Bệnh dại và cách phòng bệnh
05-10-2016 06:05
(Tổ Quốc) - Bệnh dại là bệnh do virus gây nên. Đây là một bệnh truyền nhiễm virus cấp tính của hệ thần kinh trung ương dễ dẫn đến tử vong.

Cơ chế lây truyền bệnh dại

Virus dại chủ yếu lây truyền qua các vết cắn, vết liếm vào vết thương của người hoặc một số động vật khác của động vật mắc bệnh dại.

Trong một số ít trường hợp, bệnh có thể lây truyền qua đường hô hấp hoặc do ghép giác mạc.

Nhiễm bệnh dại từ người qua người rất hiếm gặp. Chỉ ghi nhận được trường hợp mắc bệnh dại do truyền qua ghép giác mạc: giác mạc người cho bị chết vì bệnh của hệ thần kinh trung ương không rõ nguyên nhân và người nhận chết vì bệnh dại sau 50-80 ngày.

Trong cơ thể con vật, vi rút dại theo dây thần kinh đến các hạch và thần kinh trung ương. Khi đến thần kinh trung ương, vi rút sinh sản rất nhanh rồi theo dây thần kinh đi đến tuyến nước bọt. Lúc này, nhìn bề ngoài con vật vẫn bình thường nhưng trong nước bọt đã có vi rút dại. Sau đó, vi rút bắt đầu hủy hoại dần các tế bào thần kinh trung ương và làm xuất hiện các triệu chứng điển hình của bệnh dại.

Thời kỳ ủ bệnh dại trung bình 5 - 10 ngày, nhưng có khi lên đến 2 - 3 tháng, thậm chí một năm sau khi bị chó cắn mới xuất hiện cơn dại.

Bệnh dại và cách phòng bệnh  - ảnh 1Ảnh minh họa. Nguồn vtc.vn

Trong mọi trường hợp khi bị chó dại cắn tuyệt đối không được điều trị bằng thuốc nam, dễ dẫn đến trì hoãn tiêm vắc xin, huyết thanh kháng dại, khiến bệnh nhân tử vong. Bởi khi đã lên cơn dại thì tỷ lệ tử vong gần như 100%, không thể điều trị được.

Tuy nhiên, bệnh dại có thể dự phòng được và người dân hoàn toàn có thể phòng tránh được bệnh dại.

Các biểu hiện của bệnh dại

Người mắc bệnh dại có các dấu hiệu và triệu chứng: Đau hoặc ngứa ở vết cắn (trên 80% các trường hợp). Sốt, mệt mỏi, đau đầu kéo dài 2-4 ngày và điển hình là sợ nước (chứng sợ nước), không chịu được tiếng ồn, ánh sáng hoặc không khí, sợ hãi khi thấy cái chết sắp xảy ra.

Tức giận, bứt rứt và trầm cảm hoặc có thể tăng động

Nếu bệnh ở giai đoạn sau, chỉ thoáng nhìn thấy hình ảnh nước đã có thể gây co thắt ở cổ và họng

Người bệnh thường tử vong trong vòng vài ngày sau khi lên cơn dại.

Vùng bị cắn - vết thương ở đầu và cổ, bộ phận sinh dục, cũng như những vết thương ở các khu vực đầu mút thần kinh như ngón tay, thường có thời gian ủ bệnh ngắn hơn do khoảng cách gần hơn cho vi rút xâm nhập vào mô thần kinh. Đối với trẻ em, thường bị cắn ở mặt nên thời kỳ ủ bệnh ngắn và diễn biến nhanh chóng, tử vong chỉ sau 2 - 3 ngày.

Thời điểm tiêm phòng dại

Theo hướng dẫn của Cục Y tế dự phòng, nếu vết cắn khiến da bị xước ở vị trí gần thần kinh trung ương (đầu, mặt, cổ, đầu các chi), tình trạng súc vật bình thường, người bị cắn cần được tiêm vắc xin dại. Nếu cùng tình trạng vết thương như trên nhưng vật cắn có triệu chứng dại, kể cả súc vật đã được tiêm phòng thì người bị cắn cần tiêm huyết thanh kháng dại và vắc xin dại.

Trường hợp vết cắn khiến da bị xây xước nhẹ ở vị trí xa thần kinh trung ương và vật cắn có tình trạng bình thường thì sẽ theo dõi con vật. Cùng tình trạng vết thương này nhưng con vật có triệu chứng dại hoặc bệnh thì cần tiêm vắc xin ngay.

Bệnh nhân có chỉ định tiêm vắc xin dại ngay trong trường hợp không theo dõi được vật cắn, dù vết cắn và vết xước nhẹ ở vị trí xa thần kinh trung ương. Nếu con vật đã có triệu chứng dại, người bị cắn cần tiêm cả huyết thanh kháng dại và cả vắc xin dại mặc dù vết cắn chỉ là xước nhẹ và ở vị trí xa thần kinh trung ương.

Cục Y tế dự phòng đặc biệt lưu ý: Các vết thương do súc vật (chó, mèo) cắn ở vị trí gần não, vết thương sâu, bị nhiều vết thương; vết thương vùng đầu chi cần được tiêm cùng lúc huyết thanh kháng dại và vắc xin dại càng sớm càng tốt dù vật đó có biểu hiện bình thường.

Cách phòng bệnh dại

Để chủ động phòng chống bệnh Dại, Cục Y tế dự phòng - Bộ Y tế khuyến cáo người dân cần thực hiện tốt các biện pháp sau:

Bệnh dại và cách phòng bệnh  - ảnh 2Ảnh minh họa. Nguồn internet.

Tiêm phòng: cần tiêm đầy đủ cho chó, mèo nuôi và tiêm nhắc lại hàng năm theo khuyến cáo của ngành thú y. 

Không thả rông chó, mèo; chó ra đường phải được đeo rọ mõm. Không đùa nghịch, trêu chọc chó, mèo.

Khi bị chó, mèo cắn, cào, liếm cần: Rửa kỹ vết thương bằng nước và xà phòng đặc liên tục trong 15 phút, nếu không có xà phòng thì phải xối rửa vết thương bằng nước sạch - đây là biện pháp sơ cứu hiệu quả để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh dại khi bị chó, mèo cắn.

Sau đó tiếp tục rửa vết thương bằng cồn 70%, cồn iod hoặc Povidone, Iodine, hạn chế làm dập vết thương và không được băng kín vết thương.

Tiếp đó, cần đến ngay Trung tâm y tế gấn nhất để được tư vấn và tiêm phòng Dại kịp thời. Chỉ có tiêm phòng mới ngăn ngừa không bị bệnh dại và tuyệt đối không dùng thuốc nam, không tự chữa, không nhờ thầy lang chữa bệnh dại. 

Nhị Xuân (Tổng hợp)

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại