Tính đến nay, cả nước có tới gần 2000 ca mắc sởi, trong đó 80% là chưa tiêm vắc xin hoặc chưa tiêm đủ liều.
Bệnh sởi là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus sởi gây nên, lưu hành phổ biến ở trẻ em. Bệnh lây từ người sang người chủ yếu qua đường hô hấp. Bệnh xuất hiện quanh năm nhưng thường xảy ra vào mùa đông xuân, tức là thời điểm có điều kiện thời tiết như hiện nay.
Cục Y tế dự phòng cho biết, dịch sởi đã quay trở lại và bùng phát sau 5 năm không có dịch. Tính đến nay, cả nước có tới gần 2000 ca mắc sởi, trong đó 80% là chưa tiêm vắc xin hoặc chưa tiêm đủ liều. Các bà mẹ tẩy chay tiêm chủng được chỉ ra như là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, hậu quả là gia tăng nguy cơ quay trở lại của một số bệnh truyền nhiễm, ảnh hưởng tới sức khỏe và sự phát triển của chính con em mình.
Xã Cát Thịnh, Văn Chấn – tỉnh Yên Bái là nơi đầu tiên trên cả nước bùng phát dịch sởi, 270 trường hợp mắc sởi nặng phải nhập viện và đã có 1 trường hợp tử vong. Hầu hết bệnh nhân chưa được tiêm vắc xin phòng sởi, gia đình cũng không biết đây là bệnh gì. 80% trẻ trong tổng số 700 trường hợp mắc sởi tại các huyện đang bùng phát dịch sởi tại tỉnh Yên Bái là Mù Cang Chải, Văn Chấn, Trạm Tấu đều chưa tiêm phòng sởi, chưa kể các loại vắc xin khác.
Theo bà Ngô Thị Chỉnh – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Yên Bái, nguyên nhân là do nhận thức của người dân chưa đầy đủ nên việc đưa con đến trạm y tế để tiêm phòng thời gian qua chưa đạt được theo tỉ lệ quy định, nhất là ở những xã đặc biệt khó khăn.
Một trong những nguyên nhân dẫn đến việc tiêm chủng ở một số địa phương giảm trong thời gian qua là do các bà mẹ lo lắng trước những thông tin về tai biến trong tiêm chủng, nên có những cháu bé gần 2 tuổi vẫn chưa tiêm phòng vắc xin hoặc mới chỉ tiêm một vài mũi. Vì vậy, khi xuất hiện những bệnh truyền nhiễm như sởi, viêm não Nhật Bản… rất dễ bị mắc bệnh với tình trang nặng.
Vào đúng ngày mồng 1 tết, Sở Y tế tỉnh Yên Bái đã tổ chức tiêm phòng cho gần 600 trẻ và đến nay vẫn tiếp tục tiêm. Tuy nhiên, để vắc xin có hiệu lực phải mất từ 1 đến 2 tháng, và quan trọng là phải tiêm nhắc lại.
Tại tỉnh Sơn La, đã có 80 người mắc bệnh tại hai xã Chiềng Ân, Ngọc Chiến (huyện Mường La). Tỉnh Lạng Sơn cũng có hàng chục trường hợp nghi mắc sởi, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Lạng Sơn đã gửi 13 mẫu xét nghiệm về Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và đang chờ kết quả. Hiện chưa ghi nhận trường hợp nào tử vong do dịch phát ban nghi sởi tại các địa phương trên và dịch cơ bản đã được khống chế.
Còn tại Hà Nội, chị Trần Thị Thu đang có con nhỏ sống tại Quận Ba Đình - Hà Nội cho biết, do đợt trước nhiều cháu hay bị biến chứng do tiêm chủng nên gia đình cũng sợ, chờ cháu khỏe thêm thì mới đi tiêm.
Ngay cả các cán bộ tham gia tiêm chủng cũng gặp áp lực lớn. Tất cả 7 cán bộ tiêm chủng của Trạm Y tế phường Văn Miếu - Đống Đa- Hà Nội cùng xin sang làm công việc khác. Theo Y tá Nguyễn Thị Ngọc Thúy - Trạm Y tế Phường Văn Miếu: “có rất nhiều áp lực sau mỗi buổi tiêm chủng, chúng tôi phải theo dõi trẻ ít nhất 2 ngày, nếu không có trường hợp nào xảy ra vấn đề gì thì cán bộ y tế mới được thoải mái, chẳng nhẽ lại bảo là không tiêm nữa”.
Tổ chức Y tế Thế giới đã khẳng định những lợi ích do tiêm chủng mang lại đã giúp cho trẻ em phòng ngừa được gần 30 bệnh truyền nhiễm các loại. Đặc biệt thông qua việc tiêm chủng, Việt Nam đã loại bỏ được uốn ván sơ sinh, bại liệt và đậu mùa. Tuy nhiên, việc truyền thông chưa đúng mức đã làm người dân lo lắng và bỏ tiêm.
Theo PGS.TS Trân Như Dương - Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ TW, cơ quan truyền thông có ảnh hưởng rất lớn tới cộng đồng, tới nhận thức của các bà mẹ có con trong diện tiêm chủng. Chính vì vậy, định hướng của truyền thông một cách đúng đắn để làm sao nêu bật được vai trò của tiêm chủng và người dân phải hiểu được lợi ích to lớn của tiêm chủng cũng như sự an toàn của tiêm chủng. Tuy nhiên, không phải vắc xin nào cũng đảm bảo an toàn được 100%.
Chương trình tiêm chủng mở rộng (TCMR) đã góp phần không nhỏ vào việc giảm tỉ lệ tử vong do các bênh nhiệm khuẩn, nhất là 6 bệnh lây nhiễm ở trẻ em đã giảm rõ rệt. Hiện trên 90% trẻ em được tiêm chủng với 11 loại vắc xin phòng những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, nhưng nếu không tiêm đầy đủ thì những bệnh được đẩy lùi sẽ có khả năng quay trở lại.
Do đó, Bộ Y tế đưa ra khuyến cáo: Để phòng chống bệnh sởi, cách tốt nhất là các bà mẹ nên đưa trẻ đi tiêm chủng vắc xin sởi đầy đủ, đúng lịch. Bộ Y tế đang chỉ đạo các đơn vị y tế dự phòng trong cả nước, đặc biệt là các địa phương có dịch sởi tăng cường các hoạt động giám sát, hướng dẫn việc cách ly, tổ chức điều trị kịp thời để hạn chế tối đa các trường hợp mắc, biến chứng và tử vong do sởi.
Tuấn Minh
