường biển yết hầu ngang qua Biển Đông trong thời chiến.

Sự uy hiếp hàng hải và trên không phận quốc tế ở Biển Đông đã thể hiện qua việc hải quân Trung Quốc cảnh báo 8 lần yêu cầu chiếc máy bay trinh sát P8-A của hải quân Mỹ bay gần đảo đá Chữ thập rời khỏi khu vực gần đảo đá này. Tàu hải quân của Mỹ đi gần đảo đá này đã bị tàu chiến của Trung Quốc bám đuôi.

Dư luận quan ngại những hành động như trên diễn ra trong tương lai, nhất là khi Trung Quốc hoàn tất việc phòng ngự trên các đảo nhân tạo, có dẫn đến việc Mỹ và Trung Quốc “đánh nhau” tại Biển Đông hay không?

Theo một lẽ thông thường, hai nước sẽ không đánh nhau tại Biển Đông. Nhưng không loại trừ sự cố bất thường do tính toán sai lầm. Trung Quốc sẽ không vì bị quốc tế phê phán hay vì hành động gây sức ép của hải quân và không quân Mỹ mà ngừng việc bồi đắp xây dựng tại các đảo đá mà họ chiếm ở Trường Sa. Nhưng Mỹ cũng sẽ tiếp tục thách thức Trung Quốc để bảo vệ quyền tự do tàu quân sự đi qua vùng biển thuộc hải phận quốc tế và máy bay bay qua vùng trời quốc tế trên Biển Đông. Mỹ sẽ có những hành động thực tế tăng cường sự hiện diện hải quân và không quân tại Biển Đông, tăng cường hợp tác an ninh và quốc phòng với các nước đồng minh và đối tác trong khu vực, Mỹ và Nhật Bản sẽ tuần tra chung...

Liệu Trung Quốc sẽ có thể thỏa hiệp gì với Mỹ trong vấn đề Biển Đông?

Trung Quốc vốn dĩ luôn tuyên bố “không có vấn đề gì” đối với tự do hàng hải và việc bay qua bầu trời Biển Đông. Nhưng không ai tin những điều Trung Quốc tuyên bố hoặc hứa hẹn liên quan Biển Đông. Từ nhiều năm nay, Trung Quốc luôn leo thang lấn tới ở Biển Đông. Và việc họ xây dựng cấp tập trên quy mô lớn ở Trường Sa đã bóc trần dã tâm của họ.

Cuộc đấu tranh liên quan vấn đề Biển Đông sẽ diễn biến phức tạp. Tập hợp lực lượng sẽ gay gắt. Cuộc chiến cân não giữa Trung Quốc và Mỹ mới chỉ bắt đầu./.

BT

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại