‘Ứng xử’ thế nào với dự án chạy thời gian?

(Toquoc) - Liệu trong số 744 dự án được cấp phép trước khi Hà Nội mở rộng thì dự án nào sẽ bị đình lại? Các nhà đầu tư lo lắng, còn việc rà soát, xử lý cũng không dễ dàng gì cho các cơ quan Nhà nước.

Rà soát: Khó…

Theo thống kê, thời điểm trước khi sáp nhập, tổng số đồ án, dự án được cấp phép là 744, với diện tích khoảng 75.189ha.

Hàng ngàn ha đất đã được cấp một cách vội vã cho rất nhiều dự án xây khu đô thị mới (Nguồn: VnEconomy)

Tại kỳ họp chất vấn giữa kỳ của Hội đồng nhân dân TP diễn ra mới đây, ông Phí Thái Bình, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết, trong số 744 dự án này có 306 đồ án quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/2.000 và 1/500, đã có quyết định phê duyệt quy hoạch và đang nghiên cứu theo quyết định phê duyệt nhiệm vụ của cấp có thẩm quyền. 438 dự án còn lại đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt đầu tư, trong số này 213 dự án đã có quyết định thu hồi đất.

Nếu phân theo lĩnh vực, hơn một nửa các dự án được các chủ đầu tư “ưu ái” nhằm vào khu đô thị mới, khu nhà ở, hỗn hợp (404 dự án). Số còn lại đầu tư vào các khu, cụm điểm công nghiệp, khu du lịch - dịch vụ, cơ sở y tế, giáo dục, văn hoá và một số dự án  nhỏ lẻ vào các lĩnh vực khác.

Hà Nội cũng đưa ra bốn nhóm tiêu chí để sắp xếp, phân loại các dự án đó là: Phù hợp với Quy hoạch vùng Thủ đô đã được Thủ tướng phê duyệt năm 2008; Phù hợp với nội dung, nhiệm vụ quy hoạch chung Hà Nội mở rộng đã được Thủ tướng phê duyệt tại quyết định số 1878, năm 2008; Phù hợp định hướng các đồ án Quy hoạch chung xây dựng trên địa bàn TP đã được Thủ tướng phê duyệt. Nhóm cuối cùng là các đồ án mang tính chất đặc biệt: đã được cấp có thẩm quyền chỉ đạo thực hiện (đê điều - thủy lợi, an ninh quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, 1000 năm Thăng Long, công trình hạ tầng kỹ thuật đầu mối, nghĩa trang, rác thải, cấp nước sạch; công trình giao thông).

Từ các nhóm tiêu chí này, Hà Nội đưa ra các hướng giải quyết để tìm ra nhóm dự án nào tiếp tục được triển khai, nhóm nào được xem xét tiếp tục triển khai nhưng cần điều chỉnh; nhóm tạm dừng chờ quy hoạch chung Hà Nội mở rộng và nhóm đề nghị dừng hẳn.

Ông Bình cũng cho biết luôn rằng, với nhóm đề nghị dừng hẳn được xác định bằng bốn tiêu chí: Nằm trong các hành lang thoát lũ, phân- chậm lũ; các khu vực cấm và hạn chế xây dựng theo quy định của pháp luật (ví dụ: hành lang bảo vệ các công trình hạ tầng kỹ thuật, các công trình kỹ thuật đầu mối, đê điều, di tích...); Không đảm bảo môi trường; Không nằm trong định hướng các quy hoạch chung đã được phê duyệt và là các đồ án quy hoạch chi tiết chưa được các cấp thẩm quyền phê duyệt.

Các chủ đầu tư dự án hoàn toàn có thể “chiểu” theo các nhóm này để biết “số phận đứa con” của mình ra sao.

Tuy vậy, theo quan điểm của ông Trần Trọng Hanh, uỷ viên HĐND Tp HN khoá XVI, việc rà soát trên vẫn chưa có căn cứ. “Quy hoạch vùng Thủ đô ở tỷ lệ lớn không xác định được vấn đề sử dụng đất một cách chi tiết, trong khi đó, hầu hết dự án nằm ở ven đô. Những nhiệm vụ kia chỉ là làm đầu bài để giải chứ không thể làm căn cứ để giải được, bởi cấp có thẩm quyền khi cấp phép họ có thể làm đúng và làm sai, nếu nhìn vào tổng thể thì khó nói một câu chung chung được” – ông Hanh diễn giải.

“Rà soát đã khó, xử lý cũng không hề dễ dàng”, ông Hanh thừa nhận. Trong kỳ họp vào tháng bảy tới, HĐND cũng chỉ có thể bàn định hướng xử lý thôi bởi, tất cả vẫn còn chờ vào quy hoạch chung Thủ đô mới đang được hoàn thiện.

Tuy vậy, theo đại biểu HĐND TP Hà Nội Ngô Văn Ny, không nhất thiết  phải chờ tới khi có Quy hoạch chung Thủ đô mà trước mắt, TP hoàn toàn có thể cho dừng luôn các dự án “treo”, gây lãng phí lớn nếu vi phạm điều 38 Luật Đất đai và điều 40 của Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí!

‘Xử’ cũng chẳng dễ

Nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên & Môi trường Đặng Hùng Võ cho rằng, cần bóc tách các dự án và như thế thì chỉ có hai loại dự án: một là dự án được cấp phép sai pháp luật và loại còn lại là đúng pháp luật.

Ông Đặng Hùng Võ cho rằng: "không thể coi đây là sự đã rồi"

(Ảnh: Ngọc Thành)

Với trường hợp sai pháp luật, ông Võ khẳng định, dù chúng có đúng quy hoạch cũng không nên và không thể coi đây là sự đã rồi để công nhận tiếp mà dứt khoát thu hồi lại.

Còn với trường hợp thứ hai, theo ông Võ, “nếu không có gì bất thường, không có quyết định cao hơn, các cơ quan giao đất đúng pháp luật, theo đúng trình tự, thủ tục thì điều mà chúng ta phàn nàn có chăng là vấn đề sai đạo lý”.

“Đáng lý ra, trong hoàn cảnh cụ thể này (khi còn đang bàn chuyện có sáp nhập hay không) thì hành động đầu tiên của những người có thẩm quyền là dừng ngay lại công việc cấp phép. Đó là việc làm thể hiện sự trách nhiệm với người dân, với chính quyền” – ông Võ nhấn mạnh cho việc “sai về mặt đạo lý”,

Với trường hợp “cấp sai về mặt đạo lý” này khi đó cũng sẽ tách làm hai trường hợp: phù hợp với quy hoạch mới và không phù hợp. Trường hợp dự án phù hợp quy hoạch mới thì vẫn để các chủ đầu tư triển khai bình thường.

Nếu các dự án không phù hợp với quy hoạch mới thì chính quyền TP phải xử lý sao cho phù hợp quy hoạch. Trước hết cần khuyến khích các chủ đầu tư tự chuyển đổi dự án cho phù hợp quy hoạch mới hoặc khuyến khích các chủ đầu tư dự án tự chuyển nhượng cho các nhà đầu tư khác muốn đầu tư dự án phù hợp với quy hoạch mới, và tất cả các tiến trình này đều phải tuân theo đúng pháp luật.

Giải thích cho việc này, ông Võ phân tích, “vì các cơ quan thực hiện đúng mà chỉ trái đạo lý thì không bắt vạ họ được mà nên đưa cơ chế xử lý mềm như trên”.

Tuy nhiên, khi cơ chế tự chuyển đổi không thành, chuyển nhượng cho nhà đầu tư mới cũng không xong thì phải thu hồi lại, giao đất, tổ chức đấu giá, đấu thầu theo quy trình của một dự án mới, khi đó chính quyền phải đền bù cho nhà đầu tư cũ để thu hồi lại đất.

“Đây là trường hợp cực chẳng đã, không còn cách xử lý nào hơn nhưng vẫn phải làm vì việc giao đất phù hợp quy hoạch là một nguyên tắc của cả pháp lý và đạo lý. Tất nhiên, khi xử lý trường hợp này phải rất thận trọng vì ngân sách nhà nước có hạn và sử dụng không thể tùy tiện trước dân” – ông Võ nói.

Tại kỳ chất vấn giữa kỳ của HĐND TP Hà Nội vừa diễn ra tháng trước, đại diện UBND TP cũng khẳng định, với các nhà đầu tư, các chủ đầu tư có đồ án, dự án nằm trong nhóm phải dừng hẳn, TP giải quyết đảm bảo quyền lợi, tránh thiệt thòi quá lớn cho nhà đầu tư và sẽ xem xét cụ thể từng dự án, trong đó có thể cho các nhà đầu tư nhận dự án ở khu vực trong quy hoạch mới và tính tới chuyện hoàn trả chi phí hợp lý cho nhà đầu tư.

Vậy trách nhiệm của các cơ quan cấp giấy phép đầu tư tới đâu? Điện tử Tổ Quốc sẽ phản ánh trong bài tiếp theo./.

T.Nghị