Rung lắc để trẻ cười đùa vô tình làm ảnh hưởng não nghiêm trọng
26-08-2016 07:50
(Tổ Quốc) - Đây là cảnh báo của các chuyên gia y tế về tình trạng rung lắc ở trẻ mà nhiều bậc phụ huynh không hề hay biết nhưng ảnh hưởng nghiêm trọng, có thể dẫn đến tử vong.

Nguyên nhân

Có những nguyên nhân rất dễ dẫn đến việc rung, lắc ở trẻ mà người lớn không ngờ tới. Đó là khi chơi đùa với trẻ, người lớn có xu hướng rung lắc để trẻ cười đùa hoặc có những biểu hiện nét mặt ngộ nghĩnh, đáng yêu.

Khi ru trẻ ngủ, nhiều người có thói quen lắc trẻ trên tay để cơn buồn ngủ nhanh đến với trẻ hơn.

Hoặc khi không kìm nén được cơn tức giận trước việc trẻ hay quấy khóc, nhiều bậc cha mẹ mất tự chủ hoặc có thói quen sốc trẻ lên cao hoặc lắc dữ dội để thoả cơn giận.

Những ảnh hưởng tới não

Ở trẻ sơ sinh, kích thước đầu và trọng lượng chiếm khoảng 1-4 so với toàn cơ thể. Trong đầu, có những khoảng trống giữa não và xương sọ cho phép não tiếp tục lớn và phát triển. Nếu rung lắc ở trẻ dưới 2 tuổi, nhất là trẻ từ 6 tháng tuổi trở xuống thì mức độ nguy hiểm càng tăng.

 Não của trẻ khá mềm với màng não mỏng. Khối cơ của cổ lại quá yếu không đủ sức nâng đỡ đầu, nên khi bị rung lắc sẽ có khuynh hướng gập tới gập lui hay xoay qua xoay lại một cách không kiểm soát được.

 Khi bị rung lắc, xương sọ mềm và dẻo của trẻ không chịu được những lực này, sẽ chuyển lực tới não, khi não không có sự di chuyển đồng bộ và gây ra sự va đập trở lại tới xương sọ, làm dập não, tăng áp lực, phù và chảy máu trong não. Các tĩnh mạch lớn dọc theo phía ngoài não cũng mỏng manh và dễ rách, gây chảy máu, tăng áp lực nội sọ..

Hậu quả có thể còn nặng nề hơn nếu đầu trẻ va cham mạnh vào một bề mặt nào đó như tường, sàn nhà hay giường. Khi đó, trẻ bị dừng lại đột ngột bởi một va chạm mạnh, hậu quả là não sẽ bị xoắn vặn trong hộp sọ dẫn đến tình trạng các mạch máu và thần kinh của não bị vỡ, các mô não bị xé ra gây xuất huyết não, phù não, tăng áp lực nội sọ.

Các nghiên cứu cho thấy, những tổn thương có thể xảy ra chỉ với 5 giây rung lắc. Rung lắc mạnh có thể gây ra những tổn thương não vĩnh viễn. Trường hợp rất nặng có thể dẫn đến tử vong.

Rung lắc để trẻ cười đùa vô tình làm ảnh hưởng não nghiêm trọng - ảnh 1Ảnh minh họa. Nguồn internet.

Tổn thương từ rung lắc dễ nhầm lẫn

Vì triệu chứng của bệnh thường không rõ ràng và dễ nhầm lẫn với một số tình trạng khác như nhiễm siêu vi, rối loạn tiêu hóa...nên khó phát hiện, nhất là những trường hợp nhẹ, thường bị bỏ qua.

Trẻ thường có các biểu hiện: Quấy khóc nhiều, bỏ ăn hay bỏ bú, nôn, ngủ lịm, gương mặt không cảm xúc, không chịu cười đùa, trương lực cơ kém (cơ nhẽo), da xanh tái, nhìn thấy rõ nhất vùng trán.

Ở thể nhẹ này, ít cha mẹ nào nghĩ rằng con mình bệnh mà đưa đến bác sĩ khám. Và điều nguy hiểm cũng chính ở điểm này, vì không biết nên càng rung lắc khiến trẻ tổn thương nặng hơn.

Nặng hơn là khó thở, ngừng thở hoặc co giật. Những dấu hiệu cho thấy chấn thương cổ, sưng nề, cứng cổ, nghẹo về một bên, khó quay. Do đó, khi thấy trẻ có dấu hiệu này và có kèm theo tình trạng hay lắc trẻ, bạn hãy nghĩ đến ngay đến hội chứng “rung lắc”, hãy đưa đến bác sĩ thăm khám và tư vấn thích hợp.

 Cách đề phòng

Tuyệt đối không được đung đưa mạnh đối với trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ từ 0-6 tháng. Bởi những tổn thương không chỉ xảy ra trong thời điểm hiện tại mà có thể ảnh hưởng về lâu dài.

Các bậc cha mẹ cũng không nên có những động tác làm thay đổi tư thế trẻ nhanh đột ngột như: Trẻ đang nằm được bế thốc dậy, nhấc bổng trẻ lên cao, xốc nách nhấc trẻ lên cao rồi hạ xuống.

Đặc biệt, khi trẻ quấy khóc hoặc làm một việc gì đó không vừa lòng, người lớn không nên tát, đánh vào đầu trẻ.

Khi di chuyển trẻ, hãy giữ cổ của trẻ ở tư thế tương đối cố định. Không ôm giữ trẻ khi cãi cọ. Khi trẻ khóc kéo dài không dỗ được cần phải kiểm tra.

Thay đổi cách yêu thương, chơi đùa với trẻ bằng cách rung lắc.

Hà Anh (Tổng hợp) 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại